MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity State Government FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

एखाद्या राज्यातील मंत्रिपरिषदेत मुख्यमंत्र्यांसह एकूण मंत्र्यांची संख्या किती असते?

The total number of ministers, including the Chief Minister, in the Council of Ministers in a state:

पर्याय (Options):
A

त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 21% पेक्षा जास्त असू शकत नाही

C

पेक्षा जास्त असू शकत नाही

D

21 पेक्षा जास्त असू शकत नाही

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही हे योग्य उत्तर आहे. • एखाद्या राज्यातील मंत्रिमंडळात मुख्यमंत्र्यांसह एकूण मंत्र्यांची संख्या त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्यांच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • अनुच्छेद 164(1A) नुसार मुख्यमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील मंत्रिमंडळाचे संख्याबळ विधानसभेच्या (एकूण आमदारांची संख्या) 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही परंतु ते 12 पेक्षा कमी सदस्यही असू शकत नाही. • वास्तविक कार्यकारी अधिकारी म्हणून मुख्यमंत्र्यांना सरकारचे प्रमुख म्हटले जाते. • राज्यपाल आणि राज्याचे महाधिवक्ता यांच्यासमवेत राज्य कार्यकारिणीचा भाग असलेल्या त्यांच्या मंत्रीपरिषदेद्वारे त्यांना मदत केली जाते. • केंद्रात सरकारचे प्रमुख असलेल्या पंतप्रधानांप्रमाणेच मुख्यमंत्री हे राज्य पातळीवर सरकारचे प्रमुख असतात. • मुख्यमंत्री हे राज्य मंत्रिमंडळाचे प्रमुख असतात. ते खालील कार्ये करतात • मंत्री म्हणून कोणाची नियुक्ती करायची याची शिफारस ते राज्यपालांकडे करतात ते मंत्र्यांच्या खात्यांची नियुक्ती करतात किंवा फेरबदल करतात. • ते एखाद्या मंत्र्याला राजीनामा देण्यास सांगू शकतात • त्यांच्या अध्यक्षतेखाली मंत्रिमंडळाची बैठक होते • मंत्र्यांच्या सर्व कामांवर मुख्यमंत्र्यांचे मार्गदर्शन व नियंत्रण असते. • त्यांनी राजीनामा दिल्यास संपूर्ण मंत्रीमंडळ कोलमडून पडते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 21% पेक्षा जास्त असू शकत नाही') आणि पर्याय 1 ('त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 164 → त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 164 चा संबंध थेट 'त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 21% पेक्षा जास्त असू शकत नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही' हे ठरते. • पर्याय 3 ('पेक्षा जास्त असू शकत नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही' हे ठरते. • पर्याय 4 ('21 पेक्षा जास्त असू शकत नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+