MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Public Finance, Budget, Deficit & Taxation FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांद्वारे सामान्य जनतेला साधारण भाग विक्रीद्वारे खाजगीकरणाला ______ म्हणतात.

Privatization through sale of equity by public sector enterprises to the general public is called ______.

पर्याय (Options):
A

उदारीकरण

B

निर्गुंतवणूक

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

जागतिकीकरण

D

गुंतवणूक

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
बरोबर उत्तर निर्गुंतवणूक आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांद्वारे सामान्य जनतेला साधारण भाग विकून खाजगीकरणाला निर्गुंतवणूक म्हणतात. • निर्गुंतवणूक • याचा अर्थ सरकारद्वारे मालमत्तेची विक्री किंवा परिसमापन, सामान्यतः केंद्रीय आणि राज्य सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम, प्रकल्प किंवा इतर स्थिर मालमत्ता. • सरकारी जमा ज्या एकतर (i) दायित्वे निर्माण करतात (उदा. कर्ज घेणे) किंवा (ii) मालमत्ता कमी करतात (उदा. निर्गुंतवणूक) त्यांना भांडवली जमा म्हणतात. • अशा प्रकारे, जेव्हा सरकार दायित्व खर्च करून किंवा त्याच्या मालमत्तेचा विनियोग करून निधी उभारते, तेव्हा त्याला भांडवली जमा म्हणतात. • सरकारी तिजोरीवरील आर्थिक भार कमी करण्यासाठी किंवा विशिष्ट गरजा पूर्ण करण्यासाठी पैसे उभे करण्यासाठी, जसे की इतर नियमित स्त्रोतांकडून महसूलाची कमतरता भरून काढण्यासाठी निर्गुंतवणूक हाती घेतली जाते. • धोरणात्मक निर्गुंतवणूक म्हणजे सार्वजनिक क्षेत्रातील संस्थेची मालकी आणि नियंत्रण काही अन्य घटकाकडे (बहुधा खाजगी क्षेत्रातील घटकाकडे) हस्तांतरित करणे. • निर्गुंतवणूक आयोग परिभाषित करतो की धोरणात्मक विक्री म्हणजे व्यवस्थापन नियंत्रणाच्या हस्तांतरणासह CPSE च्या 50% पर्यंतच्या सरकारी शेअरहोल्डिंगच्या सारभूत भागाची किंवा सक्षम अधिकारी ठरवू शकेल इतक्या उच्च टक्केवारीची विक्री. • वित्त मंत्रालयाच्या अंतर्गत गुंतवणूक आणि सार्वजनिक मालमत्ता व्यवस्थापन विभाग (DIPAM) सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम (PSUs) मधील धोरणात्मक स्टेक विक्रीसाठी नोडल विभाग आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('जागतिकीकरण') आणि पर्याय 2 ('निर्गुंतवणूक') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'निर्गुंतवणूक'. अर्थव्यवस्थेत Public Finance, Budget, Deficit & Taxationचा थेट संबंध 'निर्गुंतवणूक' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('उदारीकरण'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'निर्गुंतवणूक' हे ठरते. • पर्याय 3 ('जागतिकीकरण'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'निर्गुंतवणूक' हे ठरते. • पर्याय 4 ('गुंतवणूक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'निर्गुंतवणूक' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('निर्गुंतवणूक') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]