भारतीय अर्थव्यवस्था — संपूर्ण प्रश्नसंच
Economy • एकूण 251 अधिकृत प्रश्न, अचूक उत्तरे व सविस्तर मराठी स्पष्टीकरण
-
1
महाराष्ट्राच्या 2025-2027 च्या भविष्यकालीन धोरणात्मक दृष्टिकोनानुसार, तात्काळ GSDP चे लक्ष्य काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
2
व्यावसायिक आणि तांत्रिक कौशल्यांमध्ये तरुणांना प्रशिक्षण देण्यासाठी खालीलपैकी कोणती राज्याची प्राथमिक मोहीम आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
3
महाराष्ट्रातील सिंचनाच्या किती टक्के पाणी ऊसासाठी वापरले जाते, जो केवळ 4% जमीन व्यापतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
4
दिल्ली-मुंबई औद्योगिक कॉरिडॉर (DMIC) अंतर्गत AURIC हा महत्त्वाचा प्रकल्प काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
5
जागतिक बँकेकडून निधी पुरवठा झालेली PoCRA योजना, शेतकऱ्यांना कोणत्या विशिष्ट क्षेत्रात मदत करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
6
आर्थिक सर्वेक्षण 2024-25 नुसार, महाराष्ट्राची अंदाजित वास्तविक GSDP वाढ किती होती?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
7
राष्ट्रीय सरासरी (~49%) च्या तुलनेत महाराष्ट्रातील सिंचनाखालील लागवडीखालील क्षेत्राची अंदाजे टक्केवारी किती आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
8
महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ (MIDC) च्या संदर्भात, MAITRI म्हणजे काय?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
9
खालीलपैकी कोणता शहरी भागातील बेरोजगारीचा प्रकार नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
10
खालील विधाने विचारात घ्या. अ. वाढ सर्वसमावेशक असते जेव्हा ती रोजगार निर्माण करते. ब. नियतकालिक श्रमशक्ती सर्वेक्षण दर्शविते की सप्टेंबर 2021 व सप्टेंबर 2022 मध्ये संपलेल्या तिमाहीत 15 वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या लोकांसाठी शहरी बेरोजगारीचा दर 7.2 टक्क्यांवरून 9.8 टक्क्यांपर्यंत वाढला आहे. वरीलपैकी कोणते / ती विधान / ने योग्य आहे / त ?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
11
आर्थिक पायाभूत सुविधा विकासासाठी थेट कोणत्या प्रकारे योगदान देतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
12
दुसरी पंचवार्षिक योजना यावर आधारित होती -
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
13
RBI च्या पैशाच्या पुरवठ्याच्या पर्यायी उपायांनुसार, म्हणजे M1, M2, M3 आणि M4, खालीलपैकी कोणते 'नॅरो मनी' (संकुचित पैसा) म्हणून वर्गीकृत केले आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
14
गिनी गुणांक कशासाठी वापरला जातो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
15
युआन हे कोणत्या देशाचे चलन आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
16
सेवा क्षेत्राचे दुसरे नाव काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
17
केंद्रीय अर्थसंकल्पाबाबत दिलेल्या विधानांपैकी कोणते/कोणती सत्य आहे/आहेत? a) लेखानुदान हे केवळ सरकारी अर्थसंकल्पाच्या खर्चाच्या बाजूशी संबंधित आहे. b) लेखानुदान आणि अंतरिम अर्थसंकल्प समान नाहीत. c) अंतरिम अर्थसंकल्प संपूर्ण अर्थसंकल्पाप्रमाणेच संपूर्ण आर्थिक विवरण देते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
18
राष्ट्रीय उत्पन्नाबाबत खालीलपैकी कोणते योग्य आहे? I. राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या गणनेमध्ये मध्यवर्ती वस्तूंचा समावेश केला जात नाही. II. राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या गणनेमध्ये अंतिम वस्तूंचा समावेश केला जातो.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
19
खालीलपैकी कोणत्या आर्थिक साधनांचा निर्देश प्लास्टिक मनी म्हणून केला जातो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
20
कोणती पंचवार्षिक योजना हॅरॉड डोमर प्रतिमानावर आधारित होती?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
21
अन्नधान्य उत्पादनात जलद वाढ करण्याचे उद्दिष्ट कोणत्या पंचवार्षिक योजनेचे होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
22
आर्थिक वाढ सहसा ___________ शी जोडली जाते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
23
भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या FRBM कायदा, 2003 मध्ये 'F' चा अर्थ काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
24
भारतात परकीय गुंतवणूकीला कोणत्या आव्हानांचा सामना करावा लागतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
25
खालीलपैकी कोणती संस्था भारतात चलनी नोटा जारी करते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
26
भारतात एफडीआय (FDI) कधी सुरू करण्यात आले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
27
GDP हे विशिष्ट कालावधीत _____ चे एकूण मूल्य आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
28
आर्थिक सर्वेक्षण 2025-26 नुसार, केंद्र सरकारची महसूल प्राप्ती FY16-FY20 मधील GDP च्या सरासरी 8.5 टक्क्यांवरून FY25 (PA) मध्ये GDP च्या किती टक्के झाली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
29
भारतातील दारिद्र्याच्या अंदाजासंबंधी खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतातील दारिद्र्यरेषेचा अंदाज उत्पन्नाच्या पातळीवर आधारित आहे. 2. भारतातील दारिद्र्यरेषेचा सर्वात जुना अंदाज मोतीलाल नेहरूंनी सादर केला होता. 3. सध्या, भारतात नीति आयोगाद्वारे दारिद्र्याचा अंदाज लावला जातो. खालीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
30
जेव्हा सरकार उत्पादन घटकांना त्यांची उत्पादने सरकारने निश्चित केलेल्या कमी किमतीत विकण्यासाठी आर्थिक मदत करते तेव्हा त्याला काय म्हणतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
31
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) द्वारे सरकारी सिक्युरिटीजची खरेदी आणि विक्री करण्यासाठी खालीलपैकी कोणत्या अटींचा संदर्भ आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
32
जुलै 2022 मध्ये, केंद्र सरकारने खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्रावर विंडफॉल कर लावला आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
33
खालील जुळवा. +-----------+-----------------+----+-------------------------------+ | यादी - आय | यादी - II | | | +-----------+-----------------+----+-------------------------------+ | (अ) | विदेशी गुंतवणूक | १. | FII | | (ब) | FIPB | 2. | एफडीआयला मान्यता | | (C) | एफडीआय | 3. | दीर्घकालीन आणि स्थिर गुंतवणूक | | (डी) | QFI | 4. | व्यक्ती | +-----------+-----------------+----+-------------------------------+
