राज्यव्यवस्था व राज्यघटना — संपूर्ण प्रश्नसंच
Polity & Constitution • एकूण 289 अधिकृत प्रश्न, अचूक उत्तरे व सविस्तर मराठी स्पष्टीकरण
-
1
महाराष्ट्राच्या महसूल प्रशासनात जिल्हाधिकाऱ्यांच्या आदेशाविरुद्ध अपील कोणाकडे दाखल करता येते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
2
1772 साली कोणी जिल्हाधिकारी पद निर्माण केले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
3
महाराष्ट्रात राज्य स्तरावरील प्रशासकीय संरचनेचे प्रमुख कोण असतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
4
मूलभूत अधिकार आणि मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSPs) यांच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
5
भारतीय संविधानातील "राज्याच्या धोरणाची निर्देशक तत्त्वे (DPSP)" ही संकल्पना कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आली आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
6
भारतीय राज्यघटनेचा भाग आणि त्याच्या विषयांच्या खालीलपैकी कोणत्या जोड्या योग्यरित्या जुळलेल्या नाहीत? 1. भाग IV A- मूलभूत कर्तव्ये 2. भाग VI - राज्ये 3. भाग XI- नगरपालिका खाली दिलेल्या कोडमधून योग्य उत्तर निवडा: कोड:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
7
सर्वोच्च न्यायालयाचे 'मूलभूत संरचना' (संसदेला संविधानाची मूलभूत वैशिष्ट्ये बदलता येणार नाहीत) हे तत्त्व कोणत्या महत्त्वपूर्ण खटल्यात प्रथम स्थापित केले गेले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
8
पाचव्या अनुसूचीनुसार, अनुसूचित क्षेत्रांबाबत राज्याच्या राज्यपालांना कोणता प्राथमिक अधिकार देण्यात आला आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
9
भारताचे नियंत्रक आणि महालेखापरीक्षक (CAG) यांचा कार्यकाळ किती असतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
10
भारतीय संविधानात खालील अनुच्छेदानुसार निर्वाचन आयोगाची तरतूद केली आहे
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
11
राज्यांना वस्तू आणि सेवा कर भरपाईची शिफारस करणारा पहिला वित्त आयोग कोणता होता?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
12
जर २६२२ मीटर लांबीची ट्रेन एक खांब ५७ सेकंदात ओलांडत असेल, तर ती ट्रेन ७३६ मीटर लांबीचा प्लॅटफॉर्म ओलांडायला किती वेळ (सेकंदात) घेईल?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
13
भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या अनुच्छेदात हिंदी ही संघराज्याची अधिकृत भाषा आहे हे दिले आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
14
भारतीय राज्यघटनेने राज्य धोरणाच्या निर्देशक तत्त्वांची कल्पना कोणत्या देशाकडून घेतली होती?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
15
घटनेचे अनुच्छेद 19 सर्व नागरिकांना ______ अधिकारांची हमी देते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
16
भारतीय निवडणूक आयोग प्रथमतः बहुसदस्यीय संस्था कधी बनली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
17
अनुच्छेद ________ अंतर्गत जम्मू-काश्मीरला विशेष दर्जा बहाल करण्यात आला होता.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
18
भारतीय राज्यघटनेच्या दहाव्या अनुसूचीमध्ये काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
19
'परमादेश' याचा काय अर्थ आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
20
खालीलपैकी कोण भारताचे पंतप्रधान होण्यापूर्वी मुख्यमंत्री नव्हते? A. मोरारजी देसाई B. चरण सिंह C. इंदिरा गांधी D.व्ही.पी. सिंग
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
21
पंचयती राज व्यवस्था असलेले पहिले राज्य खालीलपैकी कोणते आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
22
राज्य मंत्रिमंडळातील मंत्र्यांची नेमणूक कोणामार्फत केली जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
23
21 व्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे भारतीय संविधानात कोणती भाषा समाविष्ट करण्यात आली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
24
103 वी राज्यघटना सुधारणा कशाशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
25
खालीलपैकी कोणता 'सत्यमेव जयते'चा स्रोत आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
26
भारताच्या संसदेने कोणत्या वर्षी पर्यावरण (संरक्षण) कायदा मंजूर केला?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
27
भारतीय संविधानातील खालीलपैकी कोणते अनुच्छेद राज्य कार्यकारिणीशी संबंधित आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
28
राज्यघटनेचे कोणते अनुच्छेद न्यायपालिकेला कार्यकारिणीपासून वेगळे करते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
29
मालमत्तेचा अधिकार कोणत्या दुरुस्तीद्वारे मूलभूत अधिकारातून काढून टाकण्यात आला?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
30
भारतीय संविधान सभेच्या सभागृह समितीचे अध्यक्ष कोण होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
31
"भारतीय सार्वभौमत्व, एकता आणि अखंडता टिकवून ठेवणे आणि त्यांचे संरक्षण करणे" ही तरतूद आहे
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
32
भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमात लोकसभेचे अध्यक्ष आणि उपसभापती असावेत असा उल्लेख आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
33
अनुच्छेद 371A खालीलपैकी कोणत्या राज्याच्या संदर्भात विशेष तरतुदीशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
34
संविधान सभेविषयी खालीलपैकी कोणते योग्य आहे? A) राज्यघटनेचा मसुदा तयार करणे हे संविधान सभेचे एकमेव कार्य होते. B) राज्यघटना अस्तित्त्वात आल्यानंतर संविधानसभा बरखास्त करण्यात आली.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
35
संविधान सभेचे सचिव कोण होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
36
भारतीय राज्यघटनेतील कोणत्या अनुच्छेदात धन विधेयकाची व्याख्या केली आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
37
खालील जोड्या जुळवा : +---------------------------------+-------------------------------------------+ | स्रोत | आदत्त वैशिष्ट्ये | +---------------------------------+-------------------------------------------+ | a. अमेरिकेची संयुक्त राज्ये | 1. अध्यक्षांचा महाभियोग | | b. ऑस्ट्रेलिया | 2. आपत्कालीन तरतुदी | | c. ब्रिटिश राज्यघटना | 3. संसदेच्या दोन सभागृहांची संयुक्त बैठक. | | d. भारत सरकारचा 1935 चा अधिनियम | 4. रिट विशेषाधिकार | +---------------------------------+-------------------------------------------+
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
38
भारतातील सार्वजनिक वित्तव्यवस्थाचे पहारेकरी म्हणून कोणास ओळखले जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
39
"राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग" (NHRC) मध्ये किती पूर्णवेळ सदस्य असतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
40
भारतीय संविधानातील पंचवार्षिक योजनांची संकल्पना ______ कडून घेतली आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
41
