MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Fundamental Rights, DPSP & Fundamental Duties FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

आपल्या राज्यघटनेत कोणत्या वर्षी मूलभूत कर्तव्ये समाविष्ट केली गेली?

In which year Fundamental Duties were incorporated in our constitution?

पर्याय (Options):
A

1977 मध्ये

B

1978 मध्ये

C

1979 मध्ये

D

1976 मध्ये

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर 1976 आहे . • 1976 साली लागू झालेल्या 42 व्या घटनादुरुस्तीनुसार, भारतीय नागरिकांसाठी मूलभूत कर्तव्येसुद्धा नोंदवली गेली आहे. • घटनेत IV A भागातील कलम 51 'A' मध्ये मूलभूत कर्तव्ये आढळतात. • ही मूलभूत कर्तव्ये रशियाच्या राज्यघटनेतून घेण्यात आली आहेत. • मूलभूत हक्क, राज्य धोरणाची निर्देशक तत्त्वे आणि मूलभूत कर्तव्ये हे भारतीय राज्यघटनेचे भाग आहेत. जे संबंधित राज्यांची त्यांच्या लोकांप्रती असलेली मूलभूत दायित्वे आणि नागरिकांचे त्यांच्या राज्याप्रति असलेले दायित्व आणि हक्क ठरवतात. • अशा भागांमध्ये सरकारची धोरणे आणि नागरिकांचे वर्तन व कृती ठरवण्यासाठी हक्कांचे घटनात्मक विधेयक तयार केले जाते. • हे भाग 1947आणि 1949 च्या दरम्यान भारतीय संविधान समितीने प्रकाशित केलेल्या घटनेचे आवश्यक घटक मानले जातात. • मूलभूत अधिकार म्हणजे मूलभूत मानवाधिकार म्हणून ओळखले जातात. • घटनेच्या तिसर्‍या भागात नमूद केल्यानुसार हे अधिकार वंश, जन्मस्थान, श्रद्धा, जात, धर्म किंवा लिंग विचारात न घेता सर्वांना मिळतात. • ते अंमलबजावणी करण्यायोग्य असतात, कोर्टाने लागू केलेल्या, विशिष्ट मर्यादांच्या अधीन असतात. • राज्य धोरणाची निर्देशक तत्त्वे ही सरकारद्वारे ठरवलेली कायदेनिर्मितीची मानके आहेत. • समाजातील सर्व सदस्यांच्या सन्मानाच्या पायावर लोकांच्या स्वातंत्र्य आणि लोकशाही मूल्यांचे रक्षण करणे हे मूलभूत अधिकारांचे उद्दिष्ट आहे. • डॉ. बी. आर. आंबेडकर म्हणाले होते, की घटनात्मक हक्क देणे एवढेच फक्त कायदेमंडळाचे कर्तव्य नसून त्या हक्कांचे संरक्षण करणे हे त्याचे सर्वात महत्त्वाचे कर्तव्य आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('1977 मध्ये') आणि पर्याय 4 ('1976 मध्ये') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 51 → 1976 मध्ये'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 51 चा संबंध थेट '1976 मध्ये' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('1977 मध्ये'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1976 मध्ये' हे ठरते. • पर्याय 2 ('1978 मध्ये'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1976 मध्ये' हे ठरते. • पर्याय 3 ('1979 मध्ये'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1976 मध्ये' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('1976 मध्ये') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+