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
34
अर्थव्यवस्थेतील मध्यवर्ती वस्तूंबाबत खालीलपैकी कोणते विधान(ले) बरोबर आहे/आहेत? I. या अंतिम वस्तू नाहीत. II. ऑटोमोबाईल बनवण्यासाठी वापरले जाणारे स्टील शीट हे त्याचे एक उदाहरण आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
35
जेव्हा गरिबांच्या संख्येचा अंदाज दारिद्र्यरेषेखालील लोकांच्या प्रमाणात केला जातो तेव्हा त्याला ______ म्हणून ओळखले जाते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
36
अवपुंजन म्हणजे _____ होय.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
37
राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या हिशेबासाठी 1993-94 या मुळवर्षाऐवजी C.S.O. द्वारे कोणत्या सुधारीत वर्षाचा वापर करण्यात आला ? (a) 1994-1995 (b) 1997-1998 (c) 1999-2000 (d) 2000-2001
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
38
असंघटित/अनौपचारिक क्षेत्रातील उद्योगांवरील राष्ट्रीय आयोगाचे नेतृत्व होते
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
39
स्ट्रक्चरल प्लॅनिंगचा संदर्भ आहे:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
40
राष्ट्रीय उत्पन्न लेखामधील घटक खर्च या शब्दाचा अर्थ काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
41
खालीलपैकी कोणता घटक एकूण राष्ट्रीय उत्पन्नामध्ये (GNI) समाविष्ट आहे, परंतु GDP मध्ये नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
42
पैशाच्या पुरवठ्यामध्ये M1 मध्ये काय समाविष्ट आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
43
केंद्रीय अर्थसंकल्प 2026-27 नुसार, "राष्ट्रीय गंतव्य डिजिटल ज्ञान ग्रीड" चे उद्दीष्ट असेल:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
44
सोळाव्या वित्त आयोगाने (FC-16) राज्यांमध्ये केंद्रीय करांच्या वितरणासाठी खालीलपैकी कोणत्या निकषाला सर्वाधिक वेटेज दिले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
45
मानवी विकासाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या. 1. स्वयंसेवी संस्थांच्या सहभागातून कौशल्ये समाजात वापरली जाऊ शकतात. 2. प्रणालीतील अंतर्गत पोकळी भरून काढण्यासाठी, पुनरावलोकने आणि आंतरराष्ट्रीय अनुभव उपयुक्त ठरू शकतात. यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
46
दिलेली विधाने वाचा आणि सर्वात योग्य पर्याय निवडा. (i) ई-गव्हर्नन्स ही मुळात स्मार्ट गव्हर्नन्सकडे जाणारी एक वाटचाल आहे, याचा अर्थ- साधे, नैतिक, उत्तरदायी, उत्तरदायी आणि पारदर्शक प्रशासन. (ii) आयटी गव्हर्नन्स हा कॉर्पोरेट गव्हर्नन्सचा एक घटक आहे, ज्याचा उद्देश IT चे संपूर्ण व्यवस्थापन सुधारणे आणि माहिती आणि तंत्रज्ञानातील गुंतवणुकीतून सुधारित मूल्य प्राप्त करणे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
47
प्रतिपादन (A) भारताकडून यूएसए, कॅनडा, कुवेत, जपान, जर्मनी आणि श्रीलंका यांसारख्या देशांमध्ये संगणक आणि सॉफ्टवेअरची निर्यात केली जाते. कारण (R) औद्योगिकीकरणाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी, भारत इंग्लंड, जर्मनी, जपान, अमेरिका आणि रशियाकडून मोठ्या प्रमाणावर मशीन्स आयात करतो.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
48
लाँग टर्म रेपो ऑपरेशन्स (LTRO) च्या संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. हे एक साधन आहे ज्या अंतर्गत मध्यवर्ती बँक प्रचलित रेपो दराने बँकांना एक वर्ष ते तीन वर्षांसाठी पैसे पुरवते. 2. LTRO बँकिंग प्रणालीमध्ये तरलता आणण्यात मदत करते आणि बँकांसाठी निधीची किंमत कमी करते. वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
49
खालीलपैकी कोणती पद्धत राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या अंदाज पद्धतींपैकी एक नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
50
खालीलपैकी कोणता कर थेट कर आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
51
महागाईच्या काळात पैशाचे मूल्य_____
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
52
सरकारचा एकूण महसूल आणि एकूण खर्च यातील फरकाला _________ असे म्हणतात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
53
पुढीलपैकी काय आयातातील परिमाणात्मक प्रतिबंधांकरिता साधन म्हणून वापरले जाते? a. प्रशुल्क b.अनुदान c. कोटा योग्य पर्याय निवडा-
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
54
सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांद्वारे सामान्य जनतेला साधारण भाग विक्रीद्वारे खाजगीकरणाला ______ म्हणतात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
55
ऑइल इंडिया लिमिटेड, एक केंद्रीय सार्वजनिक क्षेत्र उपक्रम (सीपीएसई), ही एक ___________ कंपनी आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
56
दिलेल्या संख्येच्या जोडीतील दुसरी संख्या पहिल्या संख्येवर काही गणितीय क्रिया करून मिळवली जाते. एक वगळता सर्व संख्या जोड्यांमध्ये समान क्रियांचे अनुसरण केले जाते. ती विसंगत संख्येची जोडी शोधा.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
57
कोणत्या वर्षी टाटा लोह व पोलाद कंपनीची (TISCO) स्थापना करण्यात आली होती?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
58
खालीलपैकी कोणता प्रकार भारतात सहसा पाळला जात नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
59
रोजगार, व्याज आणि पैशाचा सामान्य सिद्धांत खालीलपैकी कोणाचा कार्य आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
60
खालीलपैकी कोणते हरित क्रांतीचे घटकआहे/ आहेत? 1. एचवायव्ही बियाणे 2. सिंचन 3. रासायनिक तणनाशक
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
61
भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्न अंदाज तयार करण्यासाठी खालीलपैकी कोण जबाबदार आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
62
कूपन पेमेंट नसलेल्या सरकारी बाँडला ____ म्हणतात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
63
10 फेब्रुवारी 2023 च्या अर्थसंकल्पानुसार खालीलपैकी कोणत्या प्रकारच्या प्रत्यक्ष कर संकलनात वाढ झाली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
64
घटक खर्च म्हणून देखील ओळखले जाते:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
65
