MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Statutory & Non-Constitutional Bodies FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

"राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग" (NHRC) मध्ये किती पूर्णवेळ सदस्य असतात?

The "National Human Right Commission" (NHRC) consists of how many whole-time members?

पर्याय (Options):
A

4 सदस्य

B

5 सदस्य

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

6 सदस्य

D

7 सदस्य

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर 5 सदस्य आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • 12 ऑक्टोबर 1993 रोजी "राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग" ची स्थापना झाली. • मानवाधिकार संरक्षण अधिनियम 1993 द्वारे या संस्थेला वैधानिक दर्जा देण्यात आला. • मानवी हक्कांना प्रोत्साहन देणे आणि त्यांचे संरक्षण करणे हे या आयोगाचे उद्दीष्ट आहे. • राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाची (NHRC)रचनाः • यात अध्यक्ष आणि इतर पाच पूर्णवेळ सदस्य आणि सात मानद सदस्यांचा समावेश असतो. • अध्यक्ष, निवृत्त सरन्यायाधीश. • एक सदस्य जो सर्वोच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश आहे किंवा आहे. • एक सदस्य जो उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश आहे किंवा आहे. • मानवी हक्कांशी संबंधित बाबींचे ज्ञान असलेल्या किंवा व्यावहारिक अनुभव असलेल्या व्यक्तींमधून तीन सदस्यांची नेमणूक केली जाईल. • या कायद्यात आयोगाचे अध्यक्ष आणि सदस्यांच्या नियुक्तीची पात्रता निश्चित करण्यात आली आहे. • NHRC चे अध्यक्ष आणि सदस्य पंतप्रधानांच्या अध्यक्षतेखालील उच्चाधिकार समितीच्या शिफारशीनुसार राष्ट्रपती नियुक्त करतात. • याचे मुख्यालय नवी दिल्लीत आहे. महत्त्वाची टीप: • राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाचे (NHRC) सर्व सदस्य भारतीय राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त केले जाते. • अध्यक्ष व इतर चार सदस्यांव्यतिरिक्त, इतर आणखी चार मानद सदस्य असतात. • "मानवाधिकार संरक्षण अधिनियम, 1993" "चे उद्दीष्ट मानवी हक्कांचे उल्लंघन करण्यापासून त्यांचे संरक्षण करणे आणि त्यांना पात्र असलेले सर्व हक्क प्रदान करणे हे होते. • राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाचे (NHRC) पहिले अध्यक्ष न्यायमूर्ती रंगनाथ मिश्रा होते. • न्यायमूर्ती अरुण कुमार मिश्रा हे NHRC चे वर्तमान अध्यक्ष आहेत.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('6 सदस्य') आणि पर्याय 2 ('5 सदस्य') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'घटनात्मक तरतूद → 5 सदस्य'. भारतीय राज्यघटनेत घटनात्मक तरतूद चा संबंध थेट '5 सदस्य' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('4 सदस्य'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '5 सदस्य' हे ठरते. • पर्याय 3 ('6 सदस्य'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '5 सदस्य' हे ठरते. • पर्याय 4 ('7 सदस्य'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '5 सदस्य' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('5 सदस्य') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 03

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+