MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Fundamental Rights, DPSP & Fundamental Duties FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालील जोड्या जुळवा : +---------------------------------+-------------------------------------------+ | स्रोत | आदत्त वैशिष्ट्ये | +---------------------------------+-------------------------------------------+ | a. अमेरिकेची संयुक्त राज्ये | 1. अध्यक्षांचा महाभियोग | | b. ऑस्ट्रेलिया | 2. आपत्कालीन तरतुदी | | c. ब्रिटिश राज्यघटना | 3. संसदेच्या दोन सभागृहांची संयुक्त बैठक. | | d. भारत सरकारचा 1935 चा अधिनियम | 4. रिट विशेषाधिकार | +---------------------------------+-------------------------------------------+

Match the following pairs : +------------------------------------+---------------------------------------------------+ | Sources | Features Borrowed | +------------------------------------+---------------------------------------------------+ | a. The US | 1. Impeachment of the president | | b. Australia | 2. Emergency provisions | | c. British Constitution | 3. Joint sitting of the two Houses of Parliament. | | d. Government of India Act of 1935 | 4. Prerogative writs | +------------------------------------+---------------------------------------------------+

पर्याय (Options):
A

4, b-3, c-1, d-2

B

2, b-4, c-3, d-1

C

1, b-3, c-4, d-2

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

1, b-2, c-3, d-4

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर a-1, b-3, c-4, d-2 आहे. • भारतीय राज्यघटनेने आपल्या बहुतेक तरतुदी इतर विविध देशांच्या राज्यघटनांमधून तसेच 1935 च्या भारत सरकारच्या अधिनियमातून घेतल्या आहेत. • राज्यघटनेचा संरचनात्मक भाग बऱ्याच अंशी भारत सरकारच्या 1935 च्या अधिनियमापासून प्राप्त झाला आहे. • राज्यघटनेचा तत्त्वज्ञानात्मक भाग (मूलभूत हक्क आणि राज्य धोरणाची निर्देशात्मक तत्त्वे) अनुक्रमे अमेरिकन आणि आयरिश राज्यघटनांपासून प्रेरणा घेऊन तयार करण्यात आला आहे. • राज्यघटनेचा राजकीय भाग (मंत्रिमंडळ सरकारचे तत्त्व आणि कार्यकारी आणि विधिमंडळ यांच्यातील संबंध) मोठ्या प्रमाणात ब्रिटिश राज्यघटनेतून काढले गेले आहेत. • राज्यघटनेतील इतर तरतुदी कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, जर्मनी, यूएसएसआर (आता रशिया), फ्रान्स, दक्षिण आफ्रिका, जपान इत्यादी राज्यघटनांमधून घेतल्या गेल्या आहेत. • भारत सरकार अधिनियम, 1935 मध्ये आणीबाणीच्या तरतुदींचा समावेश करण्यात आला. भारतीय राज्यघटनेने या तरतुदी आद्दत्त घेतल्या. • आणीबाणीच्या काळात मूलभूत हक्कांचे निलंबन: हे वैशिष्ट्य वेमार जर्मनीच्या घटनेवरून घेण्यात आले. • राज्यघटनेचे स्रोत +--------------------------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | स्रोत | आदत्त वैशिष्ट्ये | +--------------------------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | 1.भारत सरकार अधिनियम 1935 | फेडरल स्कीम, गव्हर्नर, ज्युडिशिअरी, पब्लिक सर्व्हिस कमिशन्स, आपत्कालीन तरतुदी आणि प्रशासकीय तपशील. | | 2. ब्रिटिश राज्यघटना | संसदीय सरकार, कायद्याचे राज्य, वैधानिक प्रक्रिया, एकल नागरिकत्व, कॅबिनेट प्रणाली, विशेषाधिकार रिट, संसदीय विशेषाधिकार आणि द्विकॅमेरावाद. | | 3. अमेरिकेच्या संयुक्त राज्यांची राज्यघटना | मूलभूत हक्क, न्यायव्यवस्थेचे स्वातंत्र्य, न्यायालयीन आढावा, अध्यक्षांचा महाभियोग, सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना काढून टाकणे आणि उपाध्यक्षपद. | | 4. आयरिश राज्यघटना | राज्य धोरणाची निर्देशक तत्त्वे, राज्यसभेवर सदस्यांचे नामांकन आणि राष्ट्रपतींच्या निवडीची पद्धत. | | 5. कॅनेडियन संविधान | मजबूत केंद्र असलेला महासंघ, केंद्रात अवशिष्ट अधिकार निहित करणे, केंद्राने राज्य राज्यपालांची नियुक्ती करणे आणि सर्वोच्च न्यायालयाचे सल्लागार कार्यक्षेत्र. | | 6. ऑस्ट्रेलियन संविधान | समवर्ती यादी, व्यापार, वाणिज्य आणि व्यवहारसंबंधांचे स्वातंत्र्य आणि संसदेच्या दोन सभागृहांची संयुक्त बैठक. | | 7. जर्मनीचे वेमार संविधान | आणीबाणीच्या काळात मूलभूत हक्कांना स्थगिती. | | 8. सोव्हिएत संविधान (यूएसएसआर, आता रशिया) | प्रस्तावनेत मूलभूत कर्तव्ये आणि न्यायाचा आदर्श सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय). | | 9. फ्रेंच राज्यघटना | प्रजासत्ताक आणि प्रस्तावनेतील स्वातंत्र्य, समानता आणि बंधुता यांचे आदर्श. | | 10. दक्षिण आफ्रिकन राज्यघटना | राज्यघटनेत सुधारणा आणि राज्यसभेच्या सदस्यांच्या निवडीची प्रक्रिया. | | 11. जपानी संविधान | कायद्याने स्थापन केलेली प्रक्रिया. | +--------------------------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('a-1, b-2, c-3, d-4') आणि पर्याय 3 ('a-1, b-3, c-4, d-2') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'घटनात्मक तरतूद → a-1, b-3, c-4, d-2'. भारतीय राज्यघटनेत घटनात्मक तरतूद चा संबंध थेट 'a-1, b-3, c-4, d-2' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('a-4, b-3, c-1, d-2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'a-1, b-3, c-4, d-2' हे ठरते. • पर्याय 2 ('a-2, b-4, c-3, d-1'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'a-1, b-3, c-4, d-2' हे ठरते. • पर्याय 4 ('a-1, b-2, c-3, d-4'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'a-1, b-3, c-4, d-2' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('a-1, b-3, c-4, d-2') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 03

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+