'कमर्शियल पेपर' चे खालीलपैकी कोणत्या विधानाद्वारे सर्वोत्तम वर्णन केले जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
66
चांगल्या मागणीत घट झाल्यास, समतोल किंमत अपेक्षित आहे:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
67
सीएसओ कोणत्या पद्धतीद्वारे राष्ट्रीय उत्पन्नाचा अंदाज लावतो
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
68
बाजार किमतीवर _____ म्हणजे एका वर्षात देशातील रहिवाशांनी मिळवलेल्या घटक उत्पन्नांची एकूण बेरीज, ज्यामध्ये शुद्ध अप्रत्यक्ष कर समाविष्ट आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
69
घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) कोणाद्वारे जारी केला जातो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
70
एखाद्या देशात नोकऱ्या उपलब्ध आहेत परंतु तरीही लोक बेरोजगार आहेत कारण कंपन्यांची गरज काय आहे आणि कामगार काय देऊ शकतात यात एक गंभीर विसंगती आहे. या प्रकारची बेरोजगारी म्हणून संदर्भित आहे:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
71
जेव्हा अर्थव्यवस्थेत महागाई जास्त असते तेव्हा खालीलपैकी कोणते विधान **बरोबर नाही** ?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
72
2019 मधील भारतातील सर्वात श्रीमंत राज्य कोणते आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
73
उपभोग कार्यामध्ये 'C̅' या अभिव्यक्तीसाठी खालीलपैकी कोणती संज्ञा वापरली जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
74
कापसाच्या कोणत्याही दिलेल्या रकमेसाठी आणि त्याउलट अर्थव्यवस्थेत कमाल प्रमाणात मका उत्पादित करता येणारा वक्र. या वक्राला ____ म्हणतात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
75
स्थूल अर्थशास्त्र खालीलपैकी कोणत्या अभ्यासाशी संबंधित आहे? I. संसाधनांच्या बेरोजगारीमागील कारणे II.एकूण उत्पादनाचे निर्धारण
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
76
एम.एस. स्वामीनाथन यांना भारतात _______ चे जनक म्हणून ओळखले जाते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
77
खालीलपैकी अर्थव्यवस्थेमधील कोणत्या क्षेत्रामध्ये कृषी व सेवा यांचा समावेश होतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
78
दुसऱ्या पिढीचे संगणक (1955-1964) कशाचे बनलेले होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
79
शाश्वत पर्यटनाला चालना देण्यासाठी आशियाई विकास बँकेसोबत झालेल्या $126 दशलक्ष कर्ज कराराचा फायदा कोणत्या भारतीय राज्याला होईल?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
80
जगात सर्वाधिक व्यापार होणारे चलन कोणते आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
81
खालीलपैकी कोणते क्षेत्र अलिकडच्या वर्षांत अकार्यक्षम मालमत्तेद्वारे व्यावसायिक बँकांच्या मालमत्तेची गुणवत्ता ढासळण्यास कारणीभूत आहे? 1. कृषी आणि संलग्न क्षेत्र 2. औद्योगिक क्षेत्र 3. पायाभूत सुविधा क्षेत्र 4. माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्र खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
82
यादी-I ला यादी-II सोबत जुळवा आणि खाली दिलेल्या कोडचा वापर करून योग्य उत्तर निवडा: +-----------------+--------------------------+----+------+ | यादी - I (बँका) | यादी - II (स्थापना वर्ष) | | | +-----------------+--------------------------+----+------+ | A. | अलाहाबाद बँक | 1. | 1874 | | B. | पंजाब नॅशनल बँक | 2. | 1881 | | C. | अवध कमर्शियल बँक | 3. | 1865 | | D. | द अलायन्स बँक ऑफ शिमला | 4. | 1894 | +-----------------+--------------------------+----+------+
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
83
पैशाचे कार्य काय आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
84
व्हल्चर फंडाच्या संदर्भात, व्हल्चर फंडाचा अर्थ काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
85
भारतीय रिझर्व्ह बँकेची स्थापना कधी झाली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
86
ग्राहक किंमत निर्देशांकाच्या संदर्भात खालील विधानांचा विचार करा आणि खाली दिलेल्या संकेतांमधून योग्य उत्तर निवडा: • ते वस्तू आणि सेवा या दोन्हींमधील किंमतीतील बदलांची गणना करते. • याची गणना उद्योग आणि अंतर्गत व्यापार प्रोत्साहन विभागाच्या आर्थिक सल्लागार कार्यालयाद्वारे (OEA) केली जाते. • RBI द्वारे मौद्रिक धोरण तयार करताना महागाईचा मापदंड म्हणून याचा विचार केला जातो.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
87
गरिबी आणि असमानतेच्या उपायांच्या संदर्भात, खालील विधाने विचारात घ्या: 1. गिनी गुणांक देशातील उत्पन्न असमानता मोजतो. 2. बहुआयामी गरीबी निर्देशांक (MPI) आरोग्य, शिक्षण आणि राहणीमान या तिन्ही परिमाणांमधील सर्व निर्देशकांना समान भार प्रदान करतो. 3. गरिबीवरील रंगराजन समितीने भारतातील गरिबी मूल्यांकनाचा भाग म्हणून पोषण आणि मूलभूत घरगुती सुविधांचा समावेश केला. वरीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
88
लेखक/समिती आणि त्यांची दारिद्र्याची संकल्पना यांची जोडी जुळवा. +----------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | a. जागतिक बँक | 1. दरडोई प्रतिदिन, ग्रामीण भगत अन्नाची उपलब्धता 2400 कॅलरीज, तर शहरी भागात 2100 कॅलरीज आहे. | +----------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | b. तेंडुलकर समिती | II. दारिद्र्य अंतर | | c. लकडावाला समिती | III. प्रतिदिन उपलब्ध असलेले अन्न 2250 कॅलरीजपेक्षा कमी आहे | | डी. डॉ. दांडेकर आणि डॉ. रथ | IV. गरिबीच्या कॅलरी-आधारित व्याख्येपासून दूर गेले. त्याऐवजी, दारिद्र्यरेषेखालील लोकांना उपलब्ध असलेल्या वस्तू आणि सेवांच्या संचावर आधारित दारिद्र्याचे मोजमाप सुचवले. | +----------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
89
भारताच्या 10 व्या पंचवार्षिक योजनेचा कालावधी कोणता होता?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
90
नरसिंह राव सरकारने यादरम्यान आर्थिक सुधारणा सुरू केल्या:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
91
भारतीय अर्थव्यवस्थेने हरित क्रांतीचे यश किती टप्प्यांत अनुभवले होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
92
कोणत्या पंचवार्षिक योजनेने “सामाजिक न्याय आणि समानतेसह विकास” च्या लक्ष्यावर लक्ष केंद्रित केले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
93
आर्थिक सर्वेक्षण 2025-26 नुसार, एप्रिल-डिसेंबर 2025 या कालावधीत एकूण GST संकलन किती होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
94
