MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Initiatives by Government FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतातील कोणती पंचवार्षिक योजना 'गाडगीळ योजना' म्हणून ओळखली जाते?

Which Five Year Plan in India is also known as 'Gadgil Yojna'?

पर्याय (Options):
A

चौथी पंचवार्षिक योजना

B

पहिली पंचवार्षिक योजना

C

दुसरी पंचवार्षिक योजना

D

तिसरी पंचवार्षिक योजना

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर तिसरी पंचवार्षिक योजना आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • तिसरी पंचवार्षिक योजना गाडगीळ योजना म्हणूनही ओळखली जाते. • गाडगीळ योजनेचा मुख्य भर शेतीवर, तसेच गव्हाचे उत्पादन वाढवण्यावर आहे. • परंतु 1962 मध्ये झालेल्या भारतीय युद्धामुळे अर्थव्यवस्थेचा प्रवाह कमी झाला आणि संरक्षण उद्योगावर प्रकाश पडला. 31 मे आणि 1 जून 1961 रोजी तिसरी योजना राष्ट्रीय विकास परिषदेने मंजूर केली. • या काळात भारताची अर्थव्यवस्थाही वाढली आणि स्वतंत्र झाली तसेच स्वयंउत्पन्नही झाली. • नैसर्गिक संसाधने, औद्योगिक प्रगती आणि सामाजिक रचनेतील कृषी बदल यासारख्या देशाच्या विविध भागांसाठी विस्ताराची विस्तृत रचना देण्यासाठी ही योजना सुरू करण्यात आली. • ही योजना प्रादेशिक आणि राष्ट्रीय विकासाची एकत्रित योजना आहे. स्पष्टीकरण: • तिसरी पंचवार्षिक योजना गाडगीळ योजना म्हणूनही ओळखली जाते. • तुम्ही गाडगीळ फॉर्म्युल्यात गोंधळून गेला असेल. • चौथ्या पंचवार्षिक योजनेत केंद्रीय स्तरावरील वाटप ठरवण्याचे गाडगीळ सूत्र नमूद केले आहे. पूरक माहिती: +------------------------+-----------+---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | योजना | वर्ष | वस्तुनिष्ठ | +------------------------+-----------+---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | पहिली पंचवार्षिक योजना | 1951-1956 | कृषी, किंमत स्थिरता आणि पायाभूत सुविधांवर लक्ष केंद्रित करा. हे हॅरॉड डोमर मॉडेलवर आधारित होते (अर्थव्यवस्थेचा वाढीचा दर गुंतवणूक दर आणि भांडवलाची उत्पादकता सकारात्मकतेवर अवलंबून असतो). | | दुसरी पंचवार्षिक योजना | 1956-1961 | वेगाने औद्योगिकीकरण झाले. याला महालनोबिस प्लॅन (शेतीकडून उद्योगाकडे नियोजनाचे समर्थन) म्हणूनही ओळखले जात असे. जड आणि मूलभूत उद्योगांवर भर देण्याच्या उद्देशाने ती मांडण्यात आली. आयात प्रतिस्थापनाची वकिली केली; निर्यात निराशावाद आणि अतिमूल्य विनिमय. | | चौथी पंचवार्षिक योजना | 1969-1974 | ते अन्नात स्वयंपूर्णता आणि स्वावलंबनासाठी होते. ते देशांतर्गत अन्न उत्पादन सुधारण्यासाठी होते. 1973 च्या पहिल्या ऑइल शॉकने प्रेषण हे परकीय चलनाच्या साठ्याचा प्रमुख स्त्रोत बनवले. | +------------------------+-----------+---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('चौथी पंचवार्षिक योजना') आणि पर्याय 4 ('तिसरी पंचवार्षिक योजना') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'तिसरी पंचवार्षिक योजना'. अर्थव्यवस्थेत Initiatives by Governmentचा थेट संबंध 'तिसरी पंचवार्षिक योजना' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('चौथी पंचवार्षिक योजना'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'तिसरी पंचवार्षिक योजना' हे ठरते. • पर्याय 2 ('पहिली पंचवार्षिक योजना'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'तिसरी पंचवार्षिक योजना' हे ठरते. • पर्याय 3 ('दुसरी पंचवार्षिक योजना'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'तिसरी पंचवार्षिक योजना' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('तिसरी पंचवार्षिक योजना') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 07

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]