MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Banking, Monetary Policy & RBI FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

केंद्रीय अर्थसंकल्पाबाबत दिलेल्या विधानांपैकी कोणते/कोणती सत्य आहे/आहेत? a) लेखानुदान हे केवळ सरकारी अर्थसंकल्पाच्या खर्चाच्या बाजूशी संबंधित आहे. b) लेखानुदान आणि अंतरिम अर्थसंकल्प समान नाहीत. c) अंतरिम अर्थसंकल्प संपूर्ण अर्थसंकल्पाप्रमाणेच संपूर्ण आर्थिक विवरण देते.

Which of the given statements about the Union Budget is/are true? a) Vote on Account deals only with the expenditure side of the government budget. b) Vote on Account and Interim Budget are not the same. c) An Interim Budget gives a complete financial statement, similar to a full budget.

पर्याय (Options):
A

(a) आणि (b)

B

फक्त (a)

C

(a), (b) आणि (c)

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

फक्त (c)

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर (a), (b) आणि (c) आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • लेखानुदान - लेखानुदान हे फक्त सरकारी अर्थसंकल्पाच्या खर्चाच्या बाजूशी संबंधित आहे. • म्हणून खात्यावर मतदान करणे ही संपूर्ण अर्थसंकल्पाच्या विरूद्ध पैसे खर्च करण्याची केवळ अंतरिम परवानगी आहे जे कर आणि सरकारी धोरणांमधील बदलांसह खर्च आणि पावत्या यांचे विस्तृत आर्थिक विवरण आहे. • संविधानाच्या अनुच्छेद 266 नुसार, भारताच्या एकत्रित निधीतून पैसे काढण्यासाठी संसदेची परवानगी आवश्यक आहे. • शिवाय, संविधानाच्या अनुच्छेद 114 (3) मध्ये असे नमूद केले आहे की जोपर्यंत कायदा संमत होत नाही तोपर्यंत (म्हणजे विनियोग विधेयक) एकत्रित निधीतून पैसे घेता येणार नाहीत. • विनियोग विधेयक मंजूर होणे ही एक लांबलचक प्रक्रिया आहे जी साधारणपणे एप्रिलच्या अखेरीपर्यंत चालते. • तथापि, 31 मार्च (आर्थिक वर्षाच्या समाप्ती) नंतर नियमित कामकाज सुरू ठेवण्यासाठी सरकारला निधीची आवश्यकता असेल. • या व्यावहारिक समस्येचे निराकरण करण्यासाठी, संविधानाचे अनुच्छेद 116 लोकसभेला आर्थिक वर्षाच्या काही भागासाठी अपेक्षित खर्चासाठी आगाऊ अनुदान देण्याची परवानगी देते, अनुदान मागण्यांवरील मतदानाचा निष्कर्ष आणि विनियोग विधेयक मंजूर होण्याची प्रतीक्षा करते. • हे 'लेखानुदान' क्लॉज म्हणून ओळखले जाते. • 'लेखानुदान' हे अंतरिम अर्थसंकल्पासारखे नसते. • अंतरिम अर्थसंकल्प हा 'लेखानुदान' च्या विरूद्ध, खर्च आणि पावत्या दोन्ही कव्हर करणारा खात्यांचा एक सर्वसमावेशक संच आहे, जो पूर्णपणे सरकारच्या अर्थसंकल्पामधील खर्चाच्या बाजूशी संबंधित आहे. • अंतरिम अर्थसंकल्प संपूर्ण अर्थसंकल्पाप्रमाणेच संपूर्ण आर्थिक विवरण देते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे ', (b) आणि (c)' हे अचूक उत्तर आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — ', (b) आणि (c)'. अर्थव्यवस्थेत Banking, Monetary Policy & RBIचा थेट संबंध ', (b) आणि (c)' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('आणि (b)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर ', (b) आणि (c)' हे ठरते. • पर्याय 2 ('फक्त (a)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर ', (b) आणि (c)' हे ठरते. • पर्याय 4 ('फक्त (c)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर ', (b) आणि (c)' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 (', (b) आणि (c)') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 02

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]