MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Fundamental Rights, DPSP & Fundamental Duties FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय संविधानातील अनुच्छेद 51A मधील तरतूद कशाशी संबंधित आहे?

The provision under Article 51A of the Constitution of India relates to the :

पर्याय (Options):
A

नागरिकांसाठी समान नागरी कायदा

B

ग्रामपंचायतींचे संगठन

C

शिक्षणाचा अधिकार

D

मूलभूत कर्तव्ये

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
मूलभूत कर्तव्ये हे योग्य उत्तर आहे. • राज्याच्या धोरणाच्या निर्देशक तत्वांमधील अनुच्छेद 44 मध्ये समान नागरी संहितेचा समावेश आहे. पूरक माहिती: • भारतीय संविधानातील अनुच्छेद 40 मध्ये ग्रामपंचातींच्या संघठनाचा समावेश आहे. • भारतीय संविधानातील अनुच्छेद 21-A मध्ये सहा ते चौदा वयोगटातील मुलांना मोफत व सक्तीचे शिक्षण प्रदान करण्याचा समावेश आहे. • अनुच्छेद 51A मध्ये खालील मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश आहे:- • संविधानाचे पालन करणे तसेच त्याचे आदर्श आणि संस्था, राष्ट्रीय ध्वज आणि राष्ट्रगीत यांचा आदर करणे. • आपल्या राष्ट्रीय स्वातंत्र्यलढ्यास प्रेरणा देणाऱ्या उदात्त आदर्शांचे पालन करणे आणि त्यांचे अनुसरण करणे. • भारताचे सार्वभौमत्व, ऐक्य आणि अखंडतेचे समर्थन करणे आणि त्यांचे संरक्षण करणे. • देशाचे रक्षण करणे आणि असे आवाहन केले असता राष्ट्रीय सेवा देण्यासाठी तत्पर असणे. • धार्मिक, भाषिक आणि प्रादेशिक किंवा क्षेत्रीय विविधतेच्या पलीकडे सर्व लोकांमध्ये सुसंवाद आणि बंधुता वाढवणे. • महिलांच्या सन्मानासाठी अपमानास्पद पद्धतींचा त्याग करणे. • आपल्या संस्कृतीचा आणि समृद्ध वारस्याचा सन्मान करणे व त्याचे जतन करणे • वन, तलाव, नद्या आणि वन्यजीव यासह नैसर्गिक वातावरणाचे संरक्षण करणे व ते सुधारणे सजीव प्राण्यांबद्दल करुणा ठेवणे. • वैज्ञानिक दृष्टिकोन, मानवतावाद आणि जिज्ञासू आणि सुधारणावादी भावना विकसित करणे. • सार्वजनिक मालमत्तेचे रक्षण करणे आणि हिंसाचार टाळणे. • वैयक्तिक आणि सामूहिक अशा सर्व क्षेत्रात उत्कृष्टतेच्या दिशेने प्रयत्न करणे जेणेकरून राष्ट्र निरंतर कर्तृत्वाच्या उच्च पातळीवर जाईल. • जर आपली मुले 6 ते 14 वर्षे वयोगटात असतील तर त्याच्या पालकांनी आपल्या मुलांना शिक्षणाच्या संधी प्रदान कराव्यात.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('नागरिकांसाठी समान नागरी कायदा') आणि पर्याय 4 ('मूलभूत कर्तव्ये') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 51A → मूलभूत कर्तव्ये'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 51A चा संबंध थेट 'मूलभूत कर्तव्ये' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('नागरिकांसाठी समान नागरी कायदा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'मूलभूत कर्तव्ये' हे ठरते. • पर्याय 2 ('ग्रामपंचायतींचे संगठन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'मूलभूत कर्तव्ये' हे ठरते. • पर्याय 3 ('शिक्षणाचा अधिकार'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'मूलभूत कर्तव्ये' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('मूलभूत कर्तव्ये') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 07

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+