MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Political dimensions FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय लोकशाहीच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान योग्य आहे?

Which of the following statements is correct in the context of Indian Democracy?

पर्याय (Options):
A

ती लोकांना त्यांचे प्रतिनिधी निवडण्याची परवानगी देते

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

आर्थिक आणीबाणीच्या परिस्थितीत ती लोकांना देश ताब्यात घेण्याची परवानगी देते.

C

लोकांना तीर्थयात्रेचा कर भरण्याची आज्ञा देते.

D

सैन्याला देशावर राज्य करण्याची परवानगी देते.

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य पर्याय 1 आहे जो की लोकांना त्यांचे प्रतिनिधी निवडण्याची परवानगी देते हा आहे. • भारतीय लोकशाहीचा संदर्भ लोकांना त्यांचे प्रतिनिधी निवडण्याची परवानगी देतो. • लोकशाही हे एक वैश्विक मूल्य आहे जे लोकांच्या स्वतःच्या राजकीय, आर्थिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक व्यवस्था ठरवण्याच्या मुक्तपणे व्यक्त केलेल्या इच्छेवर आधारित आहे. • लोकशाहीचे आवश्यक घटक: • नागरिकांचे स्वातंत्र्य आणि प्रतिष्ठा. • मानवी हक्कांचा आदर करणे. • सार्वत्रिक मताधिकाराद्वारे नियमित, मुक्त आणि निष्पक्ष निवडणुका. • संसदीय लोकशाहीत भारतामध्ये केंद्र आणि राज्यांमध्ये सत्तेच्या विभाजनाच्या संदर्भात केंद्र आणि राज्य विधानसभेत राज्यांसाठी सरकारचे संघीय स्वरूप आहे. अब्राहम लिंकन यांनी म्हटले होते, "लोकांचे, लोकांचे, लोकांसाठीचे सरकार म्हणजे लोकशाही होय.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('आर्थिक आणीबाणीच्या परिस्थितीत ती लोकांना देश ताब्यात घेण्याची परवानगी देते.') आणि पर्याय 1 ('ती लोकांना त्यांचे प्रतिनिधी निवडण्याची परवानगी देते') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'घटनात्मक तरतूद → ती लोकांना त्यांचे प्रतिनिधी निवडण्याची परवानगी देते'. भारतीय राज्यघटनेत घटनात्मक तरतूद चा संबंध थेट 'ती लोकांना त्यांचे प्रतिनिधी निवडण्याची परवानगी देते' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('आर्थिक आणीबाणीच्या परिस्थितीत ती लोकांना देश ताब्यात घेण्याची परवानगी देते.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'ती लोकांना त्यांचे प्रतिनिधी निवडण्याची परवानगी देते' हे ठरते. • पर्याय 3 ('लोकांना तीर्थयात्रेचा कर भरण्याची आज्ञा देते.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'ती लोकांना त्यांचे प्रतिनिधी निवडण्याची परवानगी देते' हे ठरते. • पर्याय 4 ('सैन्याला देशावर राज्य करण्याची परवानगी देते.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'ती लोकांना त्यांचे प्रतिनिधी निवडण्याची परवानगी देते' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('ती लोकांना त्यांचे प्रतिनिधी निवडण्याची परवानगी देते') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+