MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Constitutional Bodies (Election Commission, CAG, UPSC, Finance Commission) FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

राज्यघटनेच्या कोणत्या अनुच्छेदात भारताच्या नियंत्रक व महा लेखापरीक्षकांची कर्तव्ये नमूद केली आहेत?

Which Article of the Constitution prescribes the duties of the Comptroller and Auditor General of India?

पर्याय (Options):
A

अनुच्छेद 146

B

अनुच्छेद 147

C

अनुच्छेद 148

D

अनुच्छेद 149

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर अनुच्छेद 149 आहे. • भारतीय संविधानातील अनुच्छेद 148 ते 151 भारताचे नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक यांच्याशी संबंधित आहे. • भारताचे नियंत्रक आणि महालेखापरीक्षक (CAG) चे अधिकार अनुच्छेद 148 द्वारे स्थापित केले जातात. • अनुच्छेद 149 भारताच्या नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षकांची कर्तव्ये विहित करते. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारताचे नियंत्रक आणि महा लेखापरीक्षक यांना भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशाप्रमाणेच दर्जा प्राप्त होतो. • CAG ची नियुक्ती भारताचे राष्ट्रपती करतात. • CAG आपल्या सहीनिशी राष्ट्रपतीकडे राजीनामा सादर करतो. • CAG 6 वर्षे किंवा वयाची 65 वर्षे, यापैकी जे आधी असेल ते पद धारण करते. • CAG हे भारतीय लेखापरीक्षण आणि लेखा विभागाचे प्रमुख असतात. • CAG ला "लोकलेखा समितीचे कान व डोळे" असेही संबोधले जाते. पूरक माहिती: • व्ही. नरहरी राव यांनी भारताचे पहिले CAG म्हणून काम केले होते. • के. संजय मूर्ती हे भारताचे विद्यमान CAG आहेत. • अनुच्छेद 124 ते 147 भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाशी संबंधित आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('कलम 146') आणि पर्याय 4 ('कलम 149') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 149 → कलम 149'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 149 चा संबंध थेट 'कलम 149' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('कलम 146'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 149' हे ठरते. • पर्याय 2 ('कलम 147'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 149' हे ठरते. • पर्याय 3 ('कलम 148'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 149' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('कलम 149') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 08

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+