केंद्रीय अर्थसंकल्प 2026-27 नुसार, अनुमानित करप्रणाली अंतर्गत अनिवासींना खालीलपैकी कोणत्या प्रकारच्या करातून सूट देण्यात आली आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
95
वार्षिक आर्थिक सर्वेक्षणाऐवजी यावर्षी भारतीय वित्त मंत्रालयाने जारी केलेल्या दस्तऐवजाचे नाव काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
96
एका विशिष्ट वर्षात देशात उत्पादित केलेल्या सर्व अंतिम वस्तू आणि सेवांच्या मुद्रा मूल्याला _________ म्हणतात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
97
कर्ज वगळून सरकारच्या एकूण प्राप्तीपेक्षा जास्त खर्च काय म्हणून ओळखला जातो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
98
नाबार्डचे पूर्ण रुप काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
99
खालीलपैकी कशाला 'अंतिम उपाययोजना करणारा कर्जदार' म्हणूनही ओळखले जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
100
________ उत्पादन ते विक्रीच्या टप्प्यावर जेव्हा पुरवठा साखळीच्या प्रत्येक टप्प्यावर मूल्य वाढते तेव्हा उत्पादनावर आकारला जाणारा वापर कर असतो.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
101
व्यावसायिक बँका त्यांच्या ठेवी आरबीआयकडे ठेवतात. या ठेवींना _______ म्हणतात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
102
आर्थिक सर्वेक्षण 2025-26 नुसार, जागतिक स्तरावर सेवांच्या निर्यातीच्या बाबतीत भारताचे स्थान काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
103
केंद्रीय अर्थसंकल्प 2026-27 नुसार, प्रशिक्षण, कौशल्य विकास, गुणवत्ता सुधारणा, जागतिक बाजारपेठेतील जोडणी आणि ब्रँडिंग यावर लक्ष केंद्रित करून खादी, हातमाग आणि हस्तकला यांना बळकटी देण्यासाठी सुरू करण्यात आलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
104
केंद्रीय अर्थसंकल्प 2026-27 च्या सादरीकरणादरम्यान "भारत-विस्तार" हा शब्द चर्चेत होता. तो खालीलपैकी कशाशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
105
राष्ट्रीय उत्पन्न लेखांकनाची कोणती पद्धत उत्पादनाच्या प्रत्येक टप्प्यावरील मूल्यवर्धनाची बेरीज करण्यावर लक्ष केंद्रित करते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
106
आर्थिक विकासाच्या संकल्पनेच्या नवीन दृष्टिकोनावर भर दिला जात नाही
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
107
आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) ने 2022-23 साठी भारताचा वाढीचा अंदाज जानेवारी 2022 मध्ये अंदाजित 9% वरून कमी ______केला आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
108
खालील विधाने विचारात घ्या: 1. मूळ चलनवाढ ही अर्थव्यवस्थेतील अल्पकालीन चलनवाढीच्या प्रवृत्तीचे प्रतिबिंब आहे. 2. उत्पादक किंमत निर्देशांक अप्रत्यक्ष कर वगळतो. 3. घाऊक किंमत निर्देशांक सेवा समाविष्ट करत नाही, तर उत्पादक किंमत निर्देशांक समाविष्ट करतो. 4. ग्राहक किंमत निर्देशांक आणि उत्पादक किंमत निर्देशांक दोन्ही खर्च सर्वेक्षणांवर आधारित आहेत. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
109
राष्ट्रीय उत्पन्न गणनेशी संबंधित खालील विधानांचा विचार करा: 1. भारताने 2015 पासून आर्थिक उत्पादनाचे प्राथमिक मोजमाप म्हणून GDP ला 'मूलभूत किंमती' ऐवजी 'निव्वळ घटक परिव्यय' वर GVA मोजण्याचा पर्याय निवडला. 2. राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या गणनेत गैर-घटक उत्पन्नाचा समावेश केला जात नाही. 3. उत्पादन कर हे उत्पादनाच्या प्रमाणावर अवलंबून असतात. खालीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
110
1991 च्या सुधारणांनी उद्योगांचे निर्गुंतवणूक करण्यास प्रोत्साहन दिले होते. 1991 नंतरच्या सुधारणांनंतर कोणता उद्योग सार्वजनिक क्षेत्रासाठी राखीव ठेवण्यात आला आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
111
जागतिकीकरणामुळे BPO उद्योगाचा उदय झाला. बिझनेस प्रोसेस आउटसोर्सिंगचे (BPO) मुख्य वैशिष्ट्य काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
112
भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या केंद्रीय संचालक मंडळाचा कार्यकाळ किती वर्षांचा असतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
113
जानेवारी ते डिसेंबर 2024 दरम्यान, नियतकालिक श्रमदल सर्वेक्षणानुसार भारतातील बेरोजगारीचा दर किती होता?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
114
खालीलपैकी कोणता कर वस्तू व सेवा कराने (GST) बदलण्यात आला आहे? 1. सीमाशुल्कावरील अतिरिक्त शुल्क 2. राज्य VAT 3. केंद्रीय उत्पादन शुल्क
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
115
ट्रेड रिसीव्हेबल्स डिस्काउंटिंग सिस्टम (TReDS) हे कोणत्या क्षेत्रातील व्यापार प्राप्तीच्या वित्तपुरवठा/सवलतीसाठी एक इलेक्ट्रॉनिक प्लॅटफॉर्म आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
116
खालीलपैकी कोणता भारतातील द्वितीय क्षेत्राचा भाग आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
117
विनिवेशातून मिळालेले उत्पन्न सरकारच्या बिगर-कर महसूलात योगदान देते. भारतात कोणती संस्था विनिवेश व्यवस्थापित करते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
118
सहकारी संस्था मुख्यत्वे खालीलपैकी कोणाला उत्तरदायी असतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
119
भारतामध्ये मोठ्या शहरांमध्ये तृतीयक क्रियाकलापांचे प्रमाण जास्त का असते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
120
खालीलपैकी कोणती औद्योगिक वित्त संस्था 1990 मध्ये स्थापन झाली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
121
जुलै-सप्टेंबर 2025 या कालावधीत ग्रामीण कृषी क्षेत्रातील कामगारांचा वाटा का वाढला?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
122
डिसेंबर 2025 पर्यंत, प्रधानमंत्री जन-धन योजना (PMJDY) अंतर्गत, पात्र खातेदार ₹______ पर्यंतच्या ओव्हरड्राफ्ट सुविधेचा लाभ घेऊ शकतात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
123
स्टँड अप इंडिया योजना खालीलपैकी कोणत्या वर्षी सुरू करण्यात आली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
124
राष्ट्रीय लघु उद्योग महामंडळाची स्थापना भारतात _____ मध्ये झाली.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
125
भारतीय अर्थव्यवस्थेतील आर्थिक वाढीला चालना देण्यासाठी सरकारी खर्च वाढवण्यावर खालीलपैकी कोणती मर्यादा आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
126
मानव विकासासाठी किती मुख्य दृष्टिकोन आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
