MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Panchayati Raj & Local Self-Government FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणत्या केंद्रशासित प्रदेशात पंचायत राज व्यवस्था अस्तित्वात नाही?

In which of the Union Territories does the Panchayati Raj system NOT exist?

पर्याय (Options):
A

दिल्ली

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

दमण व दीव

C

चंदीगड

D

दादरा आणि नगर हवेली

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर दिल्ली आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • दिल्ली • दिल्ली हा एकमेव केंद्रशासित प्रदेश आहे जिथे पंचायत राज व्यवस्था अस्तित्वात नाही. • दिल्लीमध्ये देशाचे सर्वोच्च न्यायालय किंवा भारताचे सर्वोच्च न्यायालय स्थित आहे. • पंचायत राज व्यवस्था • पंचायत राज व्यवस्था म्हणजे ग्रामीण भागातील स्थानिक स्वराज्य संस्था आहेत. • 1992 च्या 73 व 74 व्या घटनादुरुस्ती कायद्याने ही व्यवस्था लागू करण्यात आली. • नागालँड, मिझोराम आणि मेघालय ही अशी राज्ये आहेत जेथे पंचायत राज व्यवस्था अस्तित्वात नाही. • भारतात दरवर्षी 24 एप्रिल ला राष्ट्रीय पंचायत राज दिवस साजरा केला जातो. पूरक माहिती: +---------------------+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | दमण व दीव | हे गुजरात राज्याच्या दक्षिण किनारपट्टीवर स्थित आहे. दमण शहर ही या प्रदेशाची राजधानी होती. 2020 मध्ये, 'दादरा आणि नगरहवेली' आणि 'दमण व दीव' या दोन केंद्रशासित प्रदेशांचे विलिनीकरण करण्यात आले असून त्याचे नाव 'दादरा, नगरहवेली आणि दमण व दीव केंद्रशासित प्रदेश' असे करण्यात आले आहे. त्याच्या राजधानीचे ठिकाण दमण आहे. तो पोर्तुगीज भारताचा एक भाग होता. | +---------------------+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | दादरा आणि नगर हवेली | सिल्वासा हे दादरा आणि नगर हवेलीचे प्रशासकीय मुख्यालय होते. जुन्या काळात ते पोर्तुगीजांचे राज्य होते. | | चंदीगड | चंदीगड हा भारताच्या केंद्रशासित प्रदेशांपैकी एक आहे. हे पंजाब आणि हरियाणाच्या राजधानीचे ठिकाण आहे. हे हिमालयाच्या शिवलिक पर्वतरांगांच्या पायथ्याजवळ स्थित आहे. | +---------------------+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे 'दिल्ली' हे अचूक उत्तर आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'घटनात्मक तरतूद → दिल्ली'. भारतीय राज्यघटनेत घटनात्मक तरतूद चा संबंध थेट 'दिल्ली' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('दमण व दीव'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दिल्ली' हे ठरते. • पर्याय 3 ('चंदीगड'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दिल्ली' हे ठरते. • पर्याय 4 ('दादरा आणि नगर हवेली'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दिल्ली' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('दिल्ली') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+