पंडित ठाकूर दास भार्गव यांनी 'संविधानाचा आत्मा' म्हणून खालीलपैकी कशाचे वर्णन केले गेले आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
42
आपल्या राज्यघटनेत कोणत्या वर्षी मूलभूत कर्तव्ये समाविष्ट केली गेली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
43
भारताच्या संदर्भात, खालील विधाने विचारात घ्या : 1. येथे केवळ एकल नागरिकत्व आणि एकल अधिवास आहे. 2. केवळ जन्मजात नागरिकच राष्ट्रप्रमुख बनू शकतो. 3. एकदा नागरिकत्व बहाल केलेल्या परदेशी व्यक्तीला कोणत्याही परिस्थितीत त्यापासून वंचित ठेवता येत नाही. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
44
भारतीय राज्यघटनेत किती भाग आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
45
कोणते कलम 'संविधानात सुधारणा करण्याचा संसदेचा अधिकार आणि त्यासाठीची कार्यपद्धती' याच्याशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
46
लोकसभेचे कामकाज बरखास्त करण्याचा अधिकार ________ यांना असतो.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
47
भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या अनुच्छेदात राष्ट्रपतींना माहिती देण्याचे पंतप्रधानांचे कर्तव्य आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
48
खालीलपैकी संविधान सभेच्या सुकाणू समितीचे अध्यक्ष कोण होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
49
देहोपस्थिती चे एक प्राधिलेख लागू करण्याचे अधिकार आहेत
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
50
खालीलपैकी कोणता मुलभूत अधिकार केवळ भारतातील नागरिकांना उपलब्ध आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
51
खालीलपैकी कोणते मुद्दे भारतीय संविधानातील अनुच्छेद 17 द्वारे रद्द करण्यात आले आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
52
श्रीमती इंदिरा गांधी यांनी आणीबाणीच्या वेळी लागू केलेल्या _______ ला लघुसंविधान म्हणूनही ओळखले जाते, कारण त्यामध्ये महत्त्वपूर्ण आणि मोठ्या संख्येने बदल करण्यात आले होते. A. 42 वा दुरुस्ती कायदा B. 44 वा दुरुस्ती कायदा C. 74 वा दुरुस्ती कायदा D. 73 ला दुरुस्ती कायदा
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
53
ई-गव्हर्नन्स म्हणजे काय?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
54
जोड्या लावा: +--------------------------+------------------+ | डीपीएसपी ( DPSP ) तत्व | अनुच्छेद | +--------------------------+------------------+ | १. गांधीवादी तत्त्वे | A) अनुच्छेद 44 | | 2. सामाजिक तत्त्वे | B) अनुच्छेद 39 A | | 3. लिबरल-बौद्धिक तत्त्वे | C) अनुच्छेद 40 | +--------------------------+------------------+
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
55
खालीलपैकी काय **अयोग्य**रित्या जुळवलेले आहे? 1. अनुच्छेद 14: अस्पृश्यता नष्ट करणे 2. अनुच्छेद 15: शोषणाविरुद्ध हक्क 3. अनुच्छेद 16: नोकरीमध्ये समान संधीचे हक्क 4. अनुच्छेद 17: किताब नष्ट करणे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
56
राज्यपालांसंदर्भात कोणते विधान **योग्य नाही**?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
57
लोकसभा आणि राज्यसभेच्या संयुक्त बैठकीचे अध्यक्ष कोण असते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
58
राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाच्या अध्यक्षांचा कार्यकाळ...... आहे
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
59
जागतिक आरोग्य संघटनेचे प्रमुख कोण आहेत आणि त्याचे मुख्यालय कोठे आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
60
खालीलपैकी कोणत्या घटनादुरुस्ती कायद्याने भारतीय संविधानात शिक्षणाचा अधिकार जोडला?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
61
राज्य विधानसभा तिची मुदत संपण्यापूर्वी कोणाद्वारे विसर्जित केली जाऊ शकते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
62
भारतीय ध्वज संहिता 2002 नुसार, जेव्हा भारतीय ध्वज इतर देशांच्या ध्वजांसह एका सरळ रेषेत प्रदर्शित केला जातो तेव्हा त्याची स्थिती काय असावी?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
63
भारतीय संविधनानुसार, संघ लोकसेवा आयोगाचा सदस्य सहा वर्षांच्या कालावधीसाठी किंवा तो त्याच्या वयाची ______ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत पदावर राहू शकतो.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
64
खालीलपैकी कोणत्या केंद्रशासित प्रदेशात पंचायत राज व्यवस्था अस्तित्वात नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
65
भारतीय संविधानाच्या शहाऐंशीव्या घटनादुरुस्तीने संविधानाच्या एका निदेशक तत्वात असा बदल करण्यात आला-
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
66
नागरिकत्व (दुरुस्ती) अधिनियम, 2015 ने काही श्रेणीतील भारतीय वंशाच्या व्यक्तींसाठी नागरिकत्वाची नवीन श्रेणी सुरू केली. त्याला अधिकृतपणे असे म्हटले जाते:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
67
खालीलपैकी कोणती UNO ची विशेषक्रुत एजन्सी नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
68
भारतीय संविधानातील कोणते कलम राष्ट्रपती पदाच्या कार्यकाळाशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
69
भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या भागात पंचायतींच्या तरतुदी आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
70
घटनेच्या कोणत्या दुरुस्तीत बोडो, डोगरी, संथाली आणि मैथली यांना मान्यताप्राप्त भाषांच्या यादीमध्ये समाविष्ट केले गेले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
71
भारतीय राज्यघटनेचा भाग IXA खालीलपैकी कशाशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
72
भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या कलमात राज्यांमधील विधानमंडळांच्या रचनेची तरतूद आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
73
खालीलपैकी कोणती घटनात्मक तरतूद भारतीय राज्यघटनेने ब्रिटिश राज्यघटनेतून घेतली आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
74
भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या अनुच्छेदात ‘राष्ट्रपती किंवा उपराष्ट्रपतींच्या निवडीवरून किंवा त्यासंदर्भात उद्भवलेल्या सर्व शंका आणि वादांची सर्वोच्च न्यायालयाकडून चौकशी केली जाईल आणि कोणाचा निर्णय अंतिम असेल’ असा उल्लेख आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
75
ब्रिटिश संसदेच्या कोणत्या कायद्याने ईस्ट इंडिया कंपनीचे अधिकार ब्रिटिश राजघराण्याकडे हस्तांतरित केले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
76
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 371 G मधील विशेष तरतुदी कोणत्या राज्याशी संबंधित आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
77
भारतीय संविधानाच्या कोणत्या अनुच्छेदात असे नमूद केले आहे की, बाह्य आक्रमण आणि अंतर्गत अशांतता यापासून राज्यांचे संरक्षण करणे हे केंद्र सरकारचे कर्तव्य आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
78
'बिमस्टेक' हा दक्षिण आशिया आणि दक्षिण पूर्व आशियातील सात देशांचा समावेश असलेला उप-प्रादेशिक गट आहे ज्याचे मुख्यालय _______ येथे आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
79
