MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Basics of Constitution FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

आणीबाणीच्या घोषणेनंतर मूलभूत हक्कांच्या अंमलबजावणीचे निलंबन भारतीय संविधानाने कायम ठेवले आहे. ही तरतूद कोणत्या संविधानातून घेतली गेली आहे?

Suspension of enforcement of Fundamental Rights after proclamation of Emergency is upheld by the Indian Constitution. This provision is borrowed from:

पर्याय (Options):
A

जपान

B

जर्मनी

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

दक्षिण आफ्रिका

D

युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर जर्मनी हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • आणीबाणीच्या काळात मूलभूत अधिकारांचे निलंबन हे वैशिष्ट्य जर्मनीच्या वाइमर राज्यघटनेतून घेतले आहे. • राज्यघटनेच्या भाग XVIII मध्ये, अनुच्छेद 352 ते 360 पर्यंत, आणीबाणीच्या तरतुदी आहेत. • अशा तरतुदी केंद्र सरकारला कोणत्याही असामान्य परिस्थितीला प्रभावीपणे सामोरे जाण्यास मदत करतात आणि सक्षम करतात. • सार्वभौमत्व, एकता, एकात्मता, देशाची सुरक्षा, लोकशाही राजकीय व्यवस्था आणि संविधान यांचे रक्षण करणे हे या तरतुदींचा संविधानात समावेश करण्यामागील कारण आहे. • केंद्र सरकार सर्वशक्तिमान बनते आणि राज्ये केंद्राच्या संपूर्ण नियंत्रणात जातात आणि आणीबाणीच्या काळात राज्यघटनेची औपचारिक दुरुस्ती न करता संघराज्य रचनेचे रूपांतर एकात्मक बनते. • भारतीय राज्यघटनेचे वैशिष्ट्य म्हणजे राजकीय व्यवस्थेचे सामान्य काळात संघराज्यातून आणीबाणीच्या काळात एकात्मक असे परिवर्तन. पूरक माहिती: +----------------------------------------+----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | स्रोत | घेतलेली वैशिष्ट्ये | +----------------------------------------+----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | सोव्हिएत राज्यघटना [ USSR , आता रशिया] | मूलभूत कर्तव्ये आणि आदर्श न्याय (सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय) प्रस्तावनेत. | | ब्रिटिश संविधान | संसदीय सरकार, नियम कायदा, विधान प्रक्रिया, एकल नागरिकत्व, कॅबिनेट प्रणाली, विशेषाधिकार प्राधिलेख, संसदीय विशेषाधिकार आणि द्विसदस्यवाद. | | फ्रेंच राज्यघटना | प्रजासत्ताक आणि स्वातंत्र्य, मध्ये समता आणि बंधुताचे आदर्श प्रस्तावना | | वाइमर जर्मनीची राज्यघटना | आणीबाणीच्या काळात मूलभूत अधिकारांचे निलंबन . | +----------------------------------------+----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('दक्षिण आफ्रिका') आणि पर्याय 2 ('जर्मनी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 352 → जर्मनी'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 352 चा संबंध थेट 'जर्मनी' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('जपान'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'जर्मनी' हे ठरते. • पर्याय 3 ('दक्षिण आफ्रिका'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'जर्मनी' हे ठरते. • पर्याय 4 ('युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'जर्मनी' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('जर्मनी') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 10

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+