MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Official Languages & Electoral Process FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या अनुच्छेदात हिंदी ही संघराज्याची अधिकृत भाषा आहे हे दिले आहे?

Which article of the Indian Constitution specifies Hindi as official language of the Union?

पर्याय (Options):
A

अनुच्छेद 370

B

अनुच्छेद 51A

C

अनुच्छेद 80

D

अनुच्छेद 343

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर अनुच्छेद 343 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • अनुच्छेद 343 • भारतीय राज्यघटनेतील अनुच्छेद 343 देवनागरी लिपीतील हिंदीला संघाची राजभाषा म्हणून मान्यता देते. • अनुच्छेद 343 किंवा 343(1) भारत सरकारची अधिकृत भाषा म्हणून हिंदीचा संदर्भ देते आणि त्यासाठी वापरली जाणारी लिपी ही देवनागरी लिपी आहे. • देवनागरीची लिपी प्राचीन ब्राह्मी लिपीवर आधारित आहे. • यात 47 वर्ण वापरण्यात आले आहेत ज्यात 14 स्वर आणि 33 व्यंजन आहेत. • हिंदी व्यतिरिक्त, मराठी, नेपाळी, भोजपुरी, राजस्थानी, ब्रजबाशा इत्यादी इतर भाषा आहेत ज्या देवनागरी लिपी वापरतात. • हे प्रामुख्याने भारतीय उपखंडात आढळते. पूरक माहिती: • अनुच्छेद 344 • अनुच्छेद 344 मध्ये अधिकृत भाषेत संसदेच्या आयोग आणि समितीबद्दल राज्ये आहेत. • अनुच्छेद 344(1) • राष्ट्रपतींद्वारे आयोगाच्या स्थापनेची तरतूद आहे, ज्यामध्ये अध्यक्ष आणि इतर सदस्यांचा समावेश आहे जे आठव्या अनुसूचीमध्ये निर्दिष्ट केलेल्या विविध भाषांचे प्रतिनिधित्व करतात, संघाच्या अधिकृत हेतूंसाठी हिंदीच्या प्रगतीशील वापरासाठी राष्ट्रपतींना शिफारसी देतात. • घटनेच्या अनुच्छेद 344 नुसार 1955 मध्ये पहिला राजभाषा आयोग स्थापन करण्यात आला. • डॉ राजेंद्र प्रसाद (भारताचे राष्ट्रपती) यांनी केला. • बी.जी. खेर हे राजभाषा आयोगाचे अध्यक्ष झाले.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('कलम 370') आणि पर्याय 4 ('कलम 343') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 343 → कलम 343'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 343 चा संबंध थेट 'कलम 343' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('कलम 370'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 343' हे ठरते. • पर्याय 2 ('कलम 51A'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 343' हे ठरते. • पर्याय 3 ('कलम 80'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 343' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('कलम 343') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 02

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+