खालीलपैकी कोण उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना पदाची शपथ देतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
80
पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी _______ रोजी घटना समितीच्या पहिल्या बैठकीत घटनेच्या उद्दिष्टांचा ठराव मांडला.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
81
खालीलपैकी कोणते राज्य सूचीच्याअंतर्गत आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
82
भारतीय संविधानातील कोणता अनुच्छेद संघराज्याच्या अधिकृत भाषेशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
83
संसद सदस्यांपैकी कोणत्याही सदस्याला शून्य प्रहरमध्ये कोणतीही बाब मांडायची असेल, तर त्याने किंवा तिने संसदेत __________पूर्वी नोटीस द्यावी.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
84
भारतीय संविधानानुसार, संपत्तीचे केंद्रीकरण हे कशाचे उल्लंघन आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
85
खालीलपैकी कोणत्या दिवशी भारताचे राष्ट्रीय चिन्ह स्वीकारले गेले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
86
लोकसभेचे अध्यक्ष आणि उपसभापती यांच्या अनुपस्थितीत, संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या संयुक्त बैठकीचे अध्यक्षपद कोण भूषवते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
87
भारतातील किती संस्था संयुक्त राष्ट्रसंघाचा भाग आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
88
भारतीय राज्यघटनेच्या ऐंशीवी दुरुस्ती कायदा 2003 ने खालीलपैकी कोणत्या आयोगाची स्थापना केली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
89
भारतीय संविधानातील अनुच्छेद 51A मधील तरतूद कशाशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
90
भारतातील खालीलपैकी कोणत्या राज्यात बोडो भाषा प्रामुख्याने बोलली जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
91
भारतीय राज्यघटनेत आणीबाणीच्या तरतुदींचा समावेश करण्याच्या संकल्पनेतून
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
92
खालीलपैकी कोणत्या संविधानातून भारताने आपल्या संविधानात "कायद्याचे राज्य" ही संकल्पना स्वीकारली आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
93
राज्यसभेची स्थापना खालीलपैकी कोणत्या वर्षी प्रथम झाली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
94
प्रभाग समित्या स्थापन करण्यासाठी पालिकेची किमान लोकसंख्या किती असावी?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
95
राज्यपालाच्या अध्यादेश काढण्याच्या शक्तिंच्या संदर्भात कोणता अनुच्छेद संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
96
खालीलपैकी कोणत्या अधिकाऱ्यांना हटविण्यात संसदेची काही भूमिका नाही? 1. उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश 2. सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश 3. संघ लोक सेवा आयोगाचे (UPSC) अध्यक्ष 4. नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक खाली दिलेल्या कोडमधून योग्य उत्तर निवडा.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
97
जर एखादे विशिष्ट क्षेत्र भारतीय संविधानाच्या पाचव्या अनुसूची अंतर्गत आणले गेले, तर खालीलपैकी कोणते विधान त्याचा परिणाम सर्वात योग्यरित्या दर्शवते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
98
राज्यघटनेत प्राण्यांवरील क्रौर्याला प्रतिबंध कशात समाविष्ट आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
99
भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या घटनादुरुस्ती कायद्याने अँग्लो-इंडियन समाजाचे आरक्षण काढून टाकण्याबरोबरच लोकसभा आणि राज्य विधानसभांमध्ये अनुसूचित जाती आणि जमातींना दहा वर्षांसाठी आरक्षण दिले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
100
संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या संयुक्त बैठकीच्या अध्यक्षस्थानी खालीलपैकी कोण असतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
101
खालीलपैकी कोणत्या सुधारणेद्वारे लोकसभा जागांची संख्या 525 वरून 545 केली गेली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
102
खालीलपैकी कोणत्या भारतीय राज्यात द्विसदनी विधिमंडळ नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
103
राज्यघटनेच्या कोणत्या अनुच्छेदात भारताच्या नियंत्रक व महा लेखापरीक्षकांची कर्तव्ये नमूद केली आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
104
________ या भारताच्या पहिल्या महिला मुख्य निवडणूक आयुक्त होत्या.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
105
भारतीय राज्यघटनेतील आर्थिक आणीबाणीच्या तरतुदी ___________ मधून घेतल्या आहेत.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
106
अनुच्छेद 239 ______________ शी संबंधित आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
107
देशाच्या संविधानाच्या आणि राजकारणाच्या संदर्भात, खालीलपैकी कोणते बरोबर आहे/आहेत? 1. संविधान एखाद्या प्रदेशात राहणाऱ्या लोकांमधील संबंध आणि लोक आणि सरकार यांच्यातील संबंध देखील निश्चित करते. 2. ज्या देशात संविधान आहे तो देश लोकशाहीवादी असेलच असे नाही. 3. संविधान सरकारच्या अधिकारांवर मर्यादा घालते. खाली दिलेल्या कोडचा वापर करून योग्य उत्तर निवडा.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
108
खालीलपैकी कोणत्या अनुच्छेदात निवडणूक आयोगाची तरतूद समाविष्ट आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
109
भारतीय राज्यघटनेतील खालीलपैकी कोणता अनुच्छेद मूलभूत अधिकारांशी विसंगत कायद्यांशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
110
आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाचे मुख्यालय कोठे स्थित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
111
वसाहतवादी धोरणांमुळे शेतीचे व्यापारीकरण झाले. ब्रिटिश राजवटीत खालीलपैकी कोणत्या पिकाला निर्यातीसाठी प्रोत्साहन देण्यात आले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
112
कोणत्या अनुसूचीमध्ये राष्ट्रपती आणि राज्यांचे राज्यपाल यांच्या मानधन, भत्ते आणि विशेषाधिकार यासंबंधीच्या तरतुदी आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
113
74 व्या घटना दुरुस्ती कायद्याने __________ समाविष्ट करून नगरपालिकांना घटनात्मक मान्यता दिली.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
114
बातम्यांमध्ये दिसणारा, नुकताच सुरू झालेला “ट्रेनिंग ऑफ ट्रेनर्स (ToT)” कार्यक्रम, संबंधित आहे:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
115
राष्ट्रीय कंपनी कायदा न्यायाधिकरणाला (NCLT) भेडसावणाऱ्या आव्हानांसंदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या: I. यादीतील अक्षमता, पायाभूत सुविधांची कमतरता आणि संरचित प्रकरण व्यवस्थापनाच्या अभावामुळे दिवाळखोरीच्या कार्यवाहीत मोठा विलंब झाला आहे. II. NCLT, सध्या ₹1,000 कोटी किंवा त्याहून अधिक कॉर्पोरेट रिझोल्यूशनशी संबंधित सर्व प्रकरणे केवळ हाताळते, तर कमी-मूल्याची प्रकरणे DRT द्वारे हाताळली जातात. III. ई-फाइलिंग आणि आभासी सुनावणीच्या सुरूवातीमुळे महामारीनंतर NCLT अंतर्गत सरासरी प्रकरण बंद होण्याची वेळ सुधारली आहे. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
116
