MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Local Government FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालील समित्यांची त्यांच्या स्थापना वर्षानुसार चढत्या क्रमाने मांडणी करा: a,अशोक मेहता समिती b. बळवंत राय मेहता समिती c. जी.व्ही.के. राव समिती d. के. संथानम समिती

Arrange the following Committees according to their establishment year in ascending order : a, Ashok Mehta Committee b. Balwant Rai Mehta Committee c. G.V.K. Rao Committee d. K.Santhanam Committee

पर्याय (Options):
A

b,c,d,a

B

b,a,d,c

C

b,a,c,d

D

b,d,a,c

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर b,d,a,c हे आहे स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • बळवंत राय मेहता समिती : • जानेवारी 1957 मध्ये, भारत सरकारने समुदाय विकास कार्यक्रम (1952) आणि राष्ट्रीय विस्तार सेवा (1953) च्या कामकाजाचे परीक्षण करण्यासाठी आणि त्यांच्या उत्तम कार्यासाठी आणि उपाय सुचवण्यासाठी एक समिती नेमली. • या समितीचे अध्यक्ष बळवंत राय जी मेहता होते. • या समितीने नोव्हेंबर 1957 मध्ये आपला अहवाल सादर केला आणि ‘लोकशाही विकेंद्रीकरण’ या योजनेची स्थापना करण्याची शिफारस केली, जी शेवटी पंचायती राज म्हणून ओळखली गेली. • संतनाम समिती: • संथानम समिती ही भ्रष्टाचारविरोधी समिती होती जी लाल बहादूर शास्त्री यांनी 1962 मध्ये नियुक्त केली होती. • संथानम समितीचे उपक्रम सरकारी संस्थांमधील अपव्यय खर्च किंवा खराब व्यवस्थापन रोखण्यावर आणि ओळखण्यावर केंद्रित होते. • या समितीने जानेवारी 1963 मध्ये आपला अहवाल सादर केला आणि तो अहवाल "संथानम समिती अहवाल" म्हणून ओळखला गेला. भारतीय भ्रष्टाचारविरोधी चळवळीच्या इतिहासातील हा ऐतिहासिक दस्तावेज होता. • अशोक मेहता समिती • अशोक मेहता यांच्या अध्यक्षतेखाली जनता सरकारने 1977 मध्ये त्याची स्थापना केली होती. • या समितीने 1978 मध्ये आपला अहवाल सादर केला आणि काही शिफारसी दिल्या: • पंचायती राजची 3-स्तरीय प्रणाली 2-स्तरीय प्रणालीने बदलली पाहिजे: जिल्हा स्तरावर जिल्हा परिषद आणि त्याखालील गाव पातळीवरील मंडल पंचायत असावी. • जिल्हा परिषद ही कार्यकारिणी असावी आणि जिल्हा स्तरावर नियोजनाची जबाबदारी तिच्यावर असावी. • अनुसूचित जाती आणि जमातींसाठी त्यांच्या लोकसंख्येनुसार जागा राखीव ठेवाव्यात. • राज्य सरकारने पंचायती राज संस्थांना अधिग्रहित करू नये. • पंचायत निवडणुकांमध्ये सर्व स्तरांवर राजकीय पक्षांचा अधिकृत सहभाग असायला हवा. • पंचायती राज संस्थांना त्यांच्या स्वत:च्या आर्थिक स्रोतांची उभारणी करण्यासाठी कर आकारणीचे सक्तीचे अधिकार असले पाहिजेत. • राज्याच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांनी मुख्य निवडणूक आयुक्तांशी सल्लामसलत करून पंचायती राज निवडणुकांचे आयोजन करावे. • विकासाची कामे जिल्हा परिषदेकडे हस्तांतरित करून सर्व विकास कर्मचाऱ्यांनी तिच्या नियंत्रणाखाली व देखरेखीखाली काम करावे. • पंचायती राज संस्थांचे कामकाज पाहण्यासाठी राज्य मंत्रिमंडळात पंचायत राज मंत्र्याची नियुक्ती करावी. • जी.व्ही.के. राव समिती: • जी.व्ही.के. राव यांची 1985 मध्ये नियोजन आयोगाने नियुक्ती केली होती यांच्या अध्यक्षतेखाली ग्रामीण विकास आणि दारिद्र्य निर्मूलन कार्यक्रमांसाठीच्या विद्यमान प्रशासकीय व्यवस्थेचा आढावा घेणारी समिती आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('b,c,d,a') आणि पर्याय 4 ('b,d,a,c') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'घटनात्मक तरतूद → b,d,a,c'. भारतीय राज्यघटनेत घटनात्मक तरतूद चा संबंध थेट 'b,d,a,c' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('b,c,d,a'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'b,d,a,c' हे ठरते. • पर्याय 2 ('b,a,d,c'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'b,d,a,c' हे ठरते. • पर्याय 3 ('b,a,c,d'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'b,d,a,c' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('b,d,a,c') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 06

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+