MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Making, Preamble & Features of Constitution FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

बातम्यांमध्ये दिसणारा, नुकताच सुरू झालेला “ट्रेनिंग ऑफ ट्रेनर्स (ToT)” कार्यक्रम, संबंधित आहे:

The recently launched “Training of Trainers (ToT)” programme, seen in the news, is associated with:

पर्याय (Options):
A

शहरी तरुणांमध्ये उद्योजकता कौशल्ये निर्माण करणे.

B

सरकारी अधिकाऱ्यांमध्ये सायबरसुरक्षा प्रशिक्षण वाढवणे.

C

स्व-स्रोत उत्पन्न निर्मितीद्वारे पंचायत स्तरावरील वित्तीय स्वायत्तता मजबूत करणे.

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

आकांक्षी जिल्ह्यांमध्ये डिजिटल साक्षरतेला प्रोत्साहन देणे.

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
पर्याय C योग्य आहे. In News • पंचायती राज मंत्रालयाने आझादी का अमृत महोत्सव अंतर्गत पंचायतींना त्यांचे स्वतःचे उत्पन्न वाढविण्यासाठी सक्षम करण्यासाठी ToT कार्यक्रम सुरू केला आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • सदर ToT कार्यक्रम राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान (RGSA) उपक्रमाचा एक भाग आहे. • हे पंचायतींच्या, विशेषतः स्व-स्रोत महसूल (OSR) क्षमता वाढवून आर्थिक स्वायत्तता सुधारण्यासाठी, क्षमता वाढीवर लक्ष केंद्रित करते. म्हणून, पर्याय 3 योग्य आहे. • सदर कार्यक्रम IIM अहमदाबादच्या सहकार्याने राबविला जात आहे. पूरक माहिती: • शाश्वत विकास उद्दिष्टांनुसार (SDGs) पंचायती राज संस्था विकसित करण्यासाठी, 2018 मध्ये RGSA सुरू करण्यात आले असून 2022-26 साठी त्याचे नूतनीकरण करण्यात आले आहे. • हे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना व्यापते, ज्यामध्ये संविधानाच्या भाग IX मध्ये समाविष्ट नसलेले क्षेत्र (जेथे पंचायती औपचारिकपणे अस्तित्वात नाहीत) समाविष्ट आहेत.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('आकांक्षी जिल्ह्यांमध्ये डिजिटल साक्षरतेला प्रोत्साहन देणे.') आणि पर्याय 3 ('स्व-स्रोत उत्पन्न निर्मितीद्वारे पंचायत स्तरावरील वित्तीय स्वायत्तता मजबूत करणे.') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'घटनात्मक तरतूद → स्व-स्रोत उत्पन्न निर्मितीद्वारे पंचायत स्तरावरील वित्तीय स्वायत्तता मजबूत करणे.'. भारतीय राज्यघटनेत घटनात्मक तरतूद चा संबंध थेट 'स्व-स्रोत उत्पन्न निर्मितीद्वारे पंचायत स्तरावरील वित्तीय स्वायत्तता मजबूत करणे.' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('शहरी तरुणांमध्ये उद्योजकता कौशल्ये निर्माण करणे.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'स्व-स्रोत उत्पन्न निर्मितीद्वारे पंचायत स्तरावरील वित्तीय स्वायत्तता मजबूत करणे.' हे ठरते. • पर्याय 2 ('सरकारी अधिकाऱ्यांमध्ये सायबरसुरक्षा प्रशिक्षण वाढवणे.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'स्व-स्रोत उत्पन्न निर्मितीद्वारे पंचायत स्तरावरील वित्तीय स्वायत्तता मजबूत करणे.' हे ठरते. • पर्याय 4 ('आकांक्षी जिल्ह्यांमध्ये डिजिटल साक्षरतेला प्रोत्साहन देणे.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'स्व-स्रोत उत्पन्न निर्मितीद्वारे पंचायत स्तरावरील वित्तीय स्वायत्तता मजबूत करणे.' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('स्व-स्रोत उत्पन्न निर्मितीद्वारे पंचायत स्तरावरील वित्तीय स्वायत्तता मजबूत करणे.') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 09

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+