POCSO कायद्याच्या अंमलबजावणीतील कायदेशीर आव्हानांसंबंधी पुढील विधानांचा विचार करा: I. POCSO कायदा, 18 वर्षांखालील कोणत्याही व्यक्तीला बालक म्हणून परिभाषित करतो. II. शोषण आणि सहमतीने केलेल्या पौगंडावस्थेतील संबंधांमध्ये फरक करण्यासाठी हा कायदा सध्या सुसज्ज आहे. III. POCSO कायद्यांतर्गत, दोन 17 वर्षांच्या बालकांमधील सहमतीने केलेला लैंगिक संबंध शिक्षापात्र नाही. वर दिलेले/ली कोणते/ती विधान/ने योग्य आहे/त?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
117
भारतीय संविधानानुसार, एका वेळी, एक व्यक्ती जास्तीत जास्त किती राज्यांचा राज्यपाल असू शकतो/शकते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
118
खालील विधाने विचारात घ्या आणि योग्य पर्याय निवडा. विधान A : राज्यपाल हा राज्याचा प्रमुख असतो. विधान B : विशिष्ट राज्य संविधानानुसार कार्य करत आहे याची खात्री करण्यासाठी राज्यपालाची नियुक्ती राज्य सरकार करते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
119
भारतीय राज्यघटनेचे कोणते अनुच्छेद मुख्यमंत्र्यांची कर्तव्ये परिभाषित करते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
120
भारतीय राज्यघटनेनुसार वैधानिक अधिकार कोणाकडे असतात? A. अध्यक्ष B. पंतप्रधान C. केंद्रीय मंत्रीमंडळ D. संसद
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
121
राज्य सरकारचा कार्यकारी प्रमुख कोण असतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
122
अनुच्छेद 356 अंतर्गत, राष्ट्रपती राजवटीसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. एखाद्या राज्याची घटनात्मक यंत्रणा कोलमडल्यास राष्ट्रपती राज्याचा कारभार आपल्या हाती घेतात. 2. आणीबाणीच्या काळात राष्ट्रपतींनी केलेल्या कृतीला न्यायालयात आव्हान देता येणार नाही. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
123
भारताच्या उपराष्ट्रपतींसंदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान **अयोग्य** आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
124
भारतीय संविधानाच्या कोणत्या अनुच्छेदात राष्ट्रपतींच्या शपथेचा किंवा प्रतिज्ञेचा उल्लेख आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
125
संसदीय शासनव्यवस्थेत, कायदेविषयक, न्यायविषयक आणि आणीबाणीविषयक अधिकार हे प्रत्यक्षात राष्ट्रपती_______च्या सल्ल्यानुसार वापरतात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
126
राष्ट्रपती आणि त्यांच्या व्याख्येबद्दल खालील उतारे जुळवा. +------------------+-----------------+ | (A) अनुच्छेद 60 | (1) शपथ | +------------------+-----------------+ | (B) अनुच्छेद 54 | (2) व्हेटो पॉवर | | (C) अनुच्छेद 56 | (3) निर्वाचकगण | | (D) अनुच्छेद 111 | (4) कार्यकाळ | +------------------+-----------------+
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
127
भारताच्या संसदीय प्रणालीतील सामूहिक उत्तरदायित्वाच्या सिद्धांतानुसार, एका युनियन मंत्र्यांविरुद्धचा अविश्वास प्रस्ताव यशस्वी झाल्यास कोणती कृती आवश्यक आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
128
भारताचा महान्यायवादी खालीलपैकी कोणाकडून नियुक्त केला जातो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
129
भारताचे उपराष्ट्रपती हे ____चे पदसिद्ध सभापती असतात:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
130
मंत्रीपरिषदेच्या संदर्भात, खालील विधाने विचारात घ्या: a. राष्ट्रपतींच्या शिफारशीवर मंत्रीपरिषदेद्वारे पुनर्विचार केलेली सहाय्य आणि सल्ला राष्ट्रपतींना बंधनकारक आहेत. b. घटनेनुसार, मंत्रिमंडळाने राष्ट्रपतींना दिलेल्या सल्ल्याची कोणत्याही न्यायालयात चौकशी केली जाणार नाही. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
131
संविधान सभेतील सुकाणू समितीचे अध्यक्ष _____ होते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
132
संविधान सभेत ‘मूलभूत अधिकार, अल्पसंख्याक आणि आदिवासी आणि वगळलेले क्षेत्र’ यावरील सल्लागार समितीचे अध्यक्ष कोण होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
133
कोणत्या वर्षी संविधान सभेने राष्ट्रगीत स्वीकारले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
134
खालीलपैकी कोणती कार्ये संविधान सभेने 24 जानेवारी 1950 रोजी केली? A. राष्ट्रध्वज स्वीकारला B. राष्ट्रगीत स्वीकारले C. राष्ट्रीय गीत स्वीकारले D. डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांची भारताचे पहिले राष्ट्रपती म्हणून निवड केली
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
135
बी. पट्टाभी सीतारामय्या है खालील समितीचे अध्यक्ष होते. अ. सभागृह समिती ब. मुख्य आयुक्तांच्या प्रांताबाबत समिती क. नागरिकत्वाबाबत तदर्थ समिती ड. सर्वोच्च न्यायालयाबाबत तदर्थ समिती
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
136
भारतीय संविधान सभेने स्थापन केलेल्या विविध समित्या आणि त्यांच्या अध्यक्षांच्या चुकीच्या जोड्या ओळखा. A. सुकाणू समिती- राजेंद्र प्रसाद B. सल्लागार समिती- वल्लभभाई पटेल C. केंद्रीय हक्क समिती- जे. बी. कृपलानी D. मूलभूत हक्क उप-समिती- जवाहरलाल नेहरू
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
137
सूची I आणि सूची II चा योग्य जोड्या लावा आणि सूचिंच्या खाली दिलेल्या कोडचा वापर करून योग्य उत्तर निवडा. +-----------------------------------+--------------------------------+ | सूची - I (घटना समितीच्या समित्या) | सूची - II (समित्यांचे अध्यक्ष) | +-----------------------------------+--------------------------------+ | A. युनियन संविधान समिती | 1. डॉ. राजेंद्र प्रसाद | | B. कार्यपद्धती नियम समिती | 2. जे. बी. कृपलानी | | C. मसुदा समिती | 3. डॉ. बी. आर. आंबेडकर | | D. मूलभूत अधिकार उपसमिती | 4. जवाहरलाल नेहरू | +-----------------------------------+--------------------------------+ कोड:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
138
भारतीय संविधानाच्या कोणत्या सूची अंतर्गत सहकारी संस्थांचे वर्गीकरण केले जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
139
लोक अदालतींनी दिलेला निकाल (निर्णय) दिवाणी न्यायालयाचा हुकूम मानला जातो आणि सर्व पक्षांवर तो अंतिम आणि बंधनकारक असतो, कारण:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
140
भारतीय लोकशाहीच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान योग्य आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
141
भारतीय संविधानाच्या भाग IV मध्ये खालीलपैकी कोणत्या तरतुदी आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
142
भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
143
अल्लादी कृष्णस्वामी अय्यर हे भारताच्या संविधान सभेच्या ______ चे अध्यक्ष होते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
144
भारतीय राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्ये कोणत्या वर्षी जोडली गेली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
145
भारतीय संविधानाद्वारे कोणत्या प्रकारचे नागरिकत्व प्रदान केले आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
146
खालीलपैकी कोणती जोडी घटनात्मक संस्था आणि तिच्या नोडल मंत्रालयाच्या संदर्भात अचूक जुळलेली आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
