MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Public Finance, Budget, Deficit & Taxation FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालील विधाने विचारात घ्या. अ. वाढ सर्वसमावेशक असते जेव्हा ती रोजगार निर्माण करते. ब. नियतकालिक श्रमशक्ती सर्वेक्षण दर्शविते की सप्टेंबर 2021 व सप्टेंबर 2022 मध्ये संपलेल्या तिमाहीत 15 वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या लोकांसाठी शहरी बेरोजगारीचा दर 7.2 टक्क्यांवरून 9.8 टक्क्यांपर्यंत वाढला आहे. वरीलपैकी कोणते / ती विधान / ने योग्य आहे / त ?

Consider the following statements. a. Growth is inclusive when it creates jobs. b. The periodic labour force survey shows that the Urban unemployment rate for people aged 15 years and above increased from 7.2 percent to 9.8 percent during quarter ending September 2021 to quarter ending September 2022. Which of the statement/s given above is/are correct?

पर्याय (Options):
A

केवळ अ योग्य आहे

B

केवळ ब योग्य आहे

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

दोन्ही अ आणि ब योग्य आहेत

D

वरीलपैकी कोणतेही नाही

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
बरोबर उत्तर आहे केवळ ब योग्य आहे स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • नियतकालिक कामगार दल सर्वेक्षणातून असे दिसून आले आहे की सप्टेंबर २०२१ ते सप्टेंबर २०२२ पर्यंतच्या तिमाहीत १५ वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या लोकांसाठी शहरी बेरोजगारीचा दर ७.२ टक्क्यांवरून ९.८ टक्क्यांपर्यंत वाढला आहे. • हा डेटा निर्दिष्ट कालावधीत शहरी भागातील आर्थिक परिस्थिती आणि रोजगाराच्या ट्रेंडचे प्रतिबिंबित करतो. • बेरोजगारीचा दर हा आर्थिक आरोग्याचा एक महत्त्वाचा निर्देशक आहे, जो अनेकदा नोकरी बाजाराच्या मजबूतीचे मोजमाप करण्यासाठी वापरला जातो. • विकास सर्वसमावेशक असण्यासाठी केवळ रोजगार निर्मितीची आवश्यकता नाही तर आर्थिक लाभांचे समान वितरण देखील आवश्यक आहे, जे केवळ रोजगार निर्मितीद्वारे दर्शविले जात नाही. पूरक माहिती: • समावेशक वाढ • समावेशक वाढ म्हणजे अशी आर्थिक वाढ जी समाजात न्याय्यरित्या वितरित केली जाते आणि सर्वांसाठी संधी निर्माण करते. • आर्थिक वाढीचे फायदे व्यापक प्रमाणात वाटून घेऊन गरिबी आणि असमानता कमी करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे. • रोजगार निर्मिती हा एक पैलू आहे, परंतु समावेशक वाढीमध्ये शिक्षण, आरोग्यसेवा आणि सामाजिक संरक्षणाची उपलब्धता सुधारणे देखील समाविष्ट आहे. • समावेशक विकास साध्य करण्यासाठी संरचनात्मक सुधारणा, सामाजिक धोरणे आणि मानवी भांडवलातील गुंतवणूक आवश्यक आहे. • बेरोजगारीचा दर • बेरोजगारीचा दर म्हणजे बेरोजगार असलेल्या आणि सक्रियपणे रोजगार शोधणाऱ्या कामगार शक्तीची टक्केवारी. • हे कामगार बाजाराच्या आरोग्याचे आणि एकूण अर्थव्यवस्थेचे एक प्रमुख सूचक आहे. • उच्च बेरोजगारी दर आर्थिक संकटाचे संकेत देऊ शकतात, तर कमी दर मजबूत नोकरी बाजारपेठ दर्शवू शकतात. • आर्थिक चक्रे, तांत्रिक बदल आणि धोरणात्मक निर्णय यासह विविध घटक बेरोजगारीच्या दरावर परिणाम करू शकतात. • नियतकालिक कामगार दल सर्वेक्षण (पीएलएफएस) • भारतात राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालय (NSO) द्वारे नियतकालिक कामगार दल सर्वेक्षण (PLFS) केले जाते. • शहरी भागांसाठी तिमाही आधारावर कामगार बाजार निर्देशकांचे विश्वसनीय अंदाज आणि ग्रामीण आणि शहरी दोन्ही भागांसाठी वार्षिक अंदाज प्रदान करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे. • पीएलएफएस रोजगार, बेरोजगारी, कामगार सहभाग आणि इतर कामगार-संबंधित निर्देशकांवर डेटा गोळा करते. • या सर्वेक्षणामुळे कामगार बाजाराची गतिशीलता समजून घेण्यास आणि रोजगाराच्या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी धोरणे तयार करण्यास मदत होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('दोन्ही अ आणि ब योग्य आहेत') आणि पर्याय 2 ('केवळ ब योग्य आहे') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'केवळ ब योग्य आहे'. अर्थव्यवस्थेत Public Finance, Budget, Deficit & Taxationचा थेट संबंध 'केवळ ब योग्य आहे' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('केवळ अ योग्य आहे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केवळ ब योग्य आहे' हे ठरते. • पर्याय 3 ('दोन्ही अ आणि ब योग्य आहेत'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केवळ ब योग्य आहे' हे ठरते. • पर्याय 4 ('वरीलपैकी कोणतेही नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केवळ ब योग्य आहे' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('केवळ ब योग्य आहे') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]