MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Central Government FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

केंद्र सरकारचे कायदेमंडळ असलेल्या संसदेचा उल्लेख भारतीय संविधानाच्या कोणत्या भागात आढळतो?

Parliament, the legislative organ of the Union government, is mentioned in which part of the Constitution of India?

पर्याय (Options):
A

भाग V

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

भाग VII

C

भाग VI

D

भाग VIII

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर भाग V आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • संसदीय शासन प्रणाली स्वीकारल्यामुळे भारतीय लोकशाही राजकीय व्यवस्थेत संसद हे भारतातील केंद्र सरकारचे सर्वोच्च कायदेमंडळ आहे, जे एक प्रमुख आणि मध्यवर्ती स्थान व्यापते. • भारतीय संविधानाच्या भाग V मधील अनुच्छेद 79 ते 122 विशेषतः संसदेची संस्था, रचना, कालावधी, अधिकारी, कार्यपद्धती, विशेषाधिकार आणि अधिकारांशी संबंधित आहेत. • अनुच्छेद 79 नुसार, केंद्रीय संसदेत राष्ट्रपती आणि दोन सभागृहे असतात: राज्यांची परिषद (राज्यसभा) आणि लोकांचे सभागृह (लोकसभा). • भाग V, ज्याचे शीर्षक 'संघराज्य' आहे, हा भारतीय संविधानाचा सर्वात मोठा भाग आहे, ज्यामध्ये कलम 52 ते 151 समाविष्ट आहेत, ज्यामध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळ, केंद्रीय न्यायव्यवस्था (सर्वोच्च न्यायालय) आणि भारताचे नियंत्रक आणि महालेखापरीक्षक यांचाही समावेश आहे. • भारतीय संसद हे द्विसदनीय कायदेमंडळ आहे, हे वैशिष्ट्य ब्रिटिश संविधानापासून प्रेरित आहे, जरी भारतीय राष्ट्रपती कोणत्याही सभागृहाचे सदस्य नसले तरी, ब्रिटिश सम्राटाच्या विपरीत जे संसदेचा एक घटक आहेत. पूरक माहिती: • भाग VI • 'राज्ये' वर लक्ष केंद्रित करते आणि कलम 152 ते 237 समाविष्ट करते, ज्यामध्ये राज्य कार्यकारी मंडळ, राज्य विधिमंडळ आणि उच्च न्यायालयांचा तपशील आहे. • भाग VII • यामध्ये पहिल्या अनुसूचीच्या भाग ब मधील राज्यांशी संबंधित तरतुदी होत्या; तथापि, राज्यांच्या पुनर्रचनेदरम्यान 7 व्या घटनादुरुस्ती कायदा, 1956 द्वारे ते रद्द करण्यात आले. • भाग VIII • अनुच्छेद 239 ते 242 द्वारे केंद्रशासित प्रदेशांच्या प्रशासनाशी संबंधित आहे, ज्यामध्ये राष्ट्रपती आणि नियुक्त प्रशासकांच्या अधिकारांची रूपरेषा दिली आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('भाग VII') आणि पर्याय 1 ('भाग V') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 79 → भाग V'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 79 चा संबंध थेट 'भाग V' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('भाग VII'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भाग V' हे ठरते. • पर्याय 3 ('भाग VI'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भाग V' हे ठरते. • पर्याय 4 ('भाग VIII'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भाग V' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('भाग V') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 06

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+