MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Fundamental Rights, DPSP & Fundamental Duties FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

देहोपस्थिती चे एक प्राधिलेख लागू करण्याचे अधिकार आहेत

Power of issuing a writ of Habeas Corpus lies with

पर्याय (Options):
A

सर्वोच्च न्यायालय

B

उच्च न्यायालय

C

जिल्हा आणि सत्र न्यायालय

D

दोन्ही (A) आणि (B)

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर (A) आणि (B) दोन्ही आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतीय घटनेत, सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालय या दोघांना 'देहोपस्थिती ' ची प्राधिलेख मंजूर करण्याचा अधिकार आहे. • अनुच्छेद 32 'संवैधानिक उपायांच्या अधिकारा'शी संबंधित आहे, किंवा घटनेच्या भाग III मध्ये प्रदान केलेल्या अधिकारांच्या अंमलबजावणीसाठी योग्य कार्यवाही करून सर्वोच्च न्यायालयात जाण्याच्या अधिकाराची पुष्टी करते. • संविधानाच्या अनुच्छेद 226 मध्ये उच्च न्यायालयाला नागरिकांच्या मूलभूत अधिकारांच्या अंमलबजावणीसाठी आणि इतर कोणत्याही हेतूसाठी बंदी घालणे, आदेश, प्रमाणपत्र, प्रतिबंध आणि को वॉरंटो यासह रिट जारी करण्याचा अधिकार दिला आहे. पूरक माहिती: • 'देहोपस्थिती ' या शब्दाचा लॅटिन अर्थ 'शरीर असणे' असा आहे. • या रिटचा वापर बेकायदेशीर अटकेविरूद्ध वैयक्तिक स्वातंत्र्याच्या मूलभूत अधिकाराची अंमलबजावणी करण्यासाठी केला जातो. • देहोपस्थितीद्वारे, सर्वोच्च न्यायालय/उच्च न्यायालय एका व्यक्तीला ज्याने दुसर्‍या व्यक्तीला अटक केली आहे, त्याला नंतरचा मृतदेह न्यायालयासमोर आणण्याचे आदेश देते. • देहोपस्थितीचा प्राधिलेख हा एक प्राधिलेख आहे जी आरोपी व्यक्तीला न्यायाधीशासमोर किंवा न्यायालयात हजर करण्याची परवानगी देते. • देहोपस्थिती तत्त्व हमी देते की एखाद्या कैद्याला बेकायदेशीर कोठडीतून सोडले जाऊ शकते, म्हणजे पुरेशा कारणाशिवाय किंवा पुराव्याशिवाय ताब्यात. • कैदी किंवा कैद्याच्या मदतीला आलेल्या कोणत्याही व्यक्तीकडून बरा होऊ शकतो. • हा अधिकार इंग्रजीमध्ये कायदेशीर व्यवस्थेत उदयास आला आणि आता अनेक राष्ट्रांमध्ये उपलब्ध आहे. • ऐतिहासिकदृष्ट्या हे राज्याच्या अनियंत्रित हस्तक्षेपापासून वैयक्तिक हक्कांचे संरक्षण करणारे एक महत्त्वाचे विधान साधन आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('सर्वोच्च न्यायालय') आणि पर्याय 4 ('दोन्ही (A) आणि (B)') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 32 → दोन्ही (A) आणि (B)'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 32 चा संबंध थेट 'दोन्ही (A) आणि (B)' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('सर्वोच्च न्यायालय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दोन्ही (A) आणि (B)' हे ठरते. • पर्याय 2 ('उच्च न्यायालय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दोन्ही (A) आणि (B)' हे ठरते. • पर्याय 3 ('जिल्हा आणि सत्र न्यायालय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दोन्ही (A) आणि (B)' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('दोन्ही (A) आणि (B)') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+