MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Economics FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

स्वातंत्र्याच्या वेळी भारताच्या परकीय व्यापारासंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1) कच्च्या मालाची निर्यात 2) उत्पादित वस्तूंची आयात 3) व्यापाराचा भारतीय उद्योगांना फायदा झाला 4) व्यापारामुळे वसाहतवादी हितसंबंध साधले गेले. यापैकी कोणती विधाने योग्य आहेत?

Consider the following statements regarding India’s foreign trade at Independence: 1) Export of raw materials 2) Import of manufactured goods 3) Trade benefited Indian industries 4) Trade served colonial interests. Which are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त 1 आणि 2

B

फक्त 1, 2 आणि 3

C

फक्त 2 आणि 4

D

फक्त 1, 2 आणि 4

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर - फक्त 1, 2 आणि 4 हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • स्वातंत्र्याच्या वेळी भारताचा परकीय व्यापार: • कच्च्या मालाची निर्यात: वसाहतवादी राजवटीत, भारताने प्रामुख्याने कापूस, ताग, चहा आणि मसाले यांसारख्या कच्च्या मालाची ब्रिटिश उद्योगांना निर्यात केली. ब्रिटिश आर्थिक फायद्यांसाठी भारताच्या संसाधनांचा वापर करण्यावर लक्ष केंद्रित केले होते. • उत्पादित वस्तूंची आयात: भारत ब्रिटिश उत्पादित वस्तूंनी, ज्यात वस्त्रोद्योग आणि यंत्रसामग्रीचा समावेश होता, भरलेला होता, ज्यामुळे भारतीय उद्योग आणि कारागीर यांना नुकसान झाले. यामुळे ब्रिटिश वस्तूंवर अवलंबित्व निर्माण झाले आणि भारतातील औद्योगिक वाढ मर्यादित झाली. • व्यापारामुळे वसाहतवादी हितसंबंध साधले गेले: व्यापार धोरणे भारताच्या अर्थव्यवस्थेच्या खर्चावर ब्रिटनला फायदा होईल अशा प्रकारे संरचित केली होती. यामुळे भारतातून ब्रिटनकडे संपत्तीचा निचरा झाला, ज्याला “आर्थिक शोषण” असे प्रसिद्धपणे वर्णन केले जाते. पूरक माहिती: • व्यापाराचा भारतीय उद्योगांना फायदा झाला नाही: • वसाहतवादी व्यापार धोरणे भारतीय उद्योगांना दाबून टाकण्यासाठी तयार केली होती. स्वस्त ब्रिटिश वस्तूंच्या आयातीमुळे स्थानिक कारागीर आणि वस्त्रोद्योगासारख्या पारंपरिक उद्योगांचा ऱ्हास झाला. • ब्रिटिश राजवटीत जागतिक अर्थव्यवस्थेतील भारताची भूमिका कच्च्या मालाचा निर्यातदार आणि तयार वस्तूंचा आयातदार म्हणून कमी झाली होती, ज्यामुळे भारतीय उद्योग ब्रिटिश उद्योगांशी स्पर्धा करू शकले नाहीत.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('फक्त 1 आणि 2') आणि पर्याय 4 ('फक्त 1, 2 आणि 4') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'फक्त 1, 2 आणि 4'. अर्थव्यवस्थेत Economicsचा थेट संबंध 'फक्त 1, 2 आणि 4' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फक्त 1 आणि 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1, 2 आणि 4' हे ठरते. • पर्याय 2 ('फक्त 1, 2 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1, 2 आणि 4' हे ठरते. • पर्याय 3 ('फक्त 2 आणि 4'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1, 2 आणि 4' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('फक्त 1, 2 आणि 4') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]