MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy RBI FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय अर्थव्यवस्थेतील RBI च्या भूमिकेच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते/ती विधान(ने) योग्य आहे/आहेत? I. हे पैसा पुरवठ्याचा नियंत्रक आहे. II. RBI भारत सरकारसाठी बँकर म्हणून काम करते.

Which of the following statement(s) is/are correct with respect to the role of RBI in the Indian economy? I. It is the controller of money supply. II. RBI acts as a banker to the Government of India.

पर्याय (Options):
A

I किंवा II कोणतेही नाही

B

I आणि II दोन्ही

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

फक्त II

D

फक्त I

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर I आणि II दोन्ही हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • RBI पैशाच्या पुरवठ्याचे नियंत्रक आहे. • RBI भारत सरकारसाठी बँकर म्हणून काम करते. • RBI पूर्ण फॉर्म रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया ही भारताची मध्यवर्ती बँक आहे. • बँकर्स बँक म्हणूनही ओळखले जाते. • हे राष्ट्रीय चलन, भारतीय रुपयाच्या संदर्भात चलनविषयक धोरण नियंत्रित करते. • RBI चे मुख्यालय मुंबईत आहे. • रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाकडे आर्थिक स्थिरता, चलनाचे व्यवस्थापन आणि आर्थिक तसेच देयक प्रणालीचे पर्यवेक्षण सोपविण्यात आले आहे. • रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया ही भारतातील बँकिंग उद्योगांची नियामक आहे. • हे आपल्या देशात कार्यरत असलेल्या सर्व बँकांचे पर्यवेक्षण, मार्गदर्शन आणि नियमन करते. पूरक माहिती: RBI बद्दल अधिक तथ्य • हिल्टन यंग कमिशनच्या शिफारशींवर रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया अधिनियम, 1934 च्या तरतुदींनुसार 1 एप्रिल 1935 रोजी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाची स्थापना आणि स्थापना करण्यात आली. • रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया अधिनियम, 1934 (1934 चा II) 1 एप्रिल 1935 रोजी सुरू झालेल्या बँकेच्या कामकाजाचा वैधानिक आधार प्रदान करतो. • रिझव्‍‌र्ह बँकेचे केंद्रीय कार्यालय सुरुवातीला कोलकाता येथे स्थापन करण्यात आले होते परंतु 1937 मध्ये ते स्थायी मुंबईत हलविण्यात आले. • रिझर्व्ह बँकेचे कामकाज केंद्रीय संचालक मंडळाद्वारे नियंत्रित केले जाते. • केंद्रीय मंडळामध्ये हे समाविष्ट आहे: गव्हर्नर 4 डेप्युटी गव्हर्नर 2 वित्त मंत्रालयाचे प्रतिनिधी. • RBI चे सध्याचे गव्हर्नर शक्तीकांत दास आहेत.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('फक्त II') आणि पर्याय 2 ('I आणि II दोन्ही') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'I आणि II दोन्ही'. अर्थव्यवस्थेत RBIचा थेट संबंध 'I आणि II दोन्ही' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('I किंवा II कोणतेही नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'I आणि II दोन्ही' हे ठरते. • पर्याय 3 ('फक्त II'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'I आणि II दोन्ही' हे ठरते. • पर्याय 4 ('फक्त I'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'I आणि II दोन्ही' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('I आणि II दोन्ही') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 08

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]