सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर IX आहे.
• भाग IX हा 3 स्तरीय पंचायत प्रणाली बद्दल माहिती देते, जे प्रत्येक राज्यात ग्रामपातळीवर, मधल्या पातळीवर, जिल्हा पातळीवर, कार्यरत आहे.
• 73 वे दुरुस्ती अधिनियम 1992 याने संविधानात भाग IX जोडला गेला ज्याचे शीर्षक "पंचायत" असे आहे.
• या सोयीमुळे भारतातील पंचायत राज पद्धतीमध्ये एकसारखेपणा आला आहे.
• संविधानाचा भाग VI मध्ये राज्ये आणि कार्यकारी यंत्रणा यांचा समावेश होतो.
• संविधानातील भाग III मधील अनुच्छेद 12 ते 35 यांमध्ये मूलभूत हक्कांचा समावेश होतो.
• या हक्कांमध्ये समानतेचा हक्क. कायद्यापुढे समानता, धर्म, जात, वंश, लिंग किंवा जन्मस्थान यावरून भेदभाव नसत करणे, आणि नोकरीमध्ये समान संधी यांचा समावेश होतो.
• संविधानातील भाग IVA यामध्ये मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश होतो.
• ही मूलभूत कर्तव्ये संविधान दुरुस्ती अधिनियम 42 वे आणि 86 वे यामधून जोडलेले आहे.
The correct answer is IX.
• Part IX provides for a 3 tier Panchayat system, which would be constituted in every state at the village level, intermediate level, and district level.
• The 73^(rd) Amendment 1992 added a new Part IX to the constitution titled “The Panchayats”.
• This provision brought uniformity in the Panchayati Raj structure in India.
Important Notes:
• PART VI of the constitution deals with the states and the executive.
• Article 12 to 35 contained in Part III of the Constitution deal with Fundamental Rights.
• These are the Right to equality, including equality before the law, the prohibition of discrimination on grounds of religion, race, caste, sex or place of birth, and equality of opportunity in matters of employment.
• Part IVA of the Indian Constitution deals with Fundamental Duties.
• Fundamental duties were added by 42^(nd) and 86^(th) Constitutional Amendment acts.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('VI') आणि पर्याय 1 ('IX') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('VI') with Option 1 ('IX'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: 'कलम 12 → IX'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 12 चा संबंध थेट 'IX' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.
Mnemonic: 'Article 12 → IX'. Associate Article 12 directly with 'IX'. Remember this core constitutional pairing.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('VI'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'IX' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('III'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'IX' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('IV A'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'IX' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('IX') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('VI'): Incorrect. As per official verified records, 'IX' is the valid fact.
• Option 3 ('III'): Incorrect. As per official verified records, 'IX' is the valid fact.
• Option 4 ('IV A'): Incorrect. As per official verified records, 'IX' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('IX').