MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Constitutional Amendments, Schedules & Emergency FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

श्रीमती इंदिरा गांधी यांनी आणीबाणीच्या वेळी लागू केलेल्या _______ ला लघुसंविधान म्हणूनही ओळखले जाते, कारण त्यामध्ये महत्त्वपूर्ण आणि मोठ्या संख्येने बदल करण्यात आले होते. A. 42 वा दुरुस्ती कायदा B. 44 वा दुरुस्ती कायदा C. 74 वा दुरुस्ती कायदा D. 73 ला दुरुस्ती कायदा

_______ enacted during an emergency imposed by Mrs. Indira Gandhi, is also known as mini constitution because of important & large number of changes made to it. A. 42^(nd) Amendment Act B. 44^(th) Amendment Act C. 74^(th) Amendment Act D. 73^(rd) Amendment Act

पर्याय (Options):
A

D

B

A

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

C

D

B

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
• श्रीमती इंदिरा गांधी यांनी आणीबाणीच्या वेळी लागू केलेला 42 वा दुरुस्ती कायदा हा लघुसंविधान म्हणूनही ओळखला जातो, कारण त्यामध्ये महत्त्वपूर्ण आणि मोठ्या संख्येने बदल करण्यात आले होते. • सर्वोच्च व उच्च न्यायालयांची शक्ती कमी करण्याचा प्रयत्न केल्यामुळे इतिहासातील ही सर्वात वादग्रस्त घटनात्मक दुरुस्ती मानली जाते. • त्या दुरुस्तीने त्यावेळी निवडणूक वाद कोर्टाच्या कार्यक्षेत्रातून काढून टाकले आणि राज्य सरकारांकडून अधिक अधिकार केंद्र सरकारकडे दिले. • भारतीय नागरिकांची मूलभूत कर्तव्येदेखील घालण्यात आली. • यामुळे भारतीय संविधानाच्या प्रस्तावनेचे वर्णन "सार्वभौम लोकशाही प्रजासत्ताक" पासून "सार्वभौम, समाजवादी धर्मनिरपेक्ष लोकशाही प्रजासत्ताक" असे बदलले. "राष्ट्राची एकता" बदलून "राष्ट्राची एकता आणि अखंडता" करण्यात आली. • 44 वा दुरुस्ती कायदा - 1977 च्या सार्वत्रिक निवडणुका जिंकणार्‍या जनता पक्षाने हा अधिनियम लागू केला आणि 42व्या दुरुस्ती कायद्यापूर्वी भारतीय नागरिकांना घटना पूर्ववत करण्याचे आश्वासन दिले. तथापि, ते आपले वचन पूर्ण करू शकले नाही. या दुरुस्ती कायद्यांतर्गत मालमत्तेचा मूलभूत हक्क काढून टाकण्यात आला. • 74 वा दुरुस्ती कायदा - या कायद्याने शहरी स्थानिक संस्थांना स्थानिक स्वराज्य संस्था म्हणून सक्षम करण्यासाठी सर्वसाधारण रूपरेषा दिली. या कायद्यांतर्गत नगरपालिकांची स्थापना झाली. • 73 वा घटना दुरुस्ती कायदा - या दुरुस्तीने भारतीय राज्यघटनेच्या नवव्या अनुभागात कलम 233 समाविष्ट करुन पंचायती राज संस्थांना घटनात्मक दर्जा प्रदान केला.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('C') आणि पर्याय 2 ('A') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 233 → A'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 233 चा संबंध थेट 'A' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('D'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'A' हे ठरते. • पर्याय 3 ('C'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'A' हे ठरते. • पर्याय 4 ('B'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'A' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('A') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+