MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Money and Banking FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Money supply is a ____ concept.

पर्याय (Options):
A

स्टॉक

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

मापनीय

C

अमापनीय

D

प्रवाह

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर स्टॉक आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • पैशाचा पुरवठा ही एक स्टॉक संकल्पना मानली जाते कारण ती विशिष्ट वेळी अर्थव्यवस्थेत उपलब्ध असलेल्या पैशाचे एकूण प्रमाण दर्शवते. • प्रवाह संकल्पनेच्या विपरीत, जी कालावधीत मोजली जाते, स्टॉक संकल्पना एका विशिष्ट वेळी मोजली जाते. • पैशाच्या पुरवठ्यात चलनात असलेले चलन, मागणी ठेवी आणि इतर तरल मालमत्ता यांसारख्या विविध घटकांचा समावेश होतो. • मध्यवर्ती बँका आणि सरकारी संस्था सामान्यतः अर्थव्यवस्थेचे निरीक्षण आणि व्यवस्थापन करण्यासाठी पैशाचा पुरवठा मोजतात. पूरक माहिती: • स्टॉक वि. प्रवाह संकल्पना • स्टॉक संकल्पना ही एका विशिष्ट वेळी मोजलेली मात्रा आहे. उदाहरणांमध्ये पैशाचा पुरवठा, संपत्ती आणि साठ्यातील वस्तूंची संख्या यांचा समावेश होतो. • प्रवाह संकल्पना ही कालावधीत मोजलेली मात्रा आहे. उदाहरणांमध्ये उत्पन्न, खर्च आणि उत्पादन यांचा समावेश होतो. • पैशाच्या पुरवठ्याचे घटक • M1: हे पैशाच्या पुरवठ्याचे एक संकुचित माप आहे, ज्यात चलनात असलेले चलन आणि मागणी ठेवी (चेकिंग खाती) यांचा समावेश होतो. • M2: हे एक व्यापक माप आहे, ज्यात M1 अधिक बचत खाती, लहान मुदतीच्या ठेवी आणि गैर-संस्थात्मक मनी मार्केट फंड यांचा समावेश होतो. • M3: यात M2 अधिक मोठ्या मुदतीच्या ठेवी, संस्थात्मक मनी मार्केट फंड आणि इतर मोठ्या तरल मालमत्ता यांचा समावेश होतो. • पैशाच्या पुरवठ्याचे महत्त्व • महागाईची पातळी, व्याजदर आणि एकूण आर्थिक स्थैर्य ठरवण्यासाठी पैशाचा पुरवठा हा एक महत्त्वाचा घटक आहे. • फेडरल रिझर्व्ह किंवा रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियासारख्या मध्यवर्ती बँका मौद्रिक धोरण राबवण्यासाठी पैशाच्या पुरवठ्याच्या मापांचा वापर करतात. • पैशाच्या पुरवठ्यातील बदल अर्थव्यवस्थेच्या कामगिरीवर परिणाम करू शकतात, ज्यामुळे ग्राहकांचा खर्च ते व्यावसायिक गुंतवणुकीपर्यंत सर्व काही प्रभावित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('मापनीय') आणि पर्याय 1 ('स्टॉक') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'स्टॉक'. अर्थव्यवस्थेत Money and Bankingचा थेट संबंध 'स्टॉक' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('मापनीय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'स्टॉक' हे ठरते. • पर्याय 3 ('अमापनीय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'स्टॉक' हे ठरते. • पर्याय 4 ('प्रवाह'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'स्टॉक' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('स्टॉक') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 09

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]

Economy MPSC सराव प्रश्न

सरकारने कोणत्या प्रकारचा पैसा वैध चलन म्हणून घोषित केला आहे ज्यासाठी सर्व लोक आणि संस्थांनी ते चलनाचे साधन म्हणून स्वीकारणे आवश्यक आहे?