योग्य उत्तर पर्याय 1 म्हणजे भाग IX-A आहे
• 74 व्या घटनादुरुस्ती कायद्याने भाग IX-A जोडून नगरपालिकांना घटनात्मक मान्यता दिली.
• 74 वी घटनादुरुस्ती कायदा 1 जून 1993 रोजी लागू झाला.
• हे शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांशी जोडलेले आहे (ज्यांना नगरपालिका म्हणूनही ओळखले जाते).
• नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांना शहरी भागात शासनाचा तिसरा स्तर म्हणून घटनात्मक मान्यता देण्यासाठी हे अधिनियमित करण्यात आले होते.
• 2023 पर्यंत, भारतीय संविधान 1950 मध्ये पहिल्यांदा लागू झाल्यापासून त्यात 105 दुरुस्त्या झाल्या आहेत.
• नवीनतम सुधारणा:
• 101 वी - वस्तू आणि सेवा कर (2016) सादर केला
• 102 वी - मागासवर्गीयांसाठी राष्ट्रीय आयोगाला घटनात्मक दर्जा (2018)
• 103 वी - आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठी (EWSs) (2019) कमाल 10% आरक्षण
• 104 वी - लोकसभा आणि राज्यांच्या विधानसभांमध्ये अनुसूचित जाती आणि जमातींच्या जागांच्या आरक्षणाचा विस्तार करणे (2020)
• 105 वी - सामाजिक आणि शैक्षणिकदृष्ट्या मागासवर्गीय (SEBCs) याद्या तयार करण्यासाठी राज्य सरकारांची शक्ती पुनर्संचयित केली.
The correct answer is option 1 i.e. Part IX-A
• 74th Constitutional Amendment Act gave Constitutional recognition to municipalities by adding Part IX-A.
• The 74th Constitutional Amendment Act came into effect on June 1, 1993.
• It is linked to Urban Local Bodies (also known as Nagarpalikas).
• It had been enacted to grant constitutional recognition to the Urban Local Bodies as the third tier of the Government in urban areas.
• As of 2023, there have been 105 amendments of the Constitution of India since it was first enacted in 1950.
• Latest amendments:
• 101^(st )- Introduced the Goods and Services Tax (2016)
• 102^(nd) - Constitutional status to National Commission for Backward Classes (2018)
• 103^(rd )- A maximum of 10% Reservation for Economically Weaker Sections (EWSs) (2019)
• 104^(th )- To extend the reservation of seats for SCs and STs in the Lok Sabha and states assemblies (2020)
• 105 th - restored the power of state governments to prepare lists of socially and educationally backward classes (SEBCs).
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('भाग X') आणि पर्याय 1 ('भाग IX-A') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('Part X') with Option 1 ('Part IX-A'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: 'घटनात्मक तरतूद → भाग IX-A'. भारतीय राज्यघटनेत घटनात्मक तरतूद चा संबंध थेट 'भाग IX-A' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.
Mnemonic: 'Constitutional Clause → Part IX-A'. Associate Constitutional Clause directly with 'Part IX-A'. Remember this core constitutional pairing.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('भाग X'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भाग IX-A' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('भाग XI'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भाग IX-A' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('भाग XIV'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भाग IX-A' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('भाग IX-A') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Part X'): Incorrect. As per official verified records, 'Part IX-A' is the valid fact.
• Option 3 ('Part XI'): Incorrect. As per official verified records, 'Part IX-A' is the valid fact.
• Option 4 ('Part XIV'): Incorrect. As per official verified records, 'Part IX-A' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('Part IX-A').