MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Initiatives by Government FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

डिसेंबर 2025 पर्यंत, प्रधानमंत्री जन-धन योजना (PMJDY) अंतर्गत, पात्र खातेदार ₹______ पर्यंतच्या ओव्हरड्राफ्ट सुविधेचा लाभ घेऊ शकतात.

As of December 2025, under the Pradhan Mantri Jan-Dhan Yojana (PMJDY), eligible account holders can access an overdraft facility of up to:

पर्याय (Options):
A

₹8,000

B

₹15,000

C

₹10,000

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

₹5,000

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर ₹10,000 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • प्रधानमंत्री जन-धन योजना (PMJDY), पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 28 ऑगस्ट 2014 रोजी सुरू केली, हे आर्थिक समावेशनाचे एक राष्ट्रीय अभियान आहे ज्याचा उद्देश परवडणाऱ्या पद्धतीने आर्थिक सेवांमध्ये प्रवेश सुनिश्चित करणे हा आहे. • या योजनेच्या मुख्य वैशिष्ट्यांपैकी एक म्हणजे ओव्हरड्राफ्ट सुविधा. सुरुवातीला, ही मर्यादा ₹5,000 निश्चित करण्यात आली होती, परंतु भारत सरकारने सप्टेंबर 2018 मध्ये ही मर्यादा ₹10,000 पर्यंत दुप्पट केली, जेणेकरून वंचित घटकांना चांगला कर्ज प्रवेश मिळू शकेल. म्हणून, ₹10,000 च्या मर्यादेबाबतचे विधान योग्य आहे. • ओव्हरड्राफ्ट सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी वरिष्ठ वयोमर्यादा देखील 60 वर्षांवरून 65 वर्षांपर्यंत सुधारित करण्यात आली, ज्यामुळे अधिक ज्येष्ठ नागरिक या अल्प-मुदतीच्या कर्ज कार्याचा लाभ घेऊ शकतील. • वापरण्यास सुलभता आणण्यासाठी, ₹2,000 पर्यंतच्या ओव्हरड्राफ्ट रकमेसाठी कोणतीही अट नाही. यावरील रकमेसाठी, ₹10,000 च्या संख्यात्मक मूल्यापर्यंत, खाते व्यवहारावर आधारित काही पात्रता निकष लागू होतात. • PMJDY खाती शून्य शिल्लक खाती आहेत, म्हणजे किमान शिल्लक राखण्याची आवश्यकता नाही, जे देशभरातील कमी उत्पन्न असलेल्यांसाठी एक महत्त्वाचे अनुप्रयोग आहे. पूरक माहिती: • विमा फायदे: प्रत्येक PMJDY खातेधारकाला रुपे डेबिट कार्ड दिले जाते. 28 ऑगस्ट 2018 नंतर उघडलेल्या खात्यांसाठी, अपघात विमा संरक्षण ₹1 लाखाहून ₹2 लाख पर्यंत वाढवले आहे. • थेट लाभ हस्तांतरण (DBT): ही योजना थेट लाभ हस्तांतरणासाठी एक व्यासपीठ म्हणून कार्य करते, हे सुनिश्चित करते की विविध सरकारी कायदे आणि मार्गदर्शक तत्त्वांमधून मिळणाऱ्या अनुदानाचा लाभ लाभार्थ्यांना थेट कोणत्याही गळतीशिवाय पोहोचेल. • सहा आधारस्तंभ: PMJDY हे सहा आधारस्तंभांवर आधारित आहे: बँकिंग सेवांमध्ये सार्वत्रिक प्रवेश, ओव्हरड्राफ्टसह मूलभूत बचत खाती, आर्थिक साक्षरता कार्यक्रम, क्रेडिट गॅरंटी फंड, विमा आणि असंघटित क्षेत्रासाठी पेन्शन योजना. • जीवन विमा: ऑगस्ट 2014 ते जानेवारी 2015 दरम्यान प्रथमच खाते उघडणाऱ्या पात्र लाभार्थ्यांसाठी ₹30,000 चा जीवन विमा उपलब्ध आहे. • परिणाम आणि डेटा: अधिकृत अहवालानुसार, ऑगस्ट 2024 पर्यंत, एकूण जन धन खात्यांची संख्या 53 कोटींचा आकडा ओलांडली आहे, एकूण ठेवीची रक्कम ₹2.3 लाख कोटी पेक्षा जास्त आहे, जे भारताच्या आर्थिक परिस्थितीत मोठा बदल दर्शवते. महत्त्वाची टीप: • पात्रता: 10 वर्षांवरील कोणताही भारतीय नागरिक PMJDY खाते उघडू शकतो. खाते समाधानकारकपणे चालवल्याच्या सहा महिन्यांनंतर साधारणतः ओव्हरड्राफ्ट सुविधा उपलब्ध होते. • सूक्ष्म-पेन्शन: ही योजना खातेधारकांना अटल पेन्शन योजनेशी (APY) देखील जोडते, असंघटित क्षेत्रासाठी पेन्शन प्रणालीद्वारे सामाजिक सुरक्षा प्रदान करते. • बँकिंग प्रतिनिधी: ग्रामीण भागांमध्ये पोहोच वाढवण्यासाठी, सरकार बँक मित्रांचा किंवा बँकिंग प्रतिनिधींचा वापर करते जे गावकऱ्यांच्या दारात बँकिंग सेवा प्रदान करतात. • डिजिटल व्यवहार: रुपे कार्ड डिजिटल इंडिया उपक्रमाशी जुळवून डिजिटल पेमेंट्सला प्रोत्साहन देते आणि देशाची रोखीवरची अवलंबित्व कमी करते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('₹5,000') आणि पर्याय 3 ('₹10,000') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — '₹10,000'. अर्थव्यवस्थेत Initiatives by Governmentचा थेट संबंध '₹10,000' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('₹8,000'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '₹10,000' हे ठरते. • पर्याय 2 ('₹15,000'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '₹10,000' हे ठरते. • पर्याय 4 ('₹5,000'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '₹10,000' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('₹10,000') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]