MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Basics of Constitution FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

नवीन केंद्रशासित प्रदेश निर्माण झाल्यास, त्याच्या प्रशासकाची नियुक्ती कोण करेल?

If a new union territory is created, who will appoint its administrator?

पर्याय (Options):
A

भारताची संसद

B

सर्वात जवळच्या राज्याचे मुख्यमंत्री

C

भारताचे पंतप्रधान

D

भारताचे राष्ट्रपती

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर भारताचे राष्ट्रपती आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 239 नुसार, प्रत्येक केंद्रशासित प्रदेशाचा कारभार भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे त्यांनी नियुक्त केलेल्या प्रशासकामार्फत चालवला जाईल. • केंद्रशासित प्रदेशाचा प्रशासक हा राष्ट्रपतींचा प्रतिनिधी असतो आणि राज्याच्या राज्यपालांप्रमाणे तो औपचारिक राज्यप्रमुख नसतो; ते केवळ राष्ट्रपतींनी सोपवलेल्या अधिकारांचाच वापर करतात. • प्रशासकाचे पदनाम निश्चित करण्याचा अधिकार राष्ट्रपतींना असतो, जे वेगवेगळ्या प्रदेशांमध्ये लेफ्टनंट गव्हर्नर (उपराज्यपाल) किंवा प्रशासक म्हणून भिन्न असू शकते. • अनुच्छेद 239(2) अंतर्गत, राष्ट्रपती शेजारच्या राज्याच्या राज्यपालांची केंद्रशासित प्रदेशाचे प्रशासक म्हणूनही नियुक्ती करू शकतात, जिथे राज्यपाल त्यांच्या राज्याच्या मंत्रीपरिषदेपासून स्वतंत्रपणे आपली कार्ये पार पाडतात. पूरक माहिती: • भारताची संसद: • जरी राष्ट्रपती प्रशासकाची नियुक्ती करत असले, तरी कायद्याद्वारे नवीन केंद्रशासित प्रदेश तयार करणे, सीमा बदलणे किंवा नावे बदलणे हा अधिकार अनुच्छेद 3 अंतर्गत संसदेकडे आहे. • अनुच्छेद 239A अंतर्गत पुद्दुचेरीसारख्या काही केंद्रशासित प्रदेशांसाठी संसद विधानसभा किंवा मंत्रीपरिषद देखील निर्माण करू शकते. • प्रशासकीय पदनामे: • लेफ्टनंट गव्हर्नर (उपराज्यपाल): दिल्ली, पुद्दुचेरी, अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह, जम्मू आणि काश्मीर, आणि लडाख साठी नियुक्त केले जातात. • प्रशासक: चंदिगढ, दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीव, आणि लक्षद्वीप साठी नियुक्त केले जातात. • विशेष तरतुदी: • अनुच्छेद 239AA मध्ये राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली साठी विशेष तरतुदी आहेत, ज्यामध्ये लेफ्टनंट गव्हर्नर (उपराज्यपाल) आणि निवडून आलेली विधानसभा यांच्यातील संबंधांची रूपरेषा दिली आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('भारताची संसद') आणि पर्याय 4 ('भारताचे राष्ट्रपती') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 239 → भारताचे राष्ट्रपती'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 239 चा संबंध थेट 'भारताचे राष्ट्रपती' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('भारताची संसद'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारताचे राष्ट्रपती' हे ठरते. • पर्याय 2 ('सर्वात जवळच्या राज्याचे मुख्यमंत्री'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारताचे राष्ट्रपती' हे ठरते. • पर्याय 3 ('भारताचे पंतप्रधान'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारताचे राष्ट्रपती' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('भारताचे राष्ट्रपती') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+