MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Fundamental Rights, DPSP & Fundamental Duties FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय राज्यघटनेतील खालीलपैकी कोणता अनुच्छेद मूलभूत अधिकारांशी विसंगत कायद्यांशी संबंधित आहे?

Which of the following Articles of Indian Constitution deals with Laws Inconsistent with Fundamental Rights?

पर्याय (Options):
A

अनुच्छेद 14

B

अनुच्छेद 13

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

अनुच्छेद 11

D

अनुच्छेद 12

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर अनुच्छेद 13 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • अनुच्छेद 13 मूलभूत अधिकारांशी विसंगत कायद्यांशी संबंधित आहे. • अनुच्छेद 13 घोषित करते की कोणत्याही मूलभूत अधिकारांशी विसंगत किंवा त्यांचा अवमान करणारे सर्व कायदे रद्दबातल ठरतील. • हे स्पष्टपणे न्यायिक पुनरावलोकनाच्या सिद्धांताची तरतूद करते. • हा अधिकार सर्वोच्च न्यायालय (अनुच्छेद 32) आणि उच्च न्यायालयांना (अनुच्छेद 226) प्रदान करण्यात आला आहे जे मूलभूत अधिकारांच्या कोणत्याही उल्लंघनाच्या आधारावर कायदा असंवैधानिक आणि अवैध घोषित करू शकतात. पूरक माहिती: • सहा मूलभूत अधिकार आहेत +----------------+--------------------------------+ | अनुच्छेद 14-18 | समानतेचा अधिकार | +----------------+--------------------------------+ | अनुच्छेद 19-22 | स्वातंत्र्याचा अधिकार | | अनुच्छेद 23-24 | शोषणाविरुद्ध हक्क | | अनुच्छेद 25-28 | धर्म स्वातंत्र्याचा अधिकार | | अनुच्छेद 29-30 | सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक अधिकार | | अनुच्छेद 32 | घटनात्मक उपायांचा अधिकार | +----------------+--------------------------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('कलम 11') आणि पर्याय 2 ('कलम 13') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 13 → कलम 13'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 13 चा संबंध थेट 'कलम 13' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('कलम 14'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 13' हे ठरते. • पर्याय 3 ('कलम 11'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 13' हे ठरते. • पर्याय 4 ('कलम 12'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 13' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('कलम 13') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 08

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+