MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Making, Preamble & Features of Constitution FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय संविधानाच्या कोणत्या अनुच्छेदात असे नमूद केले आहे की, बाह्य आक्रमण आणि अंतर्गत अशांतता यापासून राज्यांचे संरक्षण करणे हे केंद्र सरकारचे कर्तव्य आहे?

Which article of the Indian constitution mentions that it is duty of the Union government to protect States against external aggression and internal disturbance?

पर्याय (Options):
A

353

B

356

C

355

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

358

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर 355 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: : • अनुच्छेद 355 म्हणते, "प्रत्येक राज्याचे बाह्य आक्रमण आणि अंतर्गत अशांततेपासून संरक्षण करणे आणि प्रत्येक राज्याचे सरकार या राज्यघटनेच्या तरतुदींनुसार चालते याची खात्री करणे हे संघराज्याचे कर्तव्य असेल." • भारतीय राज्यघटनेचा भाग 18 हे अनुच्छेद परिभाषित करते. • भारतीय संविधानाच्या भाग 18 मध्ये खालील तीन आपत्कालीन परिस्थितींचा विचार केला आहे: • सामान्य आणीबाणी (याला राष्ट्रीय आणीबाणी देखील म्हणतात) • राज्यांमधील संवैधानिक यंत्रणा तोडणे (याला राज्य आणीबाणी देखील म्हणतात) • आर्थिक आणीबाणी • अनुच्छेद 359 भारताच्या राष्ट्रपतींना राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात मूलभूत अधिकारांच्या अंमलबजावणीसाठी कोणत्याही न्यायालयात जाण्याचा अधिकार निलंबित करण्याची परवानगी देते. • अनुच्छेद 354 मध्ये आणीबाणीची घोषणा चालू असताना महसूलाच्या वितरणाशी संबंधित तरतुदी स्पष्ट केल्या आहेत. • अनुच्छेद 356 भारताच्या राष्ट्रपतींना कोणत्याही राज्याचे कार्यकारी आणि विधायी अधिकार संघातून काढून घेण्याचा अधिकार देते. • अनुच्छेद 357 हे केंद्र सरकारने अनुच्छेद 356 अंतर्गत जारी केलेल्या घोषणेअंतर्गत विधायी अधिकारांच्या वापराशी संबंधित आहे. अनुच्छेद 353 - • भारतीय संविधानातील अनुच्छेद 353 आणीबाणीच्या घोषणेच्या प्रभावाशी संबंधित आहे. • ज्या राज्यामध्ये आणीबाणीची घोषणा लागू आहे त्या राज्यापेक्षा वेगळे असलेल्या कोणत्याही राज्यावर आणीबाणी कायदा लागू करण्याचा अधिकार संसदेला देण्यात आला होता. अनुच्छेद 358: • अनुच्छेद 358 हे अनुच्छेद 19 अंतर्गत मूलभूत अधिकारांपुरते मर्यादित आहे. • भाषण आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा अधिकार अनुच्छेद 19 अंतर्गत येतो. • भारतात आणीबाणी घोषित झाल्यावर,अनुच्छेद 358 हे अधिकार आपोआप निलंबित करते. • अनुच्छेद 358 केवळ बाह्य आणीबाणीच्या परिस्थितीत कार्य करते आणि अंतर्गत अशांततेच्या बाबतीत नाही. • अनुच्छेद 358 अनुच्छेद 19 अंतर्गत मुलभूत हक्क आणीबाणीच्या संपूर्ण कालावधीसाठी निलंबित करते. • अनुच्छेद 358संपूर्ण भारतात लागू आहे. • अनुच्छेद 358 राज्याला कोणताही कायदा तयार करण्यास किंवा अनुच्छेद 19 अंतर्गत मूलभूत अधिकारांशी विसंगत कोणतीही कार्यकारी कारवाई करण्यास सक्षम करते. • अनुच्छेद 358 अनुच्छेद 19 पूर्णपणे निलंबित करते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('358') आणि पर्याय 3 ('355') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 355 → 355'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 355 चा संबंध थेट '355' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('353'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '355' हे ठरते. • पर्याय 2 ('356'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '355' हे ठरते. • पर्याय 4 ('358'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '355' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('355') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 06

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+