MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Constitutional Bodies (Election Commission, CAG, UPSC, Finance Commission) FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारताचा महान्यायवादी खालीलपैकी कोणाकडून नियुक्त केला जातो?

How is the Attorney General of India appointed?

पर्याय (Options):
A

संसदेकडून

B

राष्ट्रपतीकडून

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

संसदेच्या शिफारशीवरून राष्ट्रपतीकडून

D

सरन्यायाधीशाकडून

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
राष्ट्रपतीकडून हे योग्य उत्तर आहे. • भारतीय संविधानातील अनुच्छेद 76 (1) अन्वये, राष्ट्रपती, सर्वोच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती होण्यासाठी जी व्यक्ती अर्हताप्राप्त असेल अशा एखाद्या व्यक्तीस भारताचा महान्यायवादी म्हणून नियुक्त करील. • भारताचे विद्यमान महान्यायवादी के. के. वेणुगोपाल हे आहेत. • भारताचे माजी राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांनी त्यांची नियुक्ती केली होती. • त्यांनी 30 जून 2017 पासून आपला पदभार स्वीकारला. • भारत सरकारला त्यांच्याकडे संदर्भित कायदेशीर बाबींमध्ये सल्ला देण्यासाठी महान्यायवादी आवश्यक असतो. • तो राष्ट्रपतीने नियुक्त केलेली इतर कायदेशीर कर्तव्ये देखील पार पाडतो. • महान्यायवादीस भारतातील सर्व न्यायालयामध्ये भारत सरकारच्या वतीने उपस्थित राहण्याचा अधिकार आहे तसेच संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या संयुक्त बैठकींसह सर्व कामकाजात भाग घेण्याचा व आपले मत मांडण्याचा अधिकार आहे, त्याला मतदानाचा अधिकार नसतो. महत्त्वाची टीप: • भारतीय संविधानात महान्यायवाद्याच्या पदावधी संदर्भात कोणताही उल्लेख आढळत नाही. • महान्यायवादी, राष्ट्रपतीची मर्जी असेपर्यंत पद धारण करील आणि त्यास, राष्ट्रपती निर्धारित करील असे परिश्रमिक मिळेल • महान्यायवादीस संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या संयुक्त बैठकींसह सर्व कामकाजात भाग घेण्याचा व आपले मत मांडण्याचा अधिकार आहे. • महान्यायवादीस भारतातील सर्व न्यायालयामध्ये भारत सरकारच्या वतीने उपस्थित राहण्याचा अधिकार आहे. • राष्ट्रपती, महान्यायवाद्याची (AG) नियुक्ती करतात. • सर्वोच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती होण्यासाठी जी व्यक्ती अर्हताप्राप्त असेल अशी व्यक्ती भारताचा महान्यायवादी म्हणून नियुक्त होण्यास पात्र असते. • म्हणजेच ती व्यक्ती भारताची नागरिक असावी, आणि एखाद्या उच्च न्यायालयाची अथवा अशा दोन किंवा अधिक न्यायालयांची निदान सलग पाच वर्ष न्यायाधीश असावी; किंवा एखाद्या उच्च न्यायालयाचा अथवा अशा दोन किंवा अधिक न्यायालयाचा निदान सलग दहा वर्षे अधिवक्ता; किंवा राष्ट्रपतीच्या मते विख्यात विधिवेत्ता असावी.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('संसदेच्या शिफारशीवरून राष्ट्रपतीकडून') आणि पर्याय 2 ('राष्ट्रपतीकडून') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 76 → राष्ट्रपतीकडून'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 76 चा संबंध थेट 'राष्ट्रपतीकडून' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('संसदेकडून'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राष्ट्रपतीकडून' हे ठरते. • पर्याय 3 ('संसदेच्या शिफारशीवरून राष्ट्रपतीकडून'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राष्ट्रपतीकडून' हे ठरते. • पर्याय 4 ('सरन्यायाधीशाकडून'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राष्ट्रपतीकडून' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('राष्ट्रपतीकडून') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 10

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+