MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Judiciary FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

राज्य प्रशासकीय न्यायाधिकरणाचे (SATs) अध्यक्ष आणि सदस्यांची नियुक्ती कोण करते?

Who appoints the Chairman and members of the State Administrative Tribunals (SATs)?

पर्याय (Options):
A

संबंधित उच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश

B

संबंधित राज्याचे राज्यपाल

C

राज्याच्या मुख्यमंत्र्यांशी सल्लामसलत करून भारताचे पंतप्रधान

D

संबंधित राज्याच्या राज्यपालांशी सल्लामसलत करून भारताचे राष्ट्रपती

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर संबंधित राज्याच्या राज्यपालांशी सल्लामसलत करून भारताचे राष्ट्रपती हे आहे. मुख्य मुद्दे • राज्य प्रशासकीय न्यायाधिकरणाचे (SATs) अध्यक्ष आणि सदस्य भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त केले जातात. • संबंधित राज्याच्या राज्यपालांशी सल्लामसलत करून ही नियुक्ती केली जाते. • प्रशासकीय न्यायाधिकरण अधिनियम, 1985 या नियुक्त्यांसाठी वैधानिक रूपरेखा प्रदान करतो. • राज्याच्या कामकाजाशी संबंधित सार्वजनिक सेवा आणि पदांवर नियुक्त केलेल्या व्यक्तींच्या भरती आणि सेवा शर्तींशी संबंधित विवाद आणि तक्रारींचा न्यायनिवाडा करण्यासाठी राज्य प्रशासकीय न्यायाधिकरणे स्थापित केली जातात. • या न्यायाधिकरणांचा उद्देश शासकीय कर्मचाऱ्यांना सेवाविषयक बाबींमध्ये जलद आणि स्वस्त न्याय प्रदान करणे हा आहे. अतिरिक्त माहिती • प्रशासकीय न्यायाधिकरण अधिनियम, 1985 • हा अधिनियम केंद्रीय आणि राज्य प्रशासकीय न्यायाधिकरणे स्थापन करण्याची तरतूद करतो. • सार्वजनिक सेवेशी संबंधित विवादांचे जलद आणि कार्यक्षम निराकरण सुनिश्चित करण्यासाठी हा अधिनियम लागू करण्यात आला. • केंद्रीय प्रशासकीय न्यायाधिकरण (CAT) केंद्र सरकारी कर्मचाऱ्यांशी संबंधित प्रकरणे हाताळते. • राज्य प्रशासकीय न्यायाधिकरणांची कार्ये • SATs राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या भरती आणि सेवा शर्तींशी संबंधित विवाद हाताळतात. • ते सेवाविषयक बाबींचे निराकरण करण्यासाठी पारंपारिक न्यायिक प्रक्रियेसाठी एक पर्यायी यंत्रणा देतात. • राज्य प्रशासकीय न्यायाधिकरणाची रचना • SATs मध्ये सामान्यतः एक अध्यक्ष आणि अनेक सदस्य असतात. • सेवाविषयक बाबी हाताळण्यासाठी तज्ञ प्रदान करण्यासाठी सदस्यांमध्ये न्यायिक आणि प्रशासकीय सदस्य दोन्ही समाविष्ट असू शकतात. • SATs चे अधिकारक्षेत्र • SATs ला भरती आणि सेवा शर्तींशी संबंधित विवाद आणि तक्रारींचा न्यायनिवाडा करण्याचा अधिकार आहे. • ते सेवाविषयक बाबींशी संबंधित राज्य अधिकाऱ्यांना आदेश आणि निर्देश जारी करू शकतात.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('संबंधित उच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश') आणि पर्याय 4 ('संबंधित राज्याच्या राज्यपालांशी सल्लामसलत करून भारताचे राष्ट्रपती') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'घटनात्मक तरतूद → संबंधित राज्याच्या राज्यपालांशी सल्लामसलत करून भारताचे राष्ट्रपती'. भारतीय राज्यघटनेत घटनात्मक तरतूद चा संबंध थेट 'संबंधित राज्याच्या राज्यपालांशी सल्लामसलत करून भारताचे राष्ट्रपती' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('संबंधित उच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'संबंधित राज्याच्या राज्यपालांशी सल्लामसलत करून भारताचे राष्ट्रपती' हे ठरते. • पर्याय 2 ('संबंधित राज्याचे राज्यपाल'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'संबंधित राज्याच्या राज्यपालांशी सल्लामसलत करून भारताचे राष्ट्रपती' हे ठरते. • पर्याय 3 ('राज्याच्या मुख्यमंत्र्यांशी सल्लामसलत करून भारताचे पंतप्रधान'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'संबंधित राज्याच्या राज्यपालांशी सल्लामसलत करून भारताचे राष्ट्रपती' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('संबंधित राज्याच्या राज्यपालांशी सल्लामसलत करून भारताचे राष्ट्रपती') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+