MPSC Test Logo mpsctest.in
History (इतिहास) Ancient & Medieval India FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

गैर-मुस्लिमांवर लादण्यात येणारा कर 'जिझिया' पुन्हा लागू करण्याचे श्रेय कोणत्या मुगल शासकाला जाते?

The re-imposition of the 'Jizya' tax, a poll tax on non-Muslims, is attributed to which Mughal Emperor?

पर्याय (Options):
A

बाबर

B

हुमायून

C

अकबर

D

औरंगजेब

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
या प्रश्नाचे योग्य उत्तर औरंगजेब आहे. महत्वाचे मुद्दे • 'जिझिया' हा कर भारतातील इस्लामिक राजवटीच्या काळात गैर-मुस्लिमांवर लादला जाणारा कर होता. मुगल बादशाह औरंगजेबाने 1679 मध्ये तो पुन्हा लागू केला. • औरंगजेब, जो त्याच्या कट्टर धोरणांसाठी ओळखला जातो, त्याने इस्लामिक प्रथांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्याच्या साम्राज्यात इस्लामचे वर्चस्व सुनिश्चित करण्यासाठी हा कर पुन्हा लागू केला. • जिझिया हा कर सैन्य सेवेत नसलेल्या गैर-मुस्लिम प्रौढ पुरुषांकडून दरवर्षी वसूल केला जात होता. त्या बदल्यात, त्यांना राज्याद्वारे संरक्षण दिले जात होते आणि लष्करी कर्तव्यातून सूट देण्यात आली होती. • अकबराच्या कारकिर्दीत, धार्मिक सहिष्णुतेच्या धोरणाचा भाग म्हणून जिझिया कर रद्द करण्यात आला. तथापि, औरंगजेबाने तो पुन्हा लागू करण्याचा निर्णय घेतल्याने त्याच्या पूर्ववर्तींच्या सर्वसमावेशक धोरणांपासून फारकत घेतली. • जिझिया कर लादल्याने गैर-मुस्लिम समुदायांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर असंतोष निर्माण झाला, ज्यामुळे औरंगजेबाच्या राजवटीविरुद्ध विरोध वाढला. अतिरिक्त माहिती • बाबर • बाबरने 1526 मध्ये पानिपतच्या पहिल्या लढाईत विजय मिळवल्यानंतर भारतात मुगल साम्राज्याची स्थापना केली. • त्यांनी आपल्या कारकिर्दीत जिझिया कर लादला नाही आणि तो त्याच्या लष्करी पराक्रमासाठी आणि उत्तर भारतात मुगल राजवट स्थापन करण्यासाठी ओळखला जातो. • बाबरला भारतात पर्शियन संस्कृती, कला आणि वास्तुकला सादर केल्याबद्दल देखील स्मरण केले जाते. • हुमायून • हुमायून हा दुसरा मुगल बादशाह होता, ज्याला अफगाण आणि राजपूत शासकांच्या विरोधाला तोंड द्यावे लागले. • त्याने जिझिया कर लादला नाही आणि शेरशाह सूरीने पदच्युत केल्यानंतर सिंहासन परत मिळवण्यासाठी केलेल्या संघर्षासाठी तो ओळखला जातो. • हुमायूनची कारकीर्द पर्शियन मदतीने सत्तेवर पुनरागमन आणि मुगल संस्कृतीत पर्शियन प्रभाव सुरू झाल्याने चिन्हांकित झाली. • अकबर • अकबर, तिसऱ्या मुगल बादशहाने, 1564 मध्ये सुलह-इ-कुल (सार्वत्रिक सहिष्णुता) च्या धोरणाचा भाग म्हणून जिझिया कर रद्द केला. • त्यांची कारकीर्द हिंदू आणि मुस्लिमांमध्ये धार्मिक सलोखा आणि सांस्कृतिक एकीकरण वाढवण्यासाठी ओळखली जाते. • जिझिया कर रद्द करण्यासह अकबराची धोरणे, त्याच्या विशाल साम्राज्याची एकता मजबूत करण्यासाठी उपयुक्त ठरली. • जिझिया कर • जिझिया हा इस्लामिक शासकांसाठी महसूलाचा एक महत्त्वाचा स्रोत होता, परंतु तो धार्मिक भेदभावाचे प्रतीक देखील होता. • जरी त्याने गैर-मुस्लिमांना राज्याचे संरक्षण दिले, तरी त्याच्या लादण्यामुळे अनेकदा नाराजी आणि बंड झाले. • औरंगजेबाने तो पुन्हा लागू केल्याने कट्टर इस्लामिक धोरणांकडे लक्ष वळवले, ज्यामुळे अनेक प्रजाजन दुरावले आणि मुगल सत्ता कमजोर झाली.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

राज्यसेवा - भारताचा व महाराष्ट्राचा इतिहास सर्वांगीण विषय सराव चाचणी क्र. ५

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

प्रसिद्ध संस्कृत व्याकरण पुस्तक 'महाभाष्य' कोणी लिहिले?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

ब्रिटिश वसाहतवादी शासनांतर्गत भारताची व्यापार रचना ब्रिटनच्या आर्थिक हितांना सेवा देण्यासाठी तयार केली गेली होती. स्वातंत्र्याच्या पूर्वसंध्येला भारताच्या व्यापार रचनेचे सर्वोत्तम वर्णन खालीलपैकी कोणते आहे?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

1893 मध्ये, स्वामी विवेकानंदांनी युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका येथे ________ येथे अखिल जागतिक धार्मिक परिषदेत (धर्म संसद) भाग घेतला.

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

संगम साहित्याच्या संदर्भात खालील गोष्टी जुळवा. +-----+----------------+---+----------------+ | | यादी I | | यादी II | +-----+----------------+---+----------------+ | I | पलामोली | a | सीतनाई स्तनार | | II | शैवगा चिंतामणी | b | इलांगो अडिगल | | III | सिलप्पादिकरम | c | मुरुराई अरियार | | IV | मनिमेखलाई | d | तिरुत्तकदेवतार | +-----+----------------+---+----------------+

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणत्या तत्त्वज्ञानाने असा दावा केला आहे की वासना आणि तृष्णा मानवी दुःखाच्या मुळाशी आहेत?