MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Union Executive & Parliament FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

लोकसभेचे कामकाज बरखास्त करण्याचा अधिकार ________ यांना असतो.

The power to prorogue the Lok sabha rests with the ________.

पर्याय (Options):
A

प्रवक्ता

B

भारताचे मुख्य सरन्यायाधीश

C

पंतप्रधान

D

राष्ट्रपती

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
राष्ट्रपती हे उत्तर योग्य आहे. • संविधानाच्या कलम 85 (2) अंतर्गत,राष्ट्रपती विधिमंडळाचे दोन्ही सभागृहांचे किंवा एका सभागृहाचे कामकाज वेळोवेळी बरखास्त करू शकतात. • वर दिलेल्या संविधानिक तरतूदीनुसार राष्ट्रपतीच्या आदेशावरून सभागृहातील कामकाज तहकूब झाल्यास त्याला 'सत्रसमाप्ती' असे म्हणतात. • सत्रसमाप्ती सभागृहाची बैठक व सत्र दोन्हीही समाप्त करते. • सामान्यपणे, सभागृहाच्या अध्यक्षाने सभागृहाचे कामकाज बरखास्त अर्थात विसर्जित केल्यानंतर काही दिवसांनी राष्ट्रपती सभागृह विसर्जित करण्यासाठीचे परिपत्रक जारी करतात. • असे असले तरीही, सभागृहाचे कामकाज चालू असताना देखील राष्ट्रपती सभागृह बरखास्त करू शकतात. 'तहकूब', 'बरखास्त' व 'विसर्जित' यामधील फरक • तहकूब केल्याने बैठकीचे कामकाज ठराविक कालावधीपुरते स्थगित होते. • हा कालावधी काही तासांचा, दिवसांचा किंवा आठवड्यांचा असू शकतो. • यावेळी पुनर्बैठकीचा कालावधी निश्चित असतो. अनिश्चित काळासाठी बरखास्त • अनिश्चित काळासाठी बरखास्ती विधिमंडळाचे कामकाज अनिश्चित काळासाठी स्थगित करते. • जेव्हा पुनर्बैठकीचा दिवस निश्चित न करता सभागृहाचे कामकाज तहकूब होते तेव्हा ते अनिश्चित काळासाठी बरखास्त झालेले असते. सत्रसमाप्ती • सत्रसमाप्ती म्हणजे राष्ट्र्पतींच्या आदेशानुसार सभागृहाचे कामकाज स्थगित होणे. • सामान्यपणे, सभागृहाच्या अध्यक्षाने सभागृहाचे कामकाज बरखास्त अर्थात विसर्जित केल्यानंतर काही दिवसांनी राष्ट्रपती सभागृह विसर्जित करण्यासाठीचे परिपत्रक जारी करतात. विसर्जन • सभागृहाचे कामकाज विसर्जित केल्याने सभागृहाचे अस्तित्व संपुष्टात येते. आणि सार्वत्रिक निवडणुका झाल्यानंतर नवीन सभागृह तयार करण्यात येते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('प्रवक्ता') आणि पर्याय 4 ('राष्ट्रपती') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 85 → राष्ट्रपती'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 85 चा संबंध थेट 'राष्ट्रपती' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('प्रवक्ता'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राष्ट्रपती' हे ठरते. • पर्याय 2 ('भारताचे मुख्य सरन्यायाधीश'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राष्ट्रपती' हे ठरते. • पर्याय 3 ('पंतप्रधान'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राष्ट्रपती' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('राष्ट्रपती') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+