सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर घटनादुरुस्ती आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
+-----------+------------------------------------------------------------------+---------------+
| भाग | विषय | कलम |
+-----------+------------------------------------------------------------------+---------------+
| भाग I | केंद्र आणि त्याचा प्रदेश | 1 ते 4 |
| भाग दुसरा | नागरिकत्व | 5 ते 11 |
| भाग तिसरा | मूलभूत हक्क | 12 ते 35 |
| भाग IV | मार्गदर्शक तत्त्वे | 36 ते 51 |
| भाग IVA | मूलभूत कर्तव्ये | 51A |
| भाग V | युनियन | 52 ते 151 |
| भाग VI | राज्ये | 152 ते 237 |
| भाग VII | कॉन्स्टने रद्द केले. (७वी दुरुस्ती) अधिनियम, 1956 | |
| भाग VIII | केंद्रशासित प्रदेश | 239 ते 242 |
| भाग IX | पंचायती | 243 ते 243O |
| भाग IXA | नगरपालिका | 243P ते 243ZG |
| भाग IXB | सहकारी संस्था | 243H ते 243ZT |
| भाग X | अनुसूचित आणि आदिवासी क्षेत्र | 244 ते 244A |
| भाग XI | केंद्र आणि राज्यांमधील संबंध | 245 ते 263 |
| भाग XII | वित्त, मालमत्ता, करार आणि दावे | 264 ते 300A |
| भाग XIII | भारताच्या प्रदेशात व्यापार, वाणिज्य आणि परस्परसंबंध | 301 ते 307 |
| भाग XIV | केंद्र आणि राज्यांच्या अंतर्गत सेवा | 308 ते 323 |
| भाग XIVA | न्यायाधिकरण | 323A ते 323B |
| भाग XV | निवडणुका | 324 ते 329A |
| भाग XVI | विशिष्ट वर्गांशी संबंधित विशेष तरतुदी | 330 ते 342 |
| भाग XVII | अधिकृत भाषा | 343 ते 351 |
| भाग XVIII | आणीबाणीच्या तरतुदी | 352 ते 360 |
| भाग XIX | नानाविध | 361 ते 367 |
| भाग XX | संविधान दुरुस्ती | 368 |
| भाग XXI | तात्पुरत्या, संक्रमणकालीन आणि विशेष तरतुदी | 369 ते 392 |
| भाग XXII | संक्षिप्त शीर्षक, प्रारंभ, हिंदीमध्ये अधिकृत मजकूर आणि रद्द करणे | 393 ते 395 |
+-----------+------------------------------------------------------------------+---------------+
The correct answer is Amendment of the constitution.
Explanation & Key Takeaways:
+------------+--------------------------------------------------------------------+---------------+
| Part | Subject | Articles |
+------------+--------------------------------------------------------------------+---------------+
| Part I | The Union and its territory | 1 to 4 |
| Part II | Citizenship | 5 to 11 |
| Part III | Fundamental Rights | 12 to 35 |
| Part IV | Directive Principles | 36 to 51 |
| Part IVA | Fundamental Duties | 51A |
| Part V | The Union | 52 to 151 |
| Part VI | The States | 152 to 237 |
| Part VII | Repealed by Const. (7th Amendment) Act, 1956 | |
| Part VIII | The Union Territories | 239 to 242 |
| Part IX | The Panchayats | 243 to 243O |
| Part IXA | The Municipalities | 243P to 243ZG |
| Part IXB | Co-operative Societies | 243H to 243ZT |
| Part X | The Scheduled and Tribal Areas | 244 to 244A |
| Part XI | Relations between the Union and the States | 245 to 263 |
| Part XII | Finance, Property, Contracts and Suits | 264 to 300A |
| Part XIII | Trade, Commerce and Intercourse within the Territory of India | 301 to 307 |
| Part XIV | Services under the Union and the States | 308 to 323 |
| Part XIVA | Tribunals | 323A to 323B |
| Part XV | Elections | 324 to 329A |
| Part XVI | Special provisions relating to certain classes | 330 to 342 |
| Part XVII | Official Language | 343 to 351 |
| Part XVIII | Emergency Provisions | 352 to 360 |
| Part XIX | Miscellaneous | 361 to 367 |
| Part XX | Amendment of the Constitution | 368 |
| Part XXI | Temporary, Transitional, and Special Provisions | 369 to 392 |
| Part XXII | Short title, commencement, authoritative text in Hindi and repeals | 393 to 395 |
+------------+--------------------------------------------------------------------+---------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('आणीबाणीच्या तरतुदी') आणि पर्याय 1 ('घटनादुरुस्ती') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('Emergency provisions') with Option 1 ('Amendment of the constitution'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: 'घटनात्मक तरतूद → घटनादुरुस्ती'. भारतीय राज्यघटनेत घटनात्मक तरतूद चा संबंध थेट 'घटनादुरुस्ती' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.
Mnemonic: 'Constitutional Clause → Amendment of the constitution'. Associate Constitutional Clause directly with 'Amendment of the constitution'. Remember this core constitutional pairing.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('आणीबाणीच्या तरतुदी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'घटनादुरुस्ती' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('विविध'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'घटनादुरुस्ती' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('अधिकृत भाषा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'घटनादुरुस्ती' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('घटनादुरुस्ती') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Emergency provisions'): Incorrect. As per official verified records, 'Amendment of the constitution' is the valid fact.
• Option 3 ('Miscellaneous'): Incorrect. As per official verified records, 'Amendment of the constitution' is the valid fact.
• Option 4 ('Official language'): Incorrect. As per official verified records, 'Amendment of the constitution' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('Amendment of the constitution').