MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity State Government FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

राज्यपालांच्या कार्यालयासंबंधी खालील विधानांचा विचार करा: विधान 1: अनुच्छेद 356(1) राष्ट्रपती राजवट लागू करण्याची शिफारस करणाऱ्या राज्यपालांच्या अहवालाचा संदर्भ देते. विधान 2: सरकारीया आयोगाने राज्यपालांना त्यांचा कार्यकाळ पूर्ण होण्यापूर्वी पदावरून दूर करण्याबाबत संयम ठेवण्याचा सल्ला दिला. विधान 3: 41 व्या घटनादुरुस्तीने राज्यपालांचा कार्यकाळ चार वर्षांपर्यंत कमी केला. वर दिलेली कोणती विधाने योग्य आहेत?

Consider the following statements regarding the office of the Governor: Statement 1: Article 356(1) refers to the Governor’s report recommending President’s Rule. Statement 2: The Sarkaria Commission advised restraint in removing Governors before completion of their term. Statement 3: The 41st Constitutional Amendment reduced the Governor’s tenure to four years. Which of the statements given above are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त विधान 2 आणि 3

B

फक्त विधान 1 आणि 2

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

फक्त विधान 1 आणि 3

D

फक्त विधान 2

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर फक्त विधान 1 आणि विधान 2 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतीय संविधानातील अनुच्छेद 356(1) मध्ये घटनात्मक यंत्रणा निकामी झाल्यास राज्यात राष्ट्रपती राजवट लागू करण्याची शिफारस करणाऱ्या राज्यपालांच्या अहवालाचा संदर्भ आहे. • राज्यातील शासन घटनेच्या तरतुदीनुसार चालवणे शक्य नसल्यास, असा अहवाल राष्ट्रपतींना पाठवण्याची जबाबदारी राज्यपालांवर असते. • केंद्र-राज्य संबंधांचे पुनरावलोकन करण्यासाठी 1983 मध्ये स्थापन झालेल्या सरकारीया आयोगाने राज्यपालांचा कार्यकाळ पूर्ण होण्यापूर्वी त्यांना पदावरून अनियंत्रितपणे दूर करण्याबाबत संयम ठेवण्याचा सल्ला दिला. राज्यपालांच्या कार्यालयाची स्वतंत्रता आणि निष्पक्षता सुनिश्चित करणे हा यामागचा उद्देश होता. • विधानात नमूद केलेली 41 वी घटनादुरुस्ती अस्तित्वात नाही. त्यामुळे राज्यपालांचा कार्यकाळ चार वर्षांपर्यंत कमी करण्याचा दावा चुकीचा आहे. • राज्यघटनेनुसार राज्यपालांचा कार्यकाळ अजूनही पाच वर्षे निश्चित करण्यात आला आहे, जरी ते राष्ट्रपतींच्या मर्जीनुसार पद धारण करत असले तरी. पूरक माहिती: • चुकीचे विधान: 41 व्या घटनादुरुस्तीने राज्यपालांचा कार्यकाळ चार वर्षांपर्यंत कमी केला • 41 वी घटनादुरुस्ती राज्यपालांच्या कार्यकाळाशी संबंधित नाही. हा एक चुकीचा अर्थ आहे. • राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 156 अंतर्गत राज्यपालांचा कार्यकाळ पाच वर्षे निश्चित केला आहे, परंतु ते राष्ट्रपतींच्या मर्जीनुसार पद धारण करतात. • राज्यपालांच्या कार्यालयाशी संबंधित महत्त्वाचे मुद्दे: • राज्यपाल हे राज्याचे घटनात्मक प्रमुख असतात आणि ते मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्यानुसार कार्य करतात. • अनुच्छेद 356, जे राष्ट्रपती राजवट लागू करण्यास परवानगी देते, ते राज्यपालांनी सादर केलेल्या अहवालावर आधारित आहे. • सरकारीया आयोगाच्या शिफारशी राज्यपालांच्या स्वातंत्र्यावर आणि तटस्थतेवर जोर देतात, जेणेकरून संघीय रचना राखली जाईल.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('फक्त विधान 1 आणि 3') आणि पर्याय 2 ('फक्त विधान 1 आणि 2') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 356 → फक्त विधान 1 आणि 2'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 356 चा संबंध थेट 'फक्त विधान 1 आणि 2' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फक्त विधान 2 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त विधान 1 आणि 2' हे ठरते. • पर्याय 3 ('फक्त विधान 1 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त विधान 1 आणि 2' हे ठरते. • पर्याय 4 ('फक्त विधान 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त विधान 1 आणि 2' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('फक्त विधान 1 आणि 2') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 09

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+