योग्य उत्तर नफा हेतुहीन MFIs आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• नफा हेतुहीन MFI चे RBI द्वारे नियमन केले जात नाही.
• स्मॉल फायनान्स बँक-नेतृत्वाखालील MFI चे RBI द्वारे नियमन केले जाते कारण ते बँका म्हणून वर्गीकृत केले जातात.
• बँकांच्या नेतृत्वाखालील MFIs देखील RBI द्वारे नियंत्रित केल्या जातात कारण त्या बँकांच्या उपकंपन्या आहेत.
• NBFC MFI चे नियमन RBI द्वारे केले जाते कारण त्यांना गैर-बँकिंग वित्तीय कंपन्या (NBFCs) म्हणून वर्गीकृत केले जाते.
• नफा हेतुहीन MFIs सामान्यत: सोसायटी किंवा ट्रस्ट म्हणून नोंदणीकृत असतात आणि ते नफा हेतुहीन तत्त्वावर कार्य करतात.
• त्यांची RBI मध्ये नोंदणी करणे आवश्यक नाही.
पूरक माहिती:
• RBI (भारतीय रिझर्व्ह बँक) ही देशाची मध्यवर्ती बँक आहे आणि वित्तीय क्षेत्राचे नियमन आणि देखरेख करण्यासाठी जबाबदार आहे.
• स्मॉल फायनान्स बँका ही भारतातील बँकांची एक नवीन श्रेणी आहे जी समाजातील बँका नसलेल्या आणि बँकिंग सेवा नसलेल्या वर्गांना आर्थिक सेवा प्रदान करतात.
• बँकेच्या नेतृत्वाखालील MFI या बँकांच्या मालकीच्या मायक्रोफायनान्स संस्था आहेत.
• NBFC MFI या मायक्रोफायनान्स संस्था आहेत ज्या गैर-बँकिंग फायनान्शियल कंपनी (NBFCs) म्हणून नोंदणीकृत आहेत आणि समाजातील कमी सेवा नसलेल्या आणि बँक नसलेल्या वर्गांना मायक्रोक्रेडिट प्रदान करतात.
The correct answer is Non-profit MFIs.
Explanation & Key Takeaways:
• Non-profit MFIs are not regulated by the RBI.
• Small Finance Bank-led MFIs are regulated by the RBI as they are categorized as banks.
• Bank-led MFIs are also regulated by the RBI as they are subsidiaries of banks.
• NBFC MFIs are regulated by the RBI as they are categorized as Non-Banking Financial Companies (NBFCs).
• Non-profit MFIs are typically registered as societies or trusts and operate on a not-for-profit basis.
• They are not required to be registered with the RBI.
Related Concepts:
• RBI (Reserve Bank of India) is the central bank of the country and is responsible for regulating and supervising the financial sector.
• Small Finance Banks are a new category of banks in India that provide financial services to the unbanked and underbanked sections of the society.
• Bank-led MFIs are microfinance institutions that are owned by banks.
• NBFC MFIs are microfinance institutions that are registered as Non-Banking Financial Companies (NBFCs) and provide microcredit to the underserved and unbanked segments of the society.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे 'नफा हेतुहीन MFIs' हे अचूक उत्तर आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('Small Finance Bank led MFIs') with Option 4 ('Non-profit MFIs'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'नफा हेतुहीन MFIs'. अर्थव्यवस्थेत RBIचा थेट संबंध 'नफा हेतुहीन MFIs' या निकषाशी येतो.
Concept Booster: Core Economic Rule — 'Non-profit MFIs'. Link RBI with 'Non-profit MFIs'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('स्मॉल फायनान्स बँकेच्या नेतृत्वाखालील MFIs'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नफा हेतुहीन MFIs' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('बँकेच्या नेतृत्वाखालील MFIs'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नफा हेतुहीन MFIs' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('NBFC MFIs'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नफा हेतुहीन MFIs' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('नफा हेतुहीन MFIs') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Small Finance Bank led MFIs'): Incorrect. As per official verified records, 'Non-profit MFIs' is the valid fact.
• Option 2 ('Bank led MFIs'): Incorrect. As per official verified records, 'Non-profit MFIs' is the valid fact.
• Option 3 ('NBFC MFIs'): Incorrect. As per official verified records, 'Non-profit MFIs' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('Non-profit MFIs').