147
भारतामध्ये नगरपालिकांची प्राथमिक जबाबदारी काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
148
सरकारी धोरणांवर प्रभाव टाकण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या संस्थांना _______ म्हणतात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
149
एखाद्या राज्यातील मंत्रिपरिषदेत मुख्यमंत्र्यांसह एकूण मंत्र्यांची संख्या किती असते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
150
खालीलपैकी कोणते राज्यपालांच्या विशेष भाषणाशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
151
भारतातील पंचायती राज व्यवस्थेच्या त्रिस्तरीय रचनेत, गावपातळीवर कोणती संस्था निवडली जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
152
भारतीय संविधानाचा भाग XX हा ______ शी संबंधित आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
153
केंद्रीय गुप्तचर व अन्वेषण विभाग, भारतीय संविधानाच्या सातव्या अनुसूचीच्या कोणत्या सूचीत येतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
154
भारतातील पंचायती राज संस्थांकडे दिलेल्या पर्यायांपैकी कोणता अधिकार नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
155
राज्यसभा सभापतीसंदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान **योग्य नाही**?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
156
खालीलपैकी कोणता लेख भारतीय राज्यघटनेतील सर्वोच्च न्यायालयाची स्थापना आणि घटना याबद्दल आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
157
खालीलपैकी कोणती समिती किंवा आयोग भारतातील पंचायती राजशी संबंधित आहेत? 1. अशोक मेहता समिती 2. जीव्हीके राव समिती 3. एलएम सिंघवी समिती 4. फझल अली आयोग खाली दिलेल्या संकेतमधून योग्य उत्तर निवडा.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
158
सूची-I आणि सूची-II जुळवा आणि सूच्यांच्या खाली दिलेल्या कोडमधून योग्य उत्तर निवडा: +----------+-------------------------------------+----+---------+ | सूची - I | सूची - II | | | +----------+-------------------------------------+----+---------+ | A. | भारताचा एकत्रित निधी | 1. | कलम 266 | | B. | वित्त आयोग | 2. | कलम 360 | | C. | आर्थिक आणीबाणी | 3. | कलम 280 | | D. | भारताचे नियंत्रक आणि महालेखापरीक्षक | 4. | कलम 148 | +----------+-------------------------------------+----+---------+
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
159
पंचायत राजच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणती जोडी (तरतुद - अनुच्छेद) चुकीची आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
160
अनुच्छेद ________ कार्यकारी यंत्रणेपासून न्याययंत्रणेच्या अलगतेबद्दल भाष्य करते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
161
उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशाची नियुक्ती भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे _________ सोबत विचारविनिमय करून केली जाते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
162
राज्य धोरणातील सूचनात्मक तत्वांविषयी खालीलपैकी कोणते विधान **योग्य नाही**?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
163
भारतामध्ये समान नागरी संहिता लागू करण्याचा मुख्य उद्देश काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
164
भारतीय नागरिकत्वासंदर्भात OCI चे पूर्णरूप काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
165
भारतातील अधिसूचित क्षेत्र समितीचे प्राथमिक कार्य काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
166
पाचव्या अनुसूची अंतर्गत, अनुसूचित क्षेत्रांमधील राज्यपालांचे नियम खालीलपैकी कशाला प्रतिबंध घालू शकतात किंवा प्रतिबंधित करू शकतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
167
खालीलपैकी कोणते भारतीय संविधानातील 61 व्या घटनादुरुस्तीशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
168
प्रत्येक राज्यातील नगरपालिका निवडणुका घेण्यासाठी 1992 च्या 74 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे कोणत्या संस्थेची स्थापना केली गेली आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
169
निर्णय-क्षमता अधिकाराचे विकेंद्रीकरण करून निवडून आलेल्या स्थानिक स्वराज्य संस्था स्थापन कराव्यात, अशी शिफारस ________ ने केली होती.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
170
भारतीय संविधानात "समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष आणि लोकशाही गणराज्य" हे शब्द कोणत्या घटनादुरुस्तीन्वये जोडण्यात आली होती?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
171
भारतातील केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये महानगरपालिकांची स्थापना कशाप्रकारे केली जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
172
कोणत्या टीकेमुळे संसदीय प्रणालीची अधिकार विभाजनाच्या तत्त्वापासून फारकत होते हे अधोरेखित होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
173
कोणते परकीय संविधान भारतीय संविधानातील 'कायद्याचे राज्य' या संकल्पनेचा स्रोत आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
174
भारतीय संविधानाच्या कोणत्या अनुच्छेदांतर्गत मूलभूत हक्कांच्या अंमलबजावणीसाठी प्राधिलेख जारी करण्याचे अधिकार सर्वोच्च न्यायालयाकडे निहित आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
175
भारतीय संविधानाचे कोणते अनुच्छेद मूलभूत हक्कांचे उल्लंघन करणारे कायदे रद्दबातल ठरवते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
176
भारतीय निवडणूक आयोगासंदर्भात पुढीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
177
भारताच्या राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगामध्ये कर्मचार्यांची एकूण पूर्णवेळ संख्या किती आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
178
भारतीय संसदेच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान **योग्य नाही**?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
179
जर एखाद्या गटाला केरळमध्ये तेलगू-माध्यमाची शाळा उघडण्याची परवानगी दिली गेली नाही, तर कोणत्या मूलभूत हक्काचे उल्लंघन होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
180
ग्रामपंचायतीची पहिली बैठक केव्हा आयोजित केली जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
181
भारतातील उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना, मुख्य न्यायाधीशांसह, पदाचा राजीनामा द्यायचा असेल, तर त्यांना तो कोणाकडे सादर करावा लागतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
182
26 नोव्हेंबर 1949 रोजी, भारतीय संविधानाच्या 8व्या अनुसूचीमध्ये एकूण किती भाषा होत्या?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
183
भारतीय संविधानाच्या खालीलपैकी कोणत्या अनुच्छेदानुसार सर्व सार्वजनिक जागा सर्व नागरिकांसाठी खुल्या आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
184
भारतीय संविधानातील 'निदेशक तत्वे' ही संकल्पना कोणाकडून घेतली गेली आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
185
भारतीय संसदेचे पहिले अध्यक्ष कोण होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