127
GST परिषदेच्या निर्णय प्रक्रियेत, केंद्र सरकार आणि राज्य सरकारांमध्ये मतदान शक्तीचे वितरण कसे केले जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
128
पशुधन आणि दुग्धव्यवसाय क्षेत्रातील भारताचा सर्वोच्च सन्मान मानला जाणारा कोणता पुरस्कार नोव्हेंबर 2025 मध्ये जाहीर करण्यात आला होता?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
129
व्यापार उदारीकरणाचा (ट्रेड लिबरलायझेशन) एक भाग म्हणून, भारताने कोणत्या वर्षी आयातीवरील परिमाणात्मक निर्बंध (QRs) पूर्णपणे काढून टाकले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
130
अर्थशास्त्रात 'अर्थसंकल्प अधिशेष' म्हणजे काय?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
131
एखाद्या संस्थेने किंवा कंपनीने केलेल्या खर्चाच्या संदर्भात, खालीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत? 1. नवीन तंत्रज्ञान संपादित करणे म्हणजे भांडवली खर्च होय. 2. कर्ज वित्तपुरवठा हा भांडवली खर्च मानला जातो, तर इक्विटी वित्तपुरवठा हा महसुली खर्च मानला जातो. खालील संकेत वापरून योग्य उत्तर निवडा:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
132
खालीलपैकी कोणता अप्रत्यक्ष कर आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
133
खालीलपैकी कोणते पैशाचे प्राथमिक कार्य/कार्ये नाही/नाहीत? 1. उपभोगाचे नियमन करण्यासाठी वापरले जाते 2. खात्याचे एकक म्हणून वापरले जाते 3. देवाणघेवाण प्रक्रियेत मध्यस्थ म्हणून काम करणे खालील कोड वापरून योग्य उत्तर निवडा.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
134
उपजीविकेसाठी एंटरप्राइझचे मालक आणि त्यातील कामगार _________ म्हणून ओळखले जातात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
135
वाणिज्य बँकांनी आरबीआयकडे वैधानिक किमान पेक्षा जास्त आणि वर ठेवलेल्या राखीव रकमेला काय म्हणतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
136
भारतातील सार्वजनिक क्षेत्रातील सर्वात मोठी बैंक कोणती?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
137
एक घड्याळ 3 मिनिटांत 5 सेकंद पुढे सरकते आणि सकाळी 7 वाजता निश्चित केले गेले. मग त्याच दिवशी रात्री 11:00 वाजता घड्याळ दर्शवित असल्यास वास्तविक वेळ काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
138
खालीलपैकी कोणते कर्जाच्या अटींमध्ये समाविष्ट नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
139
मायक्रो युनिट्स डेव्हलपमेंट अँड रिफायनान्स एजन्सी (MUDRA) अंतर्गत मंजूर केलेल्या 'शिशु' कर्जाची मर्यादा _________ आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
140
1980 या वर्षात भारत सरकारच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाने किती बँकांचे राष्ट्रीयीकरण केले होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
141
चलनी नोटांसंदर्भात खालीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने सत्य आहे/आहेत? i. त्यांना आंतरिक मूल्य नसते. ii. त्यांना अपरिवर्तनीय नोटा म्हणता येईल. iii. ते कायदेशीर निविदा नाहीत.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
142
खुला बाजार मोहीम हे खालीलपैकी कोणते साधन आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
143
खालीलपैकी कोणते पत नियंत्रणाचे गुणात्मक उपाय रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाद्वारे वापरले जाते? A) CRR B) नैतिक प्रभाव C) SLR
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
144
'बँक्स बोर्ड ब्युरो (BBB)' च्या संदर्भात, खालीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत? 1. RBI चे गव्हर्नर BBB चे अध्यक्ष असतात. 2. BBB सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांच्या प्रमुखांच्या निवडीसाठी शिफारस करते. 3. BBB सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांना धोरणे विकसित करण्यासाठी आणि भांडवल उभारणीच्या योजनांमध्ये मदत करते. खालील संकेत वापरून योग्य उत्तर निवडा:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
145
तेंडुलकर समितीचा वापर करून नियोजन मंडळाने 2011-12 साठी दारिद्रयाचे प्रमाण मोजले त्यात सर्वाधिक दारिद्रयाचे प्रमाण कोणत्या राज्य/केंद्रशासित परदेशात आढळून आले.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
146
लहान आणि ग्रामीण कर्जदारांसाठी अखंड क्रेडिट ऍक्सेस सक्षम करण्यासाठी RBI ने अलीकडेच कोणता पुढाकार घेतला?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
147
भारतातील FDI च्या मार्गांच्या संदर्भात, खालील गोष्टींचा विचार करा: I. स्वयंचलित मार्गासाठी DPIIT आणि RBI च्या पूर्व-मंजुरीची आवश्यकता असते. II. सरकारी मार्गासाठी RBI च्या पूर्व-परवानगीची आवश्यकता असते. III. भारतातील बहुतेक क्षेत्रे स्वयंचलित मार्गाखाली 100% FDI ला परवानगी देतात. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
148
महागाईचा मुकाबला करण्यासाठी खालीलपैकी कोणते उपाय RBI द्वारे स्वीकारले जाण्याची शक्यता आहे? A) CRR वाढवणे. (B) रेपो दर वाढवणे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
149
एसएलआर (SLR) हे आरबीआय द्वारे अर्थव्यवस्थेतील पैशाचा पुरवठा नियंत्रित करण्यासाठी वापरले जाणारे एक महत्त्वाचे साधन आहे. एसएलआर (SLR) चे पूर्ण रूप _______ आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
150
भारतातील फ्लोटिंग रेट बाँड्स (FRBs) संदर्भात खालील विधानांचा विचार करा: I. RBI च्या फ्लोटिंग रेट बाँड्सवरील व्याज दर राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र (NSC) दराशी जोडलेला आहे आणि त्यावर निश्चित स्प्रेड (spread) आहे. II. अनिवासी भारतीय (NRI) RBI च्या फ्लोटिंग रेट बाँड्समध्ये गुंतवणूक करण्यास पात्र आहेत. वर दिलेल्यापैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
151
भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या संदर्भात खालील विधानांचा विचार करा : 1. जर चलनवाढ खूप जास्त असेल, तर भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) सरकारी रोखे खरेदी करण्याची शक्यता असते. 2. जर रुपयाचे वेगाने अवमूल्यन होत असेल, तर RBI बाजारात डॉलर्स विकण्याची शक्यता असते. 3. जर अमेरिका किंवा युरोपियन युनियनमध्ये व्याजदर कमी झाले, तर त्यामुळे RBI डॉलर्स खरेदी करण्यास प्रवृत्त होण्याची शक्यता असते. वर दिलेली कोणती विधाने योग्य आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
152
खालील कोणी सांगितले? "पैसा म्हणजे पैसा जे करतो."
