MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Constitutional Bodies FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

ॲटर्नी जनरलची मुख्य घटनात्मक भूमिका ______ असण्याची आहे.

The main constitutional role of the Attorney General is to be the ______.

पर्याय (Options):
A

भारताचे नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक

B

भारत सरकारचे मुख्य कायदेशीर सल्लागार

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

भारताचे सॉलिसिटर जनरल

D

निवडणूक आयुक्त

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर भारत सरकारचे मुख्य कायदेशीर सल्लागार आहे. मुख्य मुद्दे • भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 76 नुसार भारताचे ॲटर्नी जनरल हे भारत सरकारचे मुख्य कायदेशीर सल्लागार असतात. • त्यांची नियुक्ती भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे केली जाते आणि ते राष्ट्रपतींच्या मर्जीनुसार पद धारण करतात. • ॲटर्नी जनरल सरकारला कायदेशीर बाबींवर सल्ला देतात आणि आवश्यकतेनुसार सर्वोच्च न्यायालय आणि इतर न्यायालयांमध्ये सरकारचे प्रतिनिधित्व करतात. • ॲटर्नी जनरलला संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या कामकाजात भाग घेण्याचा अधिकार आहे परंतु त्यांना मतदानाचा अधिकार नाही. • त्यांची सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती होण्यासाठी पात्र असणे आवश्यक आहे, म्हणजे त्यांनी पाच वर्षे उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश म्हणून काम केले असावे, किंवा दहा वर्षे उच्च न्यायालयात वकील म्हणून काम केले असावे, किंवा एक प्रतिष्ठित कायदेतज्ञ असावे. अतिरिक्त माहिती • भारताचे नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक (CAG): • CAG हे संविधानाच्या कलम 148 अंतर्गत एक स्वतंत्र प्राधिकरण आहे, जे केंद्र आणि राज्य सरकारांच्या लेखापरीक्षणासाठी जबाबदार आहे. • CAG देशाच्या आर्थिक प्रशासनात पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व सुनिश्चित करते. • CAG चे अहवाल राष्ट्रपती किंवा राज्यपालांना सादर केले जातात आणि नंतर संसद किंवा राज्य विधानमंडळात सादर केले जातात. • भारताचे सॉलिसिटर जनरल: • सॉलिसिटर जनरल हे ॲटर्नी जनरल नंतर देशाचे दुसरे सर्वोच्च कायदेशीर अधिकारी आहेत. • ते ॲटर्नी जनरलला कायदेशीर कर्तव्ये पार पाडण्यास मदत करतात आणि आवश्यकतेनुसार न्यायालयांमध्ये सरकारचे प्रतिनिधित्व करतात. • सॉलिसिटर जनरलची नियुक्ती सरकारद्वारे केली जाते परंतु ते घटनात्मक प्राधिकरण नाहीत. • निवडणूक आयुक्त: • भारताचे निवडणूक आयोग हे कलम 324 अंतर्गत भारतातील निवडणूक प्रक्रिया प्रशासित करण्यासाठी जबाबदार असलेले एक स्वायत्त घटनात्मक प्राधिकरण आहे. • ते संसद, राज्य विधानमंडळे आणि राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपतींच्या कार्यालयांसाठी मुक्त आणि निष्पक्ष निवडणुका सुनिश्चित करते. • आयोगात मुख्य निवडणूक आयुक्त आणि इतर निवडणूक आयुक्त असतात.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('भारताचे सॉलिसिटर जनरल') आणि पर्याय 2 ('भारत सरकारचे मुख्य कायदेशीर सल्लागार') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 76 → भारत सरकारचे मुख्य कायदेशीर सल्लागार'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 76 चा संबंध थेट 'भारत सरकारचे मुख्य कायदेशीर सल्लागार' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('भारताचे नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारत सरकारचे मुख्य कायदेशीर सल्लागार' हे ठरते. • पर्याय 3 ('भारताचे सॉलिसिटर जनरल'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारत सरकारचे मुख्य कायदेशीर सल्लागार' हे ठरते. • पर्याय 4 ('निवडणूक आयुक्त'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारत सरकारचे मुख्य कायदेशीर सल्लागार' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('भारत सरकारचे मुख्य कायदेशीर सल्लागार') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 10

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+