MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Fundamental Rights, DPSP & Fundamental Duties FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

जोड्या लावा: +--------------------------+------------------+ | डीपीएसपी ( DPSP ) तत्व | अनुच्छेद | +--------------------------+------------------+ | १. गांधीवादी तत्त्वे | A) अनुच्छेद 44 | | 2. सामाजिक तत्त्वे | B) अनुच्छेद 39 A | | 3. लिबरल-बौद्धिक तत्त्वे | C) अनुच्छेद 40 | +--------------------------+------------------+

Match the following: +-----------------------------------+----------------+ | DPSP Principle | Article | +-----------------------------------+----------------+ | 1.Gandhian Principles | A) Article 44 | | 2.Socialistic Principles | B) Article 39A | | 3.Liberal-Intellectual Principles | C) Article 40 | +-----------------------------------+----------------+

पर्याय (Options):
A

A,2-B.3-C

B

B,2-A.3-C

C

C,2-B.3-A

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

A,2-C.3-B

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर 1-C,2-B.3-A आहे. खालील सारणी योग्यरित्या जुळली आहे: +--------------------------+---------------+ | डीपीएसपी तत्व | अनुच्छेद | +--------------------------+---------------+ | १. गांधीवादी तत्त्वे | अनुच्छेद 40 | | 2. सामाजिक तत्त्वे | अनुच्छेद 39 A | | 3. लिबरल-बौद्धिक तत्त्वे | अनुच्छेद 44 | +--------------------------+---------------+ • डीपीएसपी - गांधी तत्व • ही तत्त्वे गांधीवादी विचारसरणीवर आधारित आहेत जी राष्ट्रीय चळवळीच्या वेळी गांधींनी पुनर्बांधणीच्या कार्यक्रमाचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी वापरली. विविध लेखांतर्गत ते राज्यांना हे निर्देशित करतातः • अनुच्छेद 40 - ग्रामपंचायतींचे आयोजन करा आणि त्यांना आवश्यक अधिकार व अधिकार मिळावेत जेणेकरुन त्यांना स्वराज्य संस्थांचे कार्य करू शकेल. • अनुच्छेद 43 ग्रामीण भागात कुटीर उद्योगांना वैयक्तिक किंवा सहकार तत्त्वावर प्रोत्साहन देते • अनुच्छेद 43B स्वयंसेवी निर्मिती, स्वायत्त कार्य, लोकशाही नियंत्रण आणि सहकारी संस्थांच्या व्यावसायिक व्यवस्थापनास प्रोत्साहित करते • अनुच्छेद 46 अनुसूचित जाती, जमाती आणि समाजातील दुर्बल घटकांच्या शैक्षणिक आणि आर्थिक हितसंबंधांना प्रोत्साहित करा आणि सामाजिक अन्याय आणि शोषणापासून त्यांचे संरक्षण करते • अनुच्छेद 47 मादक पेये आणि आरोग्यासाठी हानिकारक औषधे वापरण्यास मनाई करते. • अनुच्छेद 48 गायी, वासरे आणि इतर दुभत्या जनावरांच्या कत्तलीवर बंदी आणा आणि त्यांची जनावरे सुधारित करते. • डीपीएसपी - समाजवादी तत्त्वे • सामाजिक आणि आर्थिक न्याय प्रदान करणे आणि कल्याणकारी राज्याकडे जाण्याचा मार्ग आहे ही तत्त्वे आहेत. • अनुच्छेद 38 न्याय, सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय आणि सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय माध्यमातून उत्पन्न मिळवून असमानता आणि उत्पन्न, स्थिती, सुविधा आणि संधी यांना कमी करुन लोकांच्या कल्याणासाठी प्रोत्साहन देते. • अनुच्छेद 39 सुरक्षित नागरिक: सर्व नागरिकांच्या उपजीविकेच्या पर्याप्त साधनांचा हक्क • अनुच्छेद 39 A गरिबांना समान न्याय आणि विनामूल्य कायदेशीर मदतीसाठी प्रोत्साहित करते • अनुच्छेद 41: बेरोजगारी, वृद्धावस्था, आजारपण आणि अपंगत्व या प्रकरणात सुरक्षित नागरिक: काम करण्याचा हक्क, शिक्षणाचा हक्क, सार्वजनिक मदतीचा हक्क. • अनुच्छेद 42 कार्य आणि प्रसूतीपासून बचावासाठी योग्य व मानवी परिस्थितीची तरतूद करते. • अनुच्छेद 43 सर्व कामगारांसाठी राहणीमान वेतन, एक दर्जेदार जीवनमान व सामाजिक व सांस्कृतिक संधी सुरक्षित करते. • अनुच्छेद 43A उद्योगांच्या व्यवस्थापनात कामगारांचा सहभाग सुरक्षित करण्यासाठी पावले उचलते. • अनुच्छेद 47 पोषण आणि लोकांचे जीवनमान आणि सार्वजनिक आरोग्य सुधारण्यासाठी पातळी वाढवते. • डीपीएसपी - उदारमतवादी-बौद्धिक तत्त्वे • अनुच्छेद 44 सर्व नागरिकांसाठी देशभरात एक समान नागरी संहिता सुरक्षित • अनुच्छेद 45 सर्व मुलांचे वय सहा पर्यंत पूर्ण होईपर्यंत लवकर बालपण आणि शिक्षण प्रदान करते • अनुच्छेद 48 कृषि व पशुसंवर्धन आधुनिक व वैज्ञानिक धर्तीवर आयोजित करते • अनुच्छेद 49 राष्ट्रीय महत्व असल्याचे घोषित केले गेलेली कलात्मक किंवा ऐतिहासिक स्वारस्यांची स्मारके, ठिकाणे आणि वस्तू यांचे संरक्षण करते • अनुच्छेद 50: राज्याच्या सार्वजनिक सेवेतील न्यायपालिकेला कार्यकारिणीपासून वेगळे करते • अनुच्छेद 51 आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सुरक्षेला चालना देईल आणि राष्ट्रांमधील न्याय्य व आदरणीय संबंध राखतील
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('1-A,2-C.3-B') आणि पर्याय 3 ('1-C,2-B.3-A') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 44 → 1-C,2-B.3-A'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 44 चा संबंध थेट '1-C,2-B.3-A' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('1-A,2-B.3-C'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1-C,2-B.3-A' हे ठरते. • पर्याय 2 ('1-B,2-A.3-C'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1-C,2-B.3-A' हे ठरते. • पर्याय 4 ('1-A,2-C.3-B'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1-C,2-B.3-A' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('1-C,2-B.3-A') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+