186
राज्य प्रशासकीय न्यायाधिकरणाचे (SATs) अध्यक्ष आणि सदस्यांची नियुक्ती कोण करते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
187
संविधानाच्या अनुच्छेद 348(1) नुसार, भारताच्या उच्च न्यायालयांमधील कामकाजासाठी खालीलपैकी कोणत्या भाषांचा वापर केला जातो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
188
1992 च्या _______ घटनादुरुस्ती कायद्यान्वये, संविधानात ‘पंचायती’ हा भाग IX समाविष्ट करण्यात आला होता.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
189
खालीलपैकी कोणत्या घटनादुरुस्ती कायद्यान्वये संस्थानांच्या माजी शासकांचे 'प्रिव्ही पर्स (खाजगी तनखे)' आणि विशेषाधिकार रद्द करण्यात आले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
190
राज्याच्या धोरणाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांच्या कोणत्या अनुच्छेदात 'सामाजिक कल्याण' या शब्दाचा प्रामुख्याने उल्लेख केला आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
191
भारतातील संसदीय समितीचा मुख्य उद्देश काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
192
नवीन केंद्रशासित प्रदेश निर्माण झाल्यास, त्याच्या प्रशासकाची नियुक्ती कोण करेल?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
193
समान विचारांचे लोक काही समान उद्दिष्टे प्राप्त करण्यासाठी एकत्र येतात यास _________ म्हणतात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
194
डिजिटल पर्सनल डेटा संरक्षण नियम, 2025, कोणत्या कायद्याच्या अंमलबजावणीस मदत करतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
195
RBI द्वारे खालीलपैकी कोणते मौद्रिक धोरण वापरले जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
196
भारतीय राज्यघटनेतील कोणत्या अनुसूचीमध्ये विविध घटनात्मक पदांसाठी शपथ आणि प्रतिज्ञा दिली आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
197
ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था किंवा पंचायती राजची सोपवलेली कार्ये कोणत्या अनुसूचीमध्ये समाविष्ट आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
198
जनहित याचिका हे कोणत्या तत्त्वाचे उदाहरण आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
199
कोणते घटनात्मक कलम दर पाच वर्षांनी भारताच्या वित्त आयोगाच्या स्थापनेची तरतूद करते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
200
राज्य विधान परिषदेचे ____________ सदस्य राज्यपालांद्वारे नामनिर्देशित केले जातात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
201
104 व्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे कोणत्या समुदायाने विधिमंडळातील नामनिर्देशित प्रतिनिधित्वाची घटनात्मक तरतूद गमावली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
202
भारतीय राज्यघटनेच्या समानतेच्या अधिकारांतर्गत, सार्वजनिक रोजगारात कोणत्या प्रकारची समानता सुनिश्चित केली जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
203
खालीलपैकी कोणते वित्त मंत्रालयाचे विभाग नाहीत? (a) खर्च विभाग (b) आर्थिक व्यवहार विभाग (c) बँकिंग विभाग (d) महसूल विभाग (e) अर्थसंकल्प विभाग
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
204
खालीलपैकी कोणता कर भारतातील स्थानिक सरकारच्या प्रशासकीय संस्थांकडून वसूल केला जातो? A. वस्तु आणि सेवा कर B. जल कर C. मालमत्ता कर D. आय कर योग्य पर्याय निवडा -
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
205
नागरिकांची मूलभूत कर्तव्ये राज्यघटनेच्या 42 व्या दुरुस्तीद्वारे समाविष्ट केली गेली, जी कोणत्या वर्षी स्वीकारली गेली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
206
‘वंदे मातरम’ च्या 150 व्या वर्धापन दिनानिमित्त राष्ट्रीय स्तरावरील सोहळ्याचे प्रामुख्याने कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाने आयोजन केले होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
207
बलवंतराय मेहता समितीने भारतात पंचायती राज व्यवस्थेच्या किती स्तरांची शिफारस केली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
208
भारतीय संविधानाचे कलम 243ZI राज्य विधानमंडळाला सहकारी संस्थांबाबत कायदे करण्याचा अधिकार देते. याच्या व्याप्तीमध्ये कोणत्या तत्त्वाचा समावेश नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
209
भारतातील चलनविषयक धोरण समितीचे अध्यक्ष कोण आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
210
नव्याने निवडून आलेल्या लोकसभेच्या सुरुवातीच्या बैठकीत खालीलपैकी कोण प्रोटेम स्पीकरला (हंगामी सभापतींना) शपथ देतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
211
भारतीय संविधानाचे खालीलपैकी कोणते वैशिष्ट्य युनायटेड किंगडममधून घेतलेले नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
212
केंद्र सरकारचे कायदेमंडळ असलेल्या संसदेचा उल्लेख भारतीय संविधानाच्या कोणत्या भागात आढळतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
213
भारतीय राज्यघटनेचे कोणते कलम संसदेला नवीन राज्ये स्थापन करण्याचा किंवा त्यांच्या सीमा बदलण्याचा अधिकार देते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
214
भारताच्या राष्ट्रपतींच्या “पॉकेट व्हेटो” चा संदर्भ कशाशी आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
215
2022 मध्ये, राष्ट्रपतींनी एका किरकोळ गुन्ह्यासाठी तुरुंगात असलेल्या महिलेला क्षमादान दिले. भारतीय राज्यघटनेचे कोणते कलम राष्ट्रपतींना क्षमादान देण्याची परवानगी देते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
216
प्रस्तावना भारताला धर्मनिरपेक्ष राज्य घोषित करते. याचा अर्थ काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
217
भारतीय संविधानातील कोणते कलम "घटनात्मक उपायांचा अधिकार" प्रदान करते, जे व्यक्तींना मूलभूत अधिकारांच्या अंमलबजावणीसाठी सर्वोच्च न्यायालयात जाण्याचा अधिकार देते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
218
खालील समित्यांची त्यांच्या स्थापना वर्षानुसार चढत्या क्रमाने मांडणी करा: a,अशोक मेहता समिती b. बळवंत राय मेहता समिती c. जी.व्ही.के. राव समिती d. के. संथानम समिती
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
219
भारताच्या संविधानाची प्रास्ताविका प्रामुख्याने पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी तयार केलेल्या आणि मांडलेल्या कोणत्या ठरावावर आधारित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
220
कोणत्या घटनादुरुस्ती कायद्याने शहरी स्थानिक संस्थांना (महानगरपालिका/नगरपालिका) घटनात्मक दर्जा दिला?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
221
भारतीय राज्यघटनेनुसार भारत कोणत्या नागरिकत्वाच्या मॉडेलचे (मॉडेल) अनुसरण करतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
222
राज्य निवडणूक आयोग खालीलपैकी कोणाच्या निवडणुका घेण्यास जबाबदार आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
223
पक्षबदल विरोधी कायदा (Anti-Defection Law) कोणत्या घटनादुरुस्तीद्वारे लागू करण्यात आला?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
224