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
153
घर्षणात्मक बेरोजगारीसंबंधी खालील विधानांचा विचार करा 1. ही एक प्रकारचा बेरोजगारी आहे जो कामगारांना एका नोकरीतून दुसर्या नोकरीमध्ये स्थानांतरित करताना उद्भवते. 2. मंदीच्या काळात घर्षणात्मक बेरोजगारी कमी होते. वर दिलेले कोणते विधान बरोबर आहे / दिलेली कोणती विधाने बरोबर आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
154
बँकिंग मध्ये 'Colateral' या शब्दाचा अर्थ काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
155
खालीलपैकी कोणते विधान योग्य आहे? (a) कृषी क्षेत्रात दिसून येणारी बेरोजगारी म्हणजे प्रच्छन्न बेरोजगारी आहे. (b) शेतीवर अवलंबून असलेल्या उद्योगांमध्ये हंगामी बेरोजगारी दिसून येते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
156
लोकांनी हातात जास्त चलन आणि ठेवी कमी ठेवायला सुरुवात केली तर अर्थव्यवस्थेवर काय परिणाम होईल?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
157
भारतातील SARFAESI कायदा खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
158
नुकतीच कोणत्या विमा कंपनीला भारताच्या GIFT सिटी येथील आंतरराष्ट्रीय वित्तीय सेवा केंद्रातून पुनर्विकास शाखा चालवण्यासाठी नियामक मान्यता मिळाली आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
159
यादी I ची यादी II शी जुळणी करा: +----------------+-------------------------------+-------+-----------------------------+ | यादी I - वर्णन | यादी II - संकल्पनात्मकता | | | +----------------+-------------------------------+-------+-----------------------------+ | (A) | निव्वळ स्थिर निधी प्रमाण | (I) | मालमत्ता दायित्व व्यवस्थापन | | (B) | नाविन्यपूर्ण शाश्वत कर्ज साधन | (।।) | टियर-1 भांडवल | | (C) | वेळेच्या परिपक्वतेतील अंतर | (।।।) | टियर - II भांडवल | | (D) | जोखीम भारित मालमत्ता | (IV) | बेसल - III मानदंड | +----------------+-------------------------------+-------+-----------------------------+ खाली दिलेल्या पर्यायांमधून योग्य उत्तर निवडा:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
160
भारतामध्ये विदेशी बँकांच्या प्रवेशासंबंधी काय शिफारस होती?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
161
टॅक्स हेवन देश कोणता?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
162
खालीलपैकी कोणता सामाजिक गट भारतातील गरिबीसाठी अत्यंत असुरक्षित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
163
2020 मध्ये, डिपॉझिट इन्शुरन्स अँड क्रेडिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन (DICGC) ला ठेव विमा संरक्षण _____ पर्यंत वाढवण्याची परवानगी देण्यात आली.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
164
गैर-बँकिंग वित्तीय कंपन्या (NBFCs) या प्रामुख्याने खालील व्यवसायात गुंतलेल्या वित्तीय मध्यस्थ आहेत: i. ठेवी स्वीकार ii. कर्ज आणि आगाऊ कर्ज देणी iii. भाडेपट्टी iv. भाडे खरेदी संकेतांक:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
165
भारतीय कृषी विमा कंपनी (AIC) च्या संदर्भात, खालील विधाने विचारात घ्या: 1. ही जगातील सर्वात मोठी पीक विमा कंपनी आहे. 2. हे वित्त मंत्रालयाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखाली आहे. 3. नाबार्ड वगळता विविध सार्वजनिक क्षेत्रातील वित्तीय संस्थांद्वारे याचा प्रचार केला जातो. वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
166
आर्थिक स्थिरता मंडळ (FSB) बद्दल खालील विधाने विचारात घ्या: 1. ही एक आंतर-सरकारी संस्था आहे जी जागतिक वित्तीय प्रणालीवर देखरेख करते. 2. FSB चे निर्णय त्याच्या सदस्यांवर कायदेशीर बंधनकारक नाहीत. 3. भारत त्याच्या संस्थापक सदस्यांपैकी एक आहे. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
167
जोड्या जुळवा : +-----+---------------------------------------+-------+--------------+ | | अन्न सुरक्षा कार्यक्रम | | प्रारंभ वर्ष | +-----+---------------------------------------+-------+--------------+ | (a) | अंत्योदय अन्न योजना | (i) | 2002-03 | | (b) | तरुण मुलींसाठी पौष्टीक आहार कार्यक्रम | (ii) | 2001 | | (c) | आपत्कालीन पोषण कार्यक्रम | (iii) | 2000 | | (d) | ग्रामीण धान्य बँक योजना | (iv) | 2004 | +-----+---------------------------------------+-------+--------------+
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
168
खालील विधानांचा विचार करा: 1. 1950 च्या तुलनेत 1991 नंतर उदारीकरणानंतर भारतातील शहरी भागात गरिबीचे प्रमाण वाढले आहे. 2. उदारीकरणानंतरच्या काळात शहरी वाढ आणि बिगर कृषी वाढ हे ग्रामीण गरिबीसह दारिद्र्य कमी करण्याचे प्रमुख घटक म्हणून उदयास आले आहेत. वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
169
खालीलपैकी कोणत्या शुल्क-आधारित सेवा IDBI द्वारे प्रदान केल्या जातात? (i) क्रेडिट सिंडिकेशन (ii) कॉर्पोरेट ट्रस्टी सेवा (iii) कस्टोडिअल सेवा (iv) परदेशी सेवा योग्य संकेतांक ओळखा:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
170
खालील विधाने विचारात घ्या : (a) डायरेक्ट टॅक्स कोड 2012 ने शैक्षणिक कर्जावरील करातील सूट आहे तशीच चालू ठेवली. (b) डायरेक्ट टॅक्स कोड 2012 ने रजा प्रवास भत्त्यावरील करातील सूट आहे तशीच चालू ठेवली. (c) डायरेक्ट टॅक्स कोड 2012 ने अधिभार व शैक्षणिक कर आहे तसाच चालू ठेवला. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत ?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
171
स्वातंत्र्याच्या वेळी भारताच्या परकीय व्यापारासंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1) कच्च्या मालाची निर्यात 2) उत्पादित वस्तूंची आयात 3) व्यापाराचा भारतीय उद्योगांना फायदा झाला 4) व्यापारामुळे वसाहतवादी हितसंबंध साधले गेले. यापैकी कोणती विधाने योग्य आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
172
आधुनिक अर्थव्यवस्थेतील पैशाचा पुरवठा कशाचा बनलेला असतो?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
173
सूची I सह सूची II जुळवा: +--------+--------------------------------------------+-------+------+ | सूची I | सूची II | | | +--------+--------------------------------------------+-------+------+ | (A) | आंतरराष्ट्रीय वित्त निगम | (I) | 1944 | | (B) | आंतरराष्ट्रीय विकास संघटना | (II) | 1967 | | (C) | जागतिक बौद्धिक संपदा संघटना | (III) | 1956 | | (D) | पुनर्रचना आणि विकासासाठी आंतरराष्ट्रीय बँक | (IV) | 1960 | +--------+--------------------------------------------+-------+------+ खालील पर्यायांमधून योग्य उत्तर निवडा:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
174
