योग्य उत्तर 2003 चा 92 वा घटना दुरुस्ती कायदा आहे.
• बोडो, डोंगरी, मैथिली आणि संथाली 2003 च्या 92 व्या दुरुस्ती कायद्याद्वारे समाविष्ट केली गेली.
• 1967 च्या 21 व्या दुरुस्ती कायद्याने 8 व्या अनुसूचीमध्ये सिंधी भाषेची भर घातली.
• कोंकणी, मणिपुरी आणि नेपाळी यांना 1992 च्या 71 व्या दुरुस्ती कायद्याने जोडले गेले.
• भारतीय घटनेचा चौदाव्या भागातील अनुच्छेद 343 ते 351 अधिकृत भाषांविषयी आहे.
• 73 वा घटनात्मक दुरुस्ती कायदा 1992 मध्ये अंमलात आला आणि त्यातून पंचायती राज संस्थांच्या त्रिस्तरीय संरचनेला घटनात्मक दर्जा देण्यात आला.
• 101 व्या घटना दुरुस्ती अधिनियम, 2016 ने देशभरात 1 जुलै 2017 रोजी जीएसटी लागू केला.
• 103 वा घटनात्मक दुरुस्ती कायदा, 2019 ने आर्थिक दृष्ट्या दुर्बल घटकांना 10% आरक्षण दिले.
The correct answer is 92^(nd) Constitution Amendment Act of 2003.
Explanation & Key Takeaways:
• Bodo, Dogri, Maithili, and Santhali were added by the 92^(nd) Amendment Act of 2003.
• The Sindhi language was added in the 8^(th) schedule by the 21^(st) Amendment Act of 1967.
• Konkani, Manipuri, and Nepali were added by the 71^(st) Amendment Act of 1992.
• Part XVII of the Indian constitution deals with the official languages in articles 343 to 351.
Related Concepts:
• 73^(rd) Constitutional Amendment Act came in 1992 and it gave constitutional status to the three-tier structure of Panchayati Raj Institutions.
• 101^(st) Constitutional Amendment Act, 2016 applied GST throughout the country form 1 July 2017.
• 103^(rd) Constitutional Amendment Act, 2019 gave 10% reservation to Economically weaker section.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('103 वा घटना दुरुस्ती कायदा, 2018') आणि पर्याय 2 ('2003 चा 92 वा घटना दुरुस्ती कायदा') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('103^(rd) Constitution Amendment Act, 2018') with Option 2 ('92^(nd) Constitution Amendment Act of 2003'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: 'कलम 343 → 2003 चा 92 वा घटना दुरुस्ती कायदा'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 343 चा संबंध थेट '2003 चा 92 वा घटना दुरुस्ती कायदा' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.
Mnemonic: 'Constitutional Clause → 92^(nd) Constitution Amendment Act of 2003'. Associate Constitutional Clause directly with '92^(nd) Constitution Amendment Act of 2003'. Remember this core constitutional pairing.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('2003 चा 73 वा घटना दुरुस्ती कायदा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2003 चा 92 वा घटना दुरुस्ती कायदा' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('103 वा घटना दुरुस्ती कायदा, 2018'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2003 चा 92 वा घटना दुरुस्ती कायदा' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('101 वा घटना दुरुस्ती कायदा, 2016'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2003 चा 92 वा घटना दुरुस्ती कायदा' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('2003 चा 92 वा घटना दुरुस्ती कायदा') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('73^(rd) Constitution Amendment Act of 1992'): Incorrect. As per official verified records, '92^(nd) Constitution Amendment Act of 2003' is the valid fact.
• Option 3 ('103^(rd) Constitution Amendment Act, 2018'): Incorrect. As per official verified records, '92^(nd) Constitution Amendment Act of 2003' is the valid fact.
• Option 4 ('101^(st) Constitution Amendment Act, 2016'): Incorrect. As per official verified records, '92^(nd) Constitution Amendment Act of 2003' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('92^(nd) Constitution Amendment Act of 2003').