MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Basics of Constitution FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय संविधानाच्या खालीलपैकी कोणत्या अनुच्छेदानुसार सर्व सार्वजनिक जागा सर्व नागरिकांसाठी खुल्या आहेत?

Which of the following Articles of the Constitution of India says that all public places are open to all citizens?

पर्याय (Options):
A

अनुच्छेद 30

B

अनुच्छेद 21

C

अनुच्छेद 15(2)

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

अनुच्छेद 16(2)

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर अनुच्छेद 15(2) आहे. मुख्य मुद्दे • भारतीय संविधानाचे अनुच्छेद 15(2) सार्वजनिक ठिकाणी प्रवेशासाठी धर्म, वंश, जात, लिंग किंवा जन्मस्थान या आधारावर भेदभावाला स्पष्टपणे प्रतिबंधित करते. • ही तरतूद सुनिश्चित करते की सर्व नागरिकांना उद्याने, रेस्टॉरंट्स, हॉटेल्स आणि मनोरंजनाची ठिकाणे यासारख्या सार्वजनिक जागांवर प्रवेशाचे समान अधिकार आहेत. • अनुच्छेद 15(2) सामाजिक अडथळे दूर करून आणि सर्वसमावेशकता वाढवून, संविधानात नमूद केलेल्या समानतेच्या आदर्शांना समर्थन देण्याचे उद्दीष्ट ठेवते. • हे संविधानाच्या अनुच्छेद 14 ते 18 अंतर्गत हमी दिलेल्या व्यापक समानतेच्या अधिकाराचा भाग आहे. • अनुच्छेद 15(2) हे अनुच्छेद 17 ला पूरक आहे, जे अस्पृश्यता रद्द करते आणि जातीच्या आधारावर सार्वजनिक ठिकाणी कोणताही भेदभाव होणार नाही याची खात्री देते. अतिरिक्त माहिती • अनुच्छेद 14: भारताच्या हद्दीत कायद्यासमोर समानता आणि कायद्याचे समान संरक्षण सुनिश्चित करते. • अनुच्छेद 15(1): राज्याद्वारे कोणत्याही नागरिकांवर धर्म, वंश, जात, लिंग किंवा जन्मस्थान या आधारावर भेदभाव करण्यास प्रतिबंधित करते. • अनुच्छेद 16: सार्वजनिक रोजगाराच्या बाबतीत समान संधी प्रदान करते आणि धर्म, वंश, जात, लिंग, वंश किंवा जन्मस्थान यावर आधारित भेदभाव करण्यास प्रतिबंधित करते. • अनुच्छेद 17: अस्पृश्यता रद्द करते आणि कोणत्याही स्वरूपात तिच्या पद्धतीस प्रतिबंध करते, ज्यामुळे जातीय भेदभावाशिवाय सार्वजनिक ठिकाणी प्रवेश सुनिश्चित होतो. • मूलभूत अधिकार: संविधानाचे अनुच्छेद 12 ते 35 एकत्रितपणे प्रत्येक नागरिकाला हमी दिलेले मूलभूत अधिकार परिभाषित करतात, ज्यामुळे प्रतिष्ठा आणि समानता सुनिश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('कलम 16(2)') आणि पर्याय 3 ('कलम 15(2)') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 15 → कलम 15(2)'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 15 चा संबंध थेट 'कलम 15(2)' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('कलम 30'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 15(2)' हे ठरते. • पर्याय 2 ('कलम 21'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 15(2)' हे ठरते. • पर्याय 4 ('कलम 16(2)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कलम 15(2)' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('कलम 15(2)') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+