आर्थिक मंजुरींबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान I: परकीय चलन साठ्यात घट झाल्यामुळे अनेकदा मंजुरी दिलेल्या देशाच्या चलनाचे तीव्र अवमूल्यन होते. विधान II: निर्बंधांचा सामना करणारी सरकारे आयात वाढवून आणि परकीय व्यापार वाढवून त्यांचे चलन स्थिर करू शकतात. वरील विधानांच्या बाबतीत खालीलपैकी कोणते योग्य आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
175
राजकोषीय पत्रे _______ द्वारे जारी केली जातात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
176
खालीलपैकी निवडक पत साधन कोणते आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
177
व्याजदरा आणि पैशाच्या मागणीमध्ये काय संबंध आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
178
________ यांच्या अध्यक्षतेखालील कार्यकारी गटाने ________ या वर्षी NM2 म्हणून संबोधण्यात येणारे एक नवीन मध्यवर्ती मौद्रिक संकलन प्रस्तावित केले.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
179
खालीलपैकी कोणते हस्तांतरित प्रदान आहे? a) बेरोजगारी भत्ते b) शिष्यवृत्ती c) सेवानिवृत्ती निवृत्ती वेतन
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
180
यापैकी कोणत्या MFI चे RBI द्वारे नियमन केले जात नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
181
'बंद अर्थव्यवस्था' म्हणजे कोणती अर्थव्यवस्था?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
182
खालीलपैकी कशाची स्थापना भारतातील धवलक्रांतीशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
183
सौम्य मंदी किंवा मंदीच्या काळात कोणत्या प्रकारची बेरोजगारी वाढते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
184
असे कोणते चलन आहे, ज्याचे आंतरिक धातूमूल्य त्याच्या दर्शनी मूल्यापेक्षा कमी आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
185
निर्गुंतवणूक आयोगाची स्थापना भारतात कधी झाली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
186
भारतात 1946 आणि 1978 मध्ये नोटबंदी झाली. तिसरी नोटबंदी कोणत्या तारखेला झाली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
187
दारिद्र्यरेषेच्या संकल्पनेचा आढावा घेण्यासाठी कोणत्या समितीची स्थापना करण्यात आली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
188
खालीलपैकी कोणती भारतातील आरोग्य सेवा पायाभूत सुविधा मजबूत करण्यासाठी, प्राथमिक, दुय्यम आणि तृतीयक सेवांवर लक्ष केंद्रित करणारी सर्वात मोठी अखिल भारतीय योजना आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
189
खालीलपैकी काय कायदेमंडळाचे काम नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
190
हॅरॉड डोमर ग्रोथ मॉडेल बचत आणि गुंतवणुकीची भूमिका अधोरेखित करण्यासाठी ओळखले जाते. भारतातील कोणती पंचवार्षिक योजना या मॉडेलवर आधारित होती?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
191
भारतातील वस्तू आणि सेवा कर परिषद (GST) चे प्रमुख कोण आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
192
_________ हे पैशाच्या पुरवठ्यासाठी सर्वात जास्त वापरले जाणारे उपाय आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
193
खालीलपैकी कोणास भारतात नाणी पाडण्याचा अन्यन्य हक्क आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
194
सन 1951 मध्ये सुरू करण्यात आलेली भारताची पहिली पंचवार्षिक योजना खालीलपैकी कोणत्या आर्थिक मॉडेलवर आधारित होती ज्यावर शेती आणि सिंचनावर लक्ष केंद्रित करून शेतीचे उत्पादन वाढविण्यात आले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
195
भारतातील कोणती पंचवार्षिक योजना 'गाडगीळ योजना' म्हणून ओळखली जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
196
संसदेत सादर केलेल्या आर्थिक सर्वेक्षण 2025-26 नुसार, आर्थिक वर्ष 2026 साठी वास्तविक GDP आणि एकूण मूल्यवर्धित (GVA) चे अंदाजित वाढीचे दर अनुक्रमे किती आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
197
'LAISSEZ-FAIRE' ही संज्ञा कोणत्या अर्थव्यवस्थेशी संबंधित आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
198
आयातीपेक्षा जास्त निर्यातीमुळे व्यापार ______ होतो.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
199
भांडवली वस्तूंच्या झीजेसाठीचा वार्षिक भत्ता ________ म्हणून ओळखला जातो.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
200
करदराचे निर्धारण कोण करते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
201
भारतीय अर्थशास्त्राचे जनक कोण आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
202
मानव संसाधन म्हणजे काय?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
203
मे 2025 मध्ये, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने BluSmart बंद पडल्यानंतर खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित डिजिटल वॉलेट्सचे पुनरावलोकन सुरू केले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
204
भारतामध्ये परकीय चलन साठ्याचे संरक्षक खालीलपैकी कोणती संस्था आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
205
जून 2025 मध्ये कमी केलेला रेपो दर किती होता?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
206
सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाच्या (MoSPI) मार्च 2026 च्या अहवालानुसार, अखिल भारतीय ग्राहक किंमत निर्देशांकावर (CPI) आधारित संयुक्त क्षेत्रासाठी तात्पुरता वार्षिक महागाई दर किती आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
207
खालीलपैकी कोणता पर्याय राष्ट्रीय उत्पन्न मोजमाप पद्धत बनवत नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
208
एखाद्या देशाची _______ ही विनिर्माण उद्योगांच्या विकासावरून मोजली जाते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
209
भारताच्या राष्ट्रीय उत्पन्नात कोणते क्षेत्र सर्वात कमी योगदान देते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
210
खालील जोड्या विचारात घ्या: +----------------+------------------------+ | उत्पादनाचा घटक | च्या स्वरूपात घटक देयक | +----------------+------------------------+ | 1. काम | वेतन | | 2. भांडवल | नफा | | 3. जमीन | भाडे | +----------------+------------------------+ वर दिलेल्या जोड्यांपैकी कोणती जोडी योग्य प्रकारे जुळली आहे/ आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
211
भारतीय अर्थव्यवस्थेतील RBI च्या भूमिकेच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते/ती विधान(ने) योग्य आहे/आहेत? I. हे पैसा पुरवठ्याचा नियंत्रक आहे. II. RBI भारत सरकारसाठी बँकर म्हणून काम करते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
212
RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
213
पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
