MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Fundamental Rights, DPSP & Fundamental Duties FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय संविधानाच्या शहाऐंशीव्या घटनादुरुस्तीने संविधानाच्या एका निदेशक तत्वात असा बदल करण्यात आला-

The eighty-sixth Amendment of the Constitution of India altered a Directive Principle of the Constitution to provide-

पर्याय (Options):
A

सहा वर्षांचे होईपर्यंत सर्व बालकांसाठी बालपण काळजी आणि शिक्षण.

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

राज्य मोफत कायदेशीर सहाय्य देईल.

C

ग्रामपंचायतींना प्रोत्साहन देणे.

D

आरोग्यासाठी हानिकारक मादक पेये आणि औषधे प्रतिबंधित करणे.

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
पर्याय 1 योग्य आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • 86 वा संविधान दुरुस्ती कायदा, 2002 हा अत्यंत महत्त्वाचा होता, कारण त्यामुळे अनुच्छेद 21A समाविष्ट करण्यात आले होते. • सदर अनुच्छेदान्वये, सरकारने 6 ते 14 वयोगटातील बालकांना मोफत आणि सक्तीचे शिक्षण दिले पाहिजे. • या दुरुस्तीमुळे अनुच्छेद 45 ऐवजी नवीन अनुच्छेद आणण्यात आले आणि त्यात सहा वर्षांखालील बालकांच्या शिक्षणावर आणि बालसंगोपन काळजीवर लक्ष केंद्रित करणारी एक नवीन तरतूद जोडण्यात आली. • 86 व्या घटनादुरुस्तीने अनुच्छेद 51A मध्ये एक उपखंड (k) देखील जोडले गेले, जो पालकांनी 6 ते 14 वर्षे वयोगटातील बालकांना शिक्षण देण्याचे कर्तव्य निर्दिष्ट करतो. पूरक माहिती: • संविधानाच्या अनुच्छेद 368 मध्ये दुरुस्तीची प्रक्रिया नमूद केली आहे. • त्यामध्ये दुरुस्तीच्या (सुधारणा) तीन पद्धती स्वीकारल्या आहेत - • सामान्य कायद्याने दुरस्ती, • संसदेच्या विशेष बहुमताने केलेली दुरुस्ती, आणि • संसदेचे विशेष बहुमत आणि राज्य विधिमंडळांची मान्यता. • 'पहिली संविधान दुरुस्ती (1951)' अंतर्गत नवव्या अनुसूचीचा समावेश करण्यात आला होता.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('राज्य मोफत कायदेशीर सहाय्य देईल.') आणि पर्याय 1 ('सहा वर्षांचे होईपर्यंत सर्व बालकांसाठी बालपण काळजी आणि शिक्षण.') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 21A → सहा वर्षांचे होईपर्यंत सर्व बालकांसाठी बालपण काळजी आणि शिक्षण.'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 21A चा संबंध थेट 'सहा वर्षांचे होईपर्यंत सर्व बालकांसाठी बालपण काळजी आणि शिक्षण.' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('राज्य मोफत कायदेशीर सहाय्य देईल.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सहा वर्षांचे होईपर्यंत सर्व बालकांसाठी बालपण काळजी आणि शिक्षण.' हे ठरते. • पर्याय 3 ('ग्रामपंचायतींना प्रोत्साहन देणे.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सहा वर्षांचे होईपर्यंत सर्व बालकांसाठी बालपण काळजी आणि शिक्षण.' हे ठरते. • पर्याय 4 ('आरोग्यासाठी हानिकारक मादक पेये आणि औषधे प्रतिबंधित करणे.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सहा वर्षांचे होईपर्यंत सर्व बालकांसाठी बालपण काळजी आणि शिक्षण.' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('सहा वर्षांचे होईपर्यंत सर्व बालकांसाठी बालपण काळजी आणि शिक्षण.') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+