राज्याच्या धोरणाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांतर्गत (DPSP) “कामाची न्याय्य आणि मानवीय परिस्थिती आणि प्रसूती रजा” ची तरतूद खालीलपैकी कशात आहे:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
225
भारतातील जनहित याचिका (PIL) च्या प्रथेद्वारे खालीलपैकी कोणत्या न्यायिक दृष्टिकोनाचे सर्वात चांगले उदाहरण मिळते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
226
42 व्या घटनादुरुस्तीने राज्यघटनेच्या कोणत्या भागात न्यायाधिकरणांचा समावेश केला?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
227
अनुच्छेद 20 आणि 21 वगळता मूलभूत हक्कांच्या अंमलबजावणीचे निलंबन भारतीय संविधानाच्या कोणत्या अनुच्छेदांतर्गत होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
228
86^(व्या) घटनादुरुस्ती कायदा, 2002 द्वारे संविधानात खालीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य जोडले गेले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
229
राज्य धोरणाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांबद्दल खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
230
मार्गदर्शक तत्त्वांचे (Directive Principles) सामूहिक उद्दिष्ट संविधानाच्या उद्देशिकेत (Preamble) प्रामुख्याने घोषित केलेल्या कोणत्या आदर्शांना साध्य करणे हे आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
231
लोक अदालतींच्या संदर्भात, कोणते विधान योग्य आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
232
पंचायतींचे अध्यक्ष प्रतिनिधित्व करू शकतील, अशी तरतूद करणारे कायदे ___________ द्वारे केले जातात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
233
खालीलपैकी कोणता कार्यकारी अधिकार भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे वापरला जातो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
234
खालीलपैकी कोणाची नियुक्ती भारताच्या राष्ट्रपतीद्वारे केली जाते आणि त्यांना सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशाप्रमाणेच आणि त्याच आधारावर पदावरून काढले जाऊ शकते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
235
भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 4 अंतर्गत खालीलपैकी कोणत्या तरतुदींचा समावेश आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
236
भारतातील जिल्हा न्यायालयाचे प्राथमिक कार्य खालीलपैकी कोणते आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
237
उच्च न्यायालयांमध्ये न्यायाधीशांची नियुक्ती करताना, भारताच्या राष्ट्रपतींना भारताचे सरन्यायाधीश आणि संबंधित राज्याच्या मुख्य न्यायाधीशांव्यतिरिक्त कोणत्या अधिकाऱ्यांचा सल्ला घेणे बंधनकारक आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
238
भारतीय राज्यघटनेतील खालीलपैकी कोणता अनुच्छेद राज्यपालांच्या शपथेशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
239
लोकसभेच्या हंगामी अध्यक्षांची नियुक्ती कोण करतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
240
भारतीय संविधानातील कोणते अनुच्छेद संसदेच्या सत्रांशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
241
भारतीय राज्यघटनेतील कोणती दुरुस्ती उच्च न्यायालयांच्या अधिकारक्षेत्राचा केंद्रशासित प्रदेशांपर्यंत विस्तार करण्याशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
242
भारतीय संविधानातील कोणता अनुच्छेद मूलभूत कर्तव्यांशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
243
भारतीय संविधानाच्या मूलभूत हक्कांविषयी खालीलपैकी कोणते विधान **अयोग्य** आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
244
संविधानाच्या प्रस्तावनेच्या संदर्भात खालील विधानांचा विचार करा आणि खाली दिलेल्या संकेताचा वापर करून योग्य उत्तरे द्या. 1. जवाहरलाल नेहरूंचा उद्दिष्ट ठराव अखेरीस प्रस्तावना बनला. 2. ती न्यायप्रविष्ट नाही. 3. त्यात दुरुस्ती करता येणार नाही. 4. प्रस्तावना संविधानाच्या विशिष्ट तरतुदीला रद्द करू शकत नाही.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
245
खालीलपैकी कोणती तरतूद भारतीय राज्यघटनेने कॅनडाच्या राज्यघटनेतून घेतलेली नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
246
शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या वित्तीय स्थितीचा आढावा घेण्यासाठी 74^(वी) घटनादुरुस्ती, 1992 अन्वये कोणती वित्तीय संस्था स्थापन करण्यात आली होती?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
247
कोणत्या अनुच्छेदात भारतीय वित्त आयोगाचा उल्लेख आढळतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
248
भारतीय संविधानातील कोणते अनुच्छेद राष्ट्रपतींना आंतरराज्यीय परिषद स्थापन करण्याचा अधिकार देते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
249
भारतीय राज्यघटनेचा खालीलपैकी कोणता भाग केंद्र आणि राज्यांमधील संबंधांबद्दल नमूद करतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
250
भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
251
मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
252
भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
253
अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
254
जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
255
समान नागरी कायद्याची तरतूद भारतीय संविधानाच्या कोणत्या भागात समाविष्ट आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
256
अध्यक्षांव्यतिरिक्त, वित्त आयोगात इतर किती सदस्य असतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
257
सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना पदावरून दूर करण्याच्या प्रस्तावावर लोकसभेतील __________ सदस्यांची किंवा राज्यसभेतील __________ सदस्यांची सही असणे आवश्यक आहे, तेव्हाच तो प्रस्ताव संसदेत मांडला जातो.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
258
राज्यपालांच्या कार्यालयासंबंधी खालील विधानांचा विचार करा: विधान 1: अनुच्छेद 356(1) राष्ट्रपती राजवट लागू करण्याची शिफारस करणाऱ्या राज्यपालांच्या अहवालाचा संदर्भ देते. विधान 2: सरकारीया आयोगाने राज्यपालांना त्यांचा कार्यकाळ पूर्ण होण्यापूर्वी पदावरून दूर करण्याबाबत संयम ठेवण्याचा सल्ला दिला. विधान 3: 41 व्या घटनादुरुस्तीने राज्यपालांचा कार्यकाळ चार वर्षांपर्यंत कमी केला. वर दिलेली कोणती विधाने योग्य आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
259
लोकसभेत संविधानदुरुस्ती विधेयक मंजूर होण्यासाठी, खालीलपैकी कोणती अट आवश्यक आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
260
भारताचे नियंत्रक व महा लेखापरीक्षक यांच्या लेखापरीक्षण अहवालाची तपासणी खालीलपैकी कोणाद्वारे केली जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
261
लोकलेखा समितीच्या संदर्भात, खालीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत? 1. लोकलेखा समिती आपला अहवाल लोकसभेत सादर करते. 2. लोकलेखा समितीमध्ये राज्यसभेचे 15 सदस्य असतात. खाली दिलेल्या कोडमधून योग्य उत्तर निवडा: कोड:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
262
संविधानाच्या कोणत्या भागात पंचायती राज प्रणाली बद्दल माहिती आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
263