214
खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
215
प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
216
भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
217
सरकारने कोणत्या प्रकारचा पैसा वैध चलन म्हणून घोषित केला आहे ज्यासाठी सर्व लोक आणि संस्थांनी ते चलनाचे साधन म्हणून स्वीकारणे आवश्यक आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
218
2000-01 मध्ये, नाबार्डने ________ च्या कॉर्पससह सूक्ष्म वित्त विकास निधीची स्थापना केली.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
219
खालील विधाने विचारात घ्या: 1. पैशाचा वेग म्हणजे अर्थव्यवस्थेत पैशांची देवाणघेवाण किती दराने होते याचे मोजमाप. 2. GDP स्थिर राहिल्यास, पैशाच्या पुरवठ्यात वाढ झाल्यामुळे पैशाचा वेग वाढेल. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
220
कोणत्या पंचवार्षिक योजनेत भारताने मिश्र अर्थव्यवस्थेची निवड केली?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
221
किंमत कमाल मर्यादा संदर्भित करते:
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
222
जेव्हा एखादा व्यक्ती काम करत असल्याचे दिसतो, परंतु त्यांचे काम उत्पादनात योगदान देत नाही, तेव्हा त्याला ________ म्हणतात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
223
सरकारी हस्तक्षेप, मागणी वाढवायची किंवा कमी करायची, ____________ स्थापन करते.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
224
भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाचे अंदाज________________ द्वारे संकलित केले जातात.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
225
भारतात वापरल्या जाणार्या मनी सप्लायच्या चार संकल्पनांपैकी, M_(1) , M_(2) , M_(3) आणि M_(4 ) यापैकी कोणत्या पोस्ट ऑफिस बचत यामध्ये समाविष्ट आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
226
केंद्रीय सांख्यिकीय संस्थेद्वारे _______ औद्योगिक उत्पादनाचा निर्देशांक मोजला जातो आणि प्रकाशित केला जातो.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
227
माल्थुशियन सिद्धांतानुसार खालीलपैकी कोणते भौमितिक श्रेढीमध्ये वाढते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
228
खालीलपैकी कोणता स्थूल राष्ट्रीय उत्पादन खर्चाचा घटक नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
229
वैयक्तिक उत्पन्नाच्या संबंधात हस्तांतरण देयकांबद्दल खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
230
संस्थेचा नफा म्हणजे एकूण कमाई आणि एकूण खर्च .
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
231
पुढीलपैकी कोणते नाव आर्थिक सिद्धांताशी संबंधित नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
232
राष्ट्रीय उत्पन्न मोजताना मध्यवर्ती वस्तूंचा राष्ट्रीय उत्पन्नात समावेश का केला जात नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
233
घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) याद्वारे जारी केला जातो.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
234
खालीलपैकी कोणते व्यवसाय राष्ट्रीय उत्पन्न खात्यांनुसार दुय्यम क्षेत्रांतर्गत समाविष्ट आहेत? 1. उत्पादन 2. बांधकाम 3. साखर उत्पादन 4. खाणकाम आणि उत्खनन खालील कोड वापरून योग्य उत्तर निवडा.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
235
प्राध्यापक प्रशांत चंद्र महालनोबिस कोण होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
236
खालीलपैकी कोणती संकल्पना निव्वळ देशांतर्गत उत्पादाचे (NDP) उत्तम प्रतिनिधित्व करते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
237
1956 पासून राष्ट्रीय उत्पन्न, उपभोग खर्च, बचत आणि भांडवल निर्मितीशी संबंधित डेटा जारी करण्यासाठी ______ ही नोडल एजन्सी आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
238
पहिल्या पंचवार्षिक योजनेच्या शेवटी, भारतात किती IIT स्थापन करण्यात आले?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
239
भारतातील थेट कराचे उदाहरण खालीलपैकी कोणते आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
240
सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांमधील शासनाची भागभांडवलाची हिस्सेदारी विकून प्राप्त होणारी रक्कम अर्थसंकल्पातील कोणत्या प्रकारच्या जमेअंतर्गत समाविष्ट केली जाते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
241
भारतीय राज्यघटनेतील पंचवार्षिक योजनांची संकल्पना _______ पासून घेतली आहे.
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
242
अमेरिकेसोबत भारताच्या अलीकडील LPG (घरगुती गॅस) आयात करारासंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: I. अमेरिकेकडून LPG आयात करण्याचा पहिला दीर्घकालीन करार भारताने केला आहे. II. या नवीन करारानुसार भारत सध्या त्याच्या एकूण वार्षिक LPG गरजेच्या सुमारे 10% आयात अमेरिकेकडून करतो. दिलेल्या विधानांपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
243
पुढीलपैकी कोणता उद्योग भारताच्या आठ मोठ्या उद्योगांचा भाग नाही?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
244
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया इतर बँकांकडून ज्या दराने कर्ज घेते त्याला काय म्हणतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
245
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) जाहीर केलेल्या कोणत्या तरलता-वर्धक उपायामध्ये ₹1,00,000 कोटी किमतीच्या सरकारी सिक्युरिटीजची खरेदी समाविष्ट आहे? (डिसेंबर 2025)
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
246
सन 2000 मध्ये कोणत्या समितीच्या शिफारशीनुसार तरलता समायोजन सुविधेचा अवलंब करण्यात आला होता?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
247
कोणत्या पंचवार्षिक योजनेत भारताला स्वावलंबी आणि स्वयंपूर्ण अर्थव्यवस्था म्हणून प्रस्थापित करण्याचे प्राथमिक उद्दिष्ट होते?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
248
भारतातील कृषी क्षेत्रातील बेरोजगारीचा प्रकार ज्यामध्ये आवश्यकतेपेक्षा जास्त लोक काम करतात, त्या बेरोजगारीला काय म्हणतात?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
249
देशाच्या देयाची शिल्लक ——— मध्ये समाविष्ट आहे
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
250
"रॅपिड फायनान्सिंग इन्स्ट्रुमेंट" आणि "रॅपिड क्रेडिट फॅसिलिटी" हे खालीलपैकी कोणत्या संस्थेद्वारे कर्ज देण्याच्या तरतुदींशी संबंधित आहेत?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा -
251
RBI द्वारे अनावरण केलेल्या दावा न केलेल्या ठेवींचा मागोवा घेण्यासाठी पोर्टलचे नाव काय आहे?
MPSC सराव प्रश्न • सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध उत्तर पहा