सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर पर्याय 1 आहे.
In News
• गुंतवणूकदार सुरक्षित, उच्च उत्पन्न देणाऱ्या आणि वाढत्या व्याजदरांशी जोडलेल्या सरकारी समर्थित साधनाकडे वळल्यामुळे RBI च्या फ्लोटिंग रेट बाँड्स (FRBs) ची मागणी वाढली आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• RBI च्या रिटेल फ्लोटिंग रेट बाँड्सवरील व्याज NSC दराशी + 35 बेसिस पॉइंट्सने जोडलेले आहे आणि ते बाजारातील व्याजदरांतील बदलांनुसार समायोजित होते. म्हणून, विधान I बरोबर आहे.
• अनिवासी भारतीय (NRI) RBI च्या फ्लोटिंग रेट बाँड्समध्ये गुंतवणूक करण्यास पात्र नाही. म्हणून, विधान II चुकीचे आहे.
पूरक माहिती:
• FRBs प्रथम भारतात 1995 मध्ये जारी केले गेले.
• त्यात बदलते कूपन दर आहेत, जे सामान्यत: दर 6 महिन्यांनी रीसेट केले जातात.
• बेंचमार्किंग सामान्यतः 182-दिवसांच्या टी-बिल उत्पन्नावर किंवा NSC दरांवर केले जाते.
• FRBs गुंतवणूकदारांचे व्याज दर धोक्यांपासून संरक्षण करतात, जेव्हा बाजारातील दर वाढतात तेव्हा ते वाढतात.
• यासाठी खुले: व्यक्ती, संयुक्त धारक आणि HUF.
The correct answer is Option 1
In News
• Demand for RBI’s Floating Rate Bonds (FRBs) has surged as investors move toward safer, high-yielding government-backed instruments linked to rising interest rates.
Explanation & Key Takeaways:
• Interest on RBI’s retail Floating Rate Bonds is linked to the NSC rate + 35 basis points, and adjusts with changes in market interest rates. Hence, Statement I is correct.
• NRIs are not eligible to invest in RBI’s Floating Rate Bonds. Hence, Statement II is incorrect.
Related Concepts:
• FRBs were first issued in India in 1995.
• They have variable coupon rates, reset typically every 6 months.
• Benchmarking is usually done to 182-day T-Bill yields or NSC rates.
• FRBs protect investors from interest rate risk, rising when market rates rise.
• Open to: Individuals, joint holders, and HUFs.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('फक्त II') आणि पर्याय 1 ('फक्त I') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('II only') with Option 1 ('I only'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'फक्त I'. अर्थव्यवस्थेत Business and Economyचा थेट संबंध 'फक्त I' या निकषाशी येतो.
Concept Booster: Core Economic Rule — 'I only'. Link Business and Economy with 'I only'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('फक्त II'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त I' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('I आणि II दोन्ही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त I' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('I आणि II दोन्ही नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त I' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('फक्त I') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('II only'): Incorrect. As per official verified records, 'I only' is the valid fact.
• Option 3 ('Both I and II'): Incorrect. As per official verified records, 'I only' is the valid fact.
• Option 4 ('Neither I nor II'): Incorrect. As per official verified records, 'I only' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('I only').