MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Economic Planning, Five-Year Plans & NITI Aayog FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारताच्या 10 व्या पंचवार्षिक योजनेचा कालावधी कोणता होता?

What was the tenure of the 10^(th) five year plan in India ?

पर्याय (Options):
A

2000 - 2005

B

1992 - 1997

C

1997 - 2002

D

2002 - 2007

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
2002 - 2007 हे योग्य उत्तर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: दहावी पंचवार्षिक योजना (2002-2007) - महत्त्वाचे मुद्दे • अध्यक्ष: पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांनी 8% GDP वृद्धी दराचे उद्दिष्ट ठेवले होते, वास्तविक प्राप्त वृद्धी दर 7.6% इतका होता. • लक्ष्यित क्षेत्र: दारिद्र्य निर्मूलन, रोजगार निर्मिती, शिक्षण, आरोग्य व पायाभूत सुविधांचा विकास. • क्षेत्रीय विकास उद्दिष्टे: कृषी 4%, उद्योग 10% आणि सेवा 9%. • प्रमुख उपक्रम: सुशासन, विकेंद्रीकरण आणि सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी (PPP) वर भर दिला. • परिणाम: साक्षरतेच्या दरात सुधारणा, आर्थिक वाढ आणि सर्वसमावेशक विकासाच्या दिशेने प्रयत्न. पूरक माहिती: • भारतीय नियोजन आयोग • मार्च 1950 मध्ये स्थापन झालेल्या नियोजन आयोगावर भारताच्या पंचवार्षिक योजना आखण्याची जबाबदारी होती. • जानेवारी 2015 मध्ये, योजना आयोगाची जागा नीति आयोगाने घेतली. • भारताच्या आर्थिक धोरणांना आणि विकास कार्यक्रमांना आकार देण्यात त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. • नीति आयोग • जानेवारी 2015 मध्ये स्थापन झालेले, नीति (NITI) आयोग म्हणजे नॅशनल इन्स्टिट्यूशन फॉर ट्रान्सफॉर्मिंग इंडिया होय. • हे भारत सरकारचे धोरणात्मक विचारगट म्हणून कार्य करते आणि दिशादर्शक आणि धोरणात्मक दोन्ही प्रकारचे मार्गदर्शन प्रदान करते. • समावेशक वाढ • समावेशक वाढ म्हणजे आर्थिक वाढीची प्रक्रिया, जी सर्व क्षेत्रांमध्ये व्यापक असते आणि देशाच्या कामगार बलाच्या मोठ्या भागाचा समावेश करते. • 11 व्या पंचवार्षिक योजनेत आर्थिक वाढीचे फायदे समाजातील सर्व घटकांपर्यंत पोहोचावेत यासाठी समावेशक वाढीवर भर देण्यात आला होता. • क्षेत्रीय विकास लक्ष्ये • संतुलित आणि शाश्वत विकास सुनिश्चित करण्यासाठी या योजनेत कृषी, उद्योग आणि सेवा क्षेत्रांसाठी विशिष्ट वाढीचे लक्ष्य निश्चित करण्यात आले होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('2000 - 2005') आणि पर्याय 4 ('2002 - 2007') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — '2002 - 2007'. अर्थव्यवस्थेत Economic Planning, Five-Year Plans & NITI Aayogचा थेट संबंध '2002 - 2007' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('2000 - 2005'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2002 - 2007' हे ठरते. • पर्याय 2 ('1992 - 1997'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2002 - 2007' हे ठरते. • पर्याय 3 ('1997 - 2002'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2002 - 2007' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('2002 - 2007') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 08

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]