MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Basics of Constitution FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय संविधानातील 'निदेशक तत्वे' ही संकल्पना कोणाकडून घेतली गेली आहे?

The concept of ‘directive principles’ in Indian Constitution has been taken from:

पर्याय (Options):
A

कॅनडा

B

अमेरिका

C

आयर्लंड

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

ग्रेट ब्रिटन

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
आयर्लंड हे योग्य उत्तर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • आयर्लंडने राज्य धोरणांची निदेशक तत्वे (DPSP) स्पॅनिश संविधानाकडून घेतली आहेत. • DPSP, भारतीय संविधानाच्या भाग IV मध्ये, अनुच्छेद 36 ते 51 मध्ये समाविष्ट असून एक न्याय्य समाज निर्माण करण्यासाठी मार्गदर्शक तत्वे सांगतात. • मूलभूत हक्कांच्या विपरीत, DPSP न्यायप्रविष्ट नाहीत, म्हणजेच त्यांना आव्हान दिले जाऊ शकत नाही. • अनुच्छेद 37 अन्वये, ते देशाच्या शासनात मूलभूत आहेत. पूरक माहिती: • कॅनडा: • केंद्र आणि राज्यांमधील अधिकारांच्या विभाजनासह संघराज्यीय प्रणालीची संकल्पना कॅनडापासून प्रेरित आहे. • कॅनडामध्ये, अवशिष्ट अधिकार (संविधानात सूचीबद्ध नसलेले अधिकार) केंद्र सरकारकडे निहित आहेत, जे भारतीय संविधानात देखील स्वीकारले गेले आहे. • अमेरिका: • मूलभूत हक्कांची संकल्पना, जे नागरिकांच्या वैयक्तिक स्वातंत्र्यांचे रक्षण करतात, ते अमेरिकन बिल ऑफ राईट्स पासून घेतले गेले आहेत. • भारतातील न्यायालयीन पुनरावलोकनाची संकल्पना, ज्यामुळे न्यायालयांना कायद्यांच्या घटनात्मकतेचे पुनरावलोकन करण्याची परवानगी आहे, ती अमेरिकन प्रणालीने प्रेरित आहे. • ग्रेट ब्रिटन: • संसदीय शासन प्रणाली, जेथे कार्यकारी मंडळ विधिमंडळाला जबाबदार असते, ही तरतूद ब्रिटनपासून घेतली गेली आहे. • कायद्याचे राज्य ही संकल्पना देखील ब्रिटीश कायद्यापासून स्वीकारली गेली आहे. ज्याचा अर्थ असा आहे की, त्यांच्या स्थिती किंवा दर्जाचा विचार न करता कायदा सर्वांना समान लागू होतो.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('ग्रेट ब्रिटन') आणि पर्याय 3 ('आयर्लंड') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 36 → आयर्लंड'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 36 चा संबंध थेट 'आयर्लंड' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('कॅनडा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आयर्लंड' हे ठरते. • पर्याय 2 ('अमेरिका'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आयर्लंड' हे ठरते. • पर्याय 4 ('ग्रेट ब्रिटन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आयर्लंड' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('आयर्लंड') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+