MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Constitutional Bodies FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

कोणत्या अनुच्छेदात भारतीय वित्त आयोगाचा उल्लेख आढळतो?

In which Article does the Finance Commission of India find a mention?

पर्याय (Options):
A

अनुच्छेद 370

B

अनुच्छेद 280

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

अनुच्छेद 375

D

अनुच्छेद 292

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
अनुच्छेद 280 हे योग्य उत्तर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 280 मध्ये वित्त आयोगाचा उल्लेख आढळतो. • अनुच्छेद 280 अन्वये, राष्ट्रपतींना प्रत्येक पाच वर्षांनी किंवा त्यांना आवश्यक वाटल्यास त्यापूर्वी वित्त आयोगाची स्थापना करण्याचा आदेश देते. • केंद्र व राज्ये यांच्यात आणि राज्याराज्यांमध्ये करांच्या निव्वळ उत्पन्नाच्या वितरणाबाबत शिफारशी करण्याची जबाबदारी वित्त आयोगाची आहे. • तसेच राज्य वित्त आयोगाने केलेल्या शिफारशींच्या आधारे राज्यातील पंचायती आणि नगरपालिकांच्या संसाधनांना पूरक ठरण्यासाठी राज्याच्या संचित निधीत वाढ करण्यासाठी आवश्यक उपाययोजनांबाबत हा आयोग सल्ला देतो. पूरक माहिती: • वित्त आयोग ही एक वैधानिक संस्था आहे, जी केंद्र आणि राज्यांमधील वित्तीय संबंधांना संबोधित करण्यासाठी स्थापन केली गेली आहे. • ही केंद्र आणि राज्यांदरम्यान वित्तीय संसाधनांचे निष्पक्ष व समन्यायी वितरण सुनिश्चित करते, जे भारतातील वित्तीय संघराज्य टिकवून ठेवण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहे. • वित्त आयोगाने केलेल्या शिफारशी सल्लागार स्वरूपाच्या असल्या तरीही वित्तीय धोरणे आखताना त्यांचे मोलाचे वजन असते. • 1951 साली, के. सी. निओगी यांच्या अध्यक्षतेखाली पहिला वित्त आयोग स्थापन करण्यात आला होता. • वित्त आयोग केंद्र आणि राज्य सरकारांच्या वित्तीय स्थितीचा आढावा घेतो आणि स्थिर व शाश्वत राजकोषीय वातावरण राखण्यासाठी उपाय सुचवतो.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('कलम 375') आणि पर्याय 2 ('कलम 280') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 280 → कलम 280'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 280 चा संबंध थेट 'कलम 280' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('कलम 370'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 280' हे ठरते. • पर्याय 3 ('कलम 375'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 280' हे ठरते. • पर्याय 4 ('कलम 292'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 280' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('कलम 280') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 08

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+