MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Initiatives by Government FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

स्टँड अप इंडिया योजना खालीलपैकी कोणत्या वर्षी सुरू करण्यात आली?

Stand Up India Scheme was launched in which of the following years?

पर्याय (Options):
A

2019

B

2016

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

2014

D

2015

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर 2016 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • स्टँड अप इंडिया योजना अधिकृतपणे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 5 एप्रिल 2016 रोजी सुरू केली. हा शुभारंभ कार्यक्रम नोएडा, उत्तर प्रदेश येथे पार पडला. • या योजनेचा प्राथमिक उद्देश तळागाळातील उद्योजकतेला प्रोत्साहन देणे हा आहे, विशेषतः अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST) आणि महिला उद्योजकांमध्ये आर्थिक सक्षमीकरण आणि नोकरी निर्मितीवर लक्ष केंद्रित करणे. • ही योजना सर्व अनुसूचित व्यावसायिक बँकांच्या प्रत्येक बँक शाखेतून किमान एक SC किंवा ST कर्जदार आणि किमान एक महिला कर्जदारास 10 लाख ते 1 कोटी रुपये दरम्यान बँक कर्ज मिळवून देते. • हे विशेषतः ग्रीनफिल्ड उद्योगांची स्थापना करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे, जे लाभार्थीचा उत्पादन, सेवा, कृषी-संबंधित क्रियाकलाप किंवा व्यापार क्षेत्रात पहिला उपक्रम संदर्भित करते. • अर्थ मंत्रालयाच्या अंतर्गत वित्तीय सेवा विभाग (DFS), देशभरात या योजनेच्या अंमलबजावणीचे नियमन करणारी नोडल एजन्सी आहे. पूरक माहिती: • पात्रता आणि मालकी: या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी, उद्योजक 18 वर्षांपेक्षा जास्त वयाचा असावा. गैर-वैयक्तिक उद्योगांच्या बाबतीत, किमान 51% भागभांडवल आणि नियंत्रण हिस्सेदारी SC/ST किंवा महिला उद्योजकाकडे असणे आवश्यक आहे. • कर्ज परतफेड आणि अधिस्थगन: योजनेअंतर्गत दिलेले कर्ज 7 वर्षांत परतफेड करण्यायोग्य आहे आणि कमाल अनुमत अधिस्थगन कालावधी 18 महिने आहे. • मार्जिन मनी: सुरुवातीला, या योजनेत कर्जदाराने 25% मार्जिन मनी प्रदान करणे आवश्यक होते. तथापि, ही योजना अधिक सुलभ करण्यासाठी, भारत सरकारने नंतर मार्जिन मनीची आवश्यकता प्रकल्प खर्चाच्या 15% पर्यंत कमी केली. • समर्थन परिसंस्था: या योजनेस भारतीय लघु उद्योग विकास बँक (सिडबी) आणि राष्ट्रीय कृषी आणि ग्रामीण विकास बँक (नाबार्ड) द्वारे समर्थन मिळते. अर्जदारांना कर्ज आणि हँडहोल्डिंग समर्थन मिळवण्यासाठी डिजिटल इंटरफेस प्रदान करण्यासाठी स्टँड अप मित्र पोर्टल तयार केले गेले. • योजनेचा विस्तार: आर्थिक समावेशावरील त्याचा प्रभाव ओळखून, केंद्रीय अर्थसंकल्पाने समाजातील दुर्बळ घटकांमध्ये उद्योजकतेची संस्कृती वाढवणे सुरू ठेवण्यासाठी स्टँड अप इंडिया योजना 2025 पर्यंत वाढवली आहे. महत्त्वाची टीप: • इतर वर्षांचा संदर्भ: • 2014 मध्ये, सरकारने 28 ऑगस्ट रोजी प्रधानमंत्री जन धन योजना (PMJDY) सुरू केली, जी जगातील सर्वात मोठी आर्थिक समावेशाची योजना आहे. • 2015 मध्ये, 8 एप्रिल रोजी प्रधानमंत्री मुद्रा योजना (PMMY) आणि 1 जुलै रोजी डिजिटल इंडिया मोहीम यासह अनेक प्रमुख योजना सुरू करण्यात आल्या. • 2019 मध्ये, भारतातील सर्व भूधारक शेतकरी कुटुंबांना उत्पन्न समर्थन देण्यासाठी प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी (PM-KISAN) सुरू करण्यात आली. • पत हमी: बँकांना कर्ज देण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी, सरकारने स्टँड अप इंडियासाठी पत हमी निधी (CGFSI) तयार केला, जो योजनेअंतर्गत दिलेल्या कर्जांसाठी हमी देतो, ज्यामुळे वित्तीय संस्थांसाठी जोखीम घटक कमी होतो. • प्रभाव डेटा: 2016 मध्ये सुरू झाल्यापासून, या योजनेने 1.8 लाख पेक्षा जास्त खात्यांना 40,000 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त मंजूर केले आहे, ज्यामुळे ग्रामीण आणि शहरी भारतात महिला सक्षमीकरण आणि आर्थिक स्वातंत्र्याला लक्षणीय चालना मिळाली आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('2014') आणि पर्याय 2 ('2016') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — '2016'. अर्थव्यवस्थेत Initiatives by Governmentचा थेट संबंध '2016' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('2019'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2016' हे ठरते. • पर्याय 3 ('2014'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2016' हे ठरते. • पर्याय 4 ('2015'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2016' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('2016') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 02

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]