MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Constitutional Amendments, Schedules & Emergency FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय राज्यघटनेच्या ऐंशीवी दुरुस्ती कायदा 2003 ने खालीलपैकी कोणत्या आयोगाची स्थापना केली?

The Eighty-ninth Amendment Act, 2003 of the Indian Constitution established which of the following Commission?

पर्याय (Options):
A

भारतीय स्पर्धा आयोग

B

राष्ट्रीय मागासवर्ग आयोग

C

राष्ट्रीय महिला आयोग

D

राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग आहे. मुख्य मुद्दे • भारतीय राज्यघटनेच्या ऐंशीवी सुधारणा कायदा, २००३ ने अनुसूचित जमातींसाठी राष्ट्रीय आयोगाची स्थापना केली. • अनुसूचित जमातींच्या हिताचे रक्षण करण्यासाठी आणि त्यांचा विकास सुनिश्चित करण्यासाठी आयोगाची स्थापना करण्यात आली. • आयोगाला खालील अधिकार आणि कार्ये आहेत: • संविधान आणि इतर कायद्यांतर्गत अनुसूचित जमातींसाठी प्रदान केलेल्या संरक्षणाच्या अंमलबजावणीची तपासणी आणि निरीक्षण करणे. • अनुसूचित जमातींचे हक्क आणि संरक्षणापासून वंचित राहण्याच्या विशिष्ट तक्रारींची चौकशी करणे. • अनुसूचित जमातींच्या कल्याणाशी संबंधित सर्व बाबींवर केंद्र सरकार आणि राज्य सरकारांना सल्ला देणे. • अनुसूचित जमातींच्या संरक्षण, विकास आणि प्रगतीसाठी शिफारशी करणे. • त्याच्या क्रियाकलाप आणि निष्कर्षांवर अहवाल प्रकाशित करणे. • आयोगाचे अध्यक्ष अध्यक्ष असतात ज्याची नियुक्ती भारताचे राष्ट्रपती करतात. • अध्यक्षांना उपाध्यक्ष आणि काही सदस्य मदत करतात. • आयोगाचे मुख्यालय नवी दिल्ली येथे आहे आणि देशाच्या विविध भागात प्रादेशिक कार्यालये आहेत. महत्वाचे मुद्दे +--------------------+----------------------------------------------------------------------------+ | दुरुस्ती | स्थापना केली | +--------------------+----------------------------------------------------------------------------+ | ७३वी दुरुस्ती | पंचायती राज | | ७४वी दुरुस्ती | नगरपरिषद | | 81 वी घटनादुरुस्ती | लोकसभेच्या जागांची संख्या वाढली | | ८२वी दुरुस्ती | राज्यसभेतील जागांची संख्या वाढली | | 86 वी दुरुस्ती | शिक्षणाचा अधिकार | | 87 वी दुरुस्ती | माहितीचा अधिकार | | ८८वी दुरुस्ती | कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण | | ८९वी दुरुस्ती | राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग | | 90 वी दुरुस्ती | लोकसभा आणि राज्यसभेतील अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातीसाठी जागांचे आरक्षण | +--------------------+----------------------------------------------------------------------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('भारतीय स्पर्धा आयोग') आणि पर्याय 4 ('राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'घटनात्मक तरतूद → राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग'. भारतीय राज्यघटनेत घटनात्मक तरतूद चा संबंध थेट 'राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('भारतीय स्पर्धा आयोग'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग' हे ठरते. • पर्याय 2 ('राष्ट्रीय मागासवर्ग आयोग'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग' हे ठरते. • पर्याय 3 ('राष्ट्रीय महिला आयोग'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 07

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+