भारतात, विधानसभा किंवा परिषदेच्या बैठकीदरम्यान, जर गणसंख्या (quorum) नसेल, तर सभागृह तहकूब करणे किंवा बैठक निलंबित करणे हे ______ चे कर्तव्य असेल.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
264
भारतीय संविधानातील खालीलपैकी कोणते अनुच्छेद आकस्मिक निधीशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
265
दुरुस्त्या आणि त्यांची अंमलबजावणीची वर्षे जुळवा: +----------+----------------+----+------+ | यादी - I | यादी - II | | | +----------+----------------+----+------+ | A. | 42 वी दुरुस्ती | 1. | 1985 | | B. | 52 वी दुरुस्ती | 2. | 2011 | | C. | 86 वी दुरुस्ती | 3. | 1976 | | D. | 96 वी दुरुस्ती | 4. | 2002 | +----------+----------------+----+------+ खाली दिलेल्या कोडमधून योग्य उत्तर निवडा:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
266
सर्वोच्च न्यायालयाचे कार्यक्षेत्र खालीलपैकी कशाद्वारे निश्चित केले जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
267
बॉम्बे पुनर्रचना कायदा खालीलपैकी कोणत्या वर्षी पारित करण्यात आला?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
268
जवाहरलाल नेहरू यांच्या नेतृत्वाखाली भारताचे राष्ट्रीय अंतरिम सरकार कधी स्थापन झाले होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
269
ॲटर्नी जनरलची मुख्य घटनात्मक भूमिका ______ असण्याची आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
270
घटनेच्या प्रस्तावनेचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
271
भारतीय संविधानाच्या कलम 170 नुसार, प्रत्येक राज्याच्या विधानसभेत जास्तीत जास्त __________ सदस्य असू शकतात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
272
भारताच्या वित्त आयोगाचे प्राथमिक कर्तव्य काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
273
महाराष्ट्र राज्यात सहा प्रशासकीय विभागांमध्ये ______ महानगरपालिका आहेत.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
274
आणीबाणीच्या घोषणेनंतर मूलभूत हक्कांच्या अंमलबजावणीचे निलंबन भारतीय संविधानाने कायम ठेवले आहे. ही तरतूद कोणत्या संविधानातून घेतली गेली आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
275
भारतीय संविधानाचा कोणता अनुच्छेद (Article) असे सांगतो की राज्याने भारतातील नागरिकांसाठी समान नागरी संहिता (Uniform Civil Code) सुनिश्चित करण्याचा प्रयत्न करावा?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
276
भारतीय संविधानाचा भाग II कशाशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
277
खालीलपैकी कोणत्या राज्याच्या उच्च न्यायालयाचे कार्यक्षेत्र दमण आणि दीव या केंद्रशासित प्रदेशांपर्यंत विस्तारलेले आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
278
गैर-मुस्लिमांवर लादण्यात येणारा कर 'जिझिया' पुन्हा लागू करण्याचे श्रेय कोणत्या मुगल शासकाला जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
279
भारतीय संविधानातील "कायद्याने स्थापित प्रक्रिया" हा वाक्प्रचार कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आला आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
280
भारतीय राजव्यवस्थेच्या संदर्भात, खालील विधानांचा विचार करा: I. अध्यादेश कोणत्याही केंद्रीय कायद्यात सुधारणा करू शकतो. II. अध्यादेशाद्वारे मूलभूत हक्क संकुचित करता येतात. III. अध्यादेश मागील तारखेपासून अंमलात येऊ शकतो. वरील विधानांपैकी कोणती विधाने योग्य (बिनचूक) आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
281
कलम 279A अंतर्गत, GST परिषदेच्या निर्णयांसाठी सदस्यांच्या भारित मतांची किती बहुमताची आवश्यकता असते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
282
भारतीय राष्ट्रपतींच्या 'दयेच्या अधिकारा'बाबत खालील विधानांचा विचार करा: I. राष्ट्रपतींनी या अधिकाराचा केलेला वापर 'मर्यादित न्यायालयीन पुनर्विलोकना'च्या अधीन असू शकतो. II. राष्ट्रपती केंद्र सरकारच्या सल्ल्याशिवाय या अधिकाराचा वापर करू शकतात. वर दिलेली किती विधाने बिनचूक आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
283
+----------------------------------+------------------------+-----+---------------------+ | यादी I (संविधान सभेच्या समित्या) | यादी II (अध्यक्ष) | | | +----------------------------------+------------------------+-----+---------------------+ | १. | मसुदा समिती | ए. | डॉ. बी.आर. आंबेडकर | | २. | सल्लागार समिती | बी. | जवाहरलाल नेहरू | | ३. | संघ संविधान समिती | सी. | सरदार वल्लभभाई पटेल | | ४. | प्रांतिक संविधान समिती | डी. | सरदार वल्लभभाई पटेल | +----------------------------------+------------------------+-----+---------------------+ खालीलपैकी योग्य उत्तर निवडा:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
284
भारतीय राज्यघटनेचा "कलम 30" कशाशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
285
केंद्राने अलीकडेच अधिसूचित केलेल्या चार नवीन कामगार संहितांबाबत खालील विधानांचा विचार करा: I. नवीन कामगार संहिता महिलांसाठी विस्तारित अधिकार आणि सुरक्षा प्रदान करतात, ज्यात रात्रीच्या पाळीत काम करण्याची परवानगी आणि 40 वर्षांवरील कामगारांसाठी अनिवार्य मोफत वार्षिक आरोग्य तपासणी यांचा समावेश आहे. II. नवीन कामगार संहिता गिग कामगार आणि प्लॅटफॉर्म कामगारांना सामाजिक सुरक्षा कवचातून वगळतात. वर दिलेली कोणती विधाने बरोबर आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
286
अधिकार विधान अचूकपणे कोणत्या विधानात दिले आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
287
भारताच्या संदर्भात, खालील जोड्या विचारात घ्या: +--------+-----------------------------------+--------------------------------------+ | संघटना | केंद्रीय मंत्रालय | | +--------+-----------------------------------+--------------------------------------+ | I. | नॅशनल ऑटोमोटिव्ह बोर्ड | वाणिज्य व उद्योग मंत्रालय | | II. | कॉयर बोर्ड | अवजड उद्योग मंत्रालय | | III. | नॅशनल सेंटर फॉर ट्रेड इन्फॉर्मेशन | सूक्ष्म, लघु व मध्यम उद्योग मंत्रालय | +--------+-----------------------------------+--------------------------------------+ वरीलपैकी किती जोड्या अचूक जुळल्या आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
288
अवैध स्थलांतरितांवरील अलीकडील सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णया संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: विधान I: भारतातील अवैध स्थलांतरित लोक निवास, सेटलमेंट अधिकार किंवा राज्य कल्याणकारी संसाधनांवर दावा करू शकत नाहीत. विधान II: कलम 14 आणि 21 अंतर्गत मूलभूत अधिकार केवळ भारतीय नागरिकांसाठी उपलब्ध आहेत, आणि म्हणून, अवैध स्थलांतरित कोणत्याही घटनात्मक संरक्षणास पात्र नाहीत. उपरोक्त विधानांच्या संदर्भात खालील पर्यायांपैकी कोणते विधान अचूक (योग्य) आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
289
धन विधेयक (Money Bill) मंजूर होण्याच्या प्रक्रियेतील टप्पे योग्य क्रमाने लावा: A) लोकसभेत मांडणी B) लोकसभेची मंजुरी C) राज्यसभेकडे पाठवणे D) राष्ट्रपतींकडे मान्यतेसाठी पाठवणे
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा