योग्य उत्तर राष्ट्रपतींद्वारे केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन हे आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• अनुच्छेद 239
• केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन.
• राष्ट्रपती राज्याच्या राज्यपालाची प्रशासक म्हणून नियुक्ती करू शकतात, जेथे ते त्यांच्या मंत्रिमंडळाच्या स्वतंत्रपणे प्रशासकीयदृष्ट्या त्यांचे कार्य करतात.
स्पष्टीकरण:
• अनुच्छेद 239AA. दिल्लीबाबत विशेष तरतुदी
• संविधान (एकोणसत्तरावी सुधारणा) अधिनियम, 1991 सुरू झाल्याच्या तारखेपासून.
• दिल्लीच्या केंद्रशासित प्रदेशाला दिल्लीचा राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश असे संबोधले जाईल.
पूरक माहिती:
• भारतीय राज्यघटनेचा भाग-8 केंद्रशासित प्रदेशाशी संबंधित आहे.
• भारताच्या केंद्रशासित प्रदेशाचे वर्णन आपल्या संविधानातील अनुच्छेद 239 ते 242 मध्ये केले आहे.
• भारतात 9 केंद्रशासित प्रदेश होते परंतु 26 जानेवारी 2020 पासून दादरा आणि नागर हवेली आणि दमण आणि दीव हे एकाच प्रदेशात एकत्र केले गेले आहेत, त्यामुळे आता भारतात 8 केंद्रशासित प्रदेश आहेत.
The correct answer is the administration of union territories by the President.
Explanation & Key Takeaways:
• Article 239
• Administration of union territories.
• The president may appoint the governor of the state as the administrator, where he exercises his functions as such administrative independently of his council of ministers
Clarification:
• Article 239AA. Special provisions concerning Delhi
• From the date of commencement of the Constitution (Sixty-ninth Amendment) Act, 1991.
• The Union Territory of Delhi shall be called the National Capital Territory of Delhi.
Related Concepts:
• Part-8 of the Indian Constitution deals with the Union Territory.
• The Union Territory of India is described between articles 239 to 242 in our constitution.
• There were 9 union territories in India but from 26th January 2020, Dadra and Nager Haveli and Daman and Diu are to be combined into a single territory, thus resulting in 8 Union Territories in India now.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('पंतप्रधानांद्वारे केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन') आणि पर्याय 2 ('राष्ट्रपतींद्वारे केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('administration of union territories by Prime Minister') with Option 2 ('administration of union territories by President'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: 'कलम 239 → राष्ट्रपतींद्वारे केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 239 चा संबंध थेट 'राष्ट्रपतींद्वारे केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.
Mnemonic: 'Article 239 → administration of union territories by President'. Associate Article 239 directly with 'administration of union territories by President'. Remember this core constitutional pairing.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('नायब राज्यपालांद्वारे केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राष्ट्रपतींद्वारे केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('पंतप्रधानांद्वारे केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राष्ट्रपतींद्वारे केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('कॅबिनेट मंत्र्यांद्वारे केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राष्ट्रपतींद्वारे केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('राष्ट्रपतींद्वारे केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासन') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('administration of union territories by Lt. Governor'): Incorrect. As per official verified records, 'administration of union territories by President' is the valid fact.
• Option 3 ('administration of union territories by Prime Minister'): Incorrect. As per official verified records, 'administration of union territories by President' is the valid fact.
• Option 4 ('administration of union territories by Cabinet Ministers'): Incorrect. As per official verified records, 'administration of union territories by President' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('administration of union territories by President').