MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Money and Banking FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

सरकारने कोणत्या प्रकारचा पैसा वैध चलन म्हणून घोषित केला आहे ज्यासाठी सर्व लोक आणि संस्थांनी ते चलनाचे साधन म्हणून स्वीकारणे आवश्यक आहे?

Which type of money is declared by the government to be a legal tender which requires all people and institutions to accept it as a means of payment?

पर्याय (Options):
A

वस्तुरूप पैसा

B

अपरिवर्तनीय पैसा

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

विश्वासाश्रित पैसा

D

व्यावसायिक बँक पैसा

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर अपरिवर्तनीय पैसा आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • चलनी नोटा आणि नाण्यांना अपरिवर्तनीय पैसा म्हणतात. • त्यांना सोन्याचे किंवा चांदीच्या नाण्यासारखे आंतरिक मूल्य नसते. • वस्तुरूप पैश्याच्या विपरीत, अपरिवर्तनीय पैसा कोणत्याही भौतिक वस्तूद्वारे समर्थित नाही त्याऐवजी तो सरकारचे आदेश किंवा अधिकाराद्वारे समर्थित असतो. • त्यांना वैध चलन देखील म्हटले जाते कारण ते कोणत्याही प्रकारच्या व्यवहाराच्या हिशेबपूर्तिसाठी देशातील कोणत्याही नागरिकाद्वारे नाकारले जाऊ शकत नाहीत. • चलनी नोटा आणि नाण्यांचे मूल्य या वस्तू जारी करणार्‍या खात्याने प्रदान केलेल्या हमीमधून प्राप्त होते. प्रत्येक चलनी नोटेवर आरबीआयच्या गव्हर्नरचे वचन असते की जर कोणी ही नोट आरबीआय किंवा इतर कोणत्याही व्यावसायिक बँकेला प्रदान केली तर आरबीआय त्या व्यक्तीला नोटेवर छापलेल्या मूल्याच्या समान क्रयशक्ती देण्यास जबाबदार असेल. • अपरिवर्तनीय पैसा मध्यवर्ती बँकांना अर्थव्यवस्थेवर नियंत्रण देते कारण त्यांना किती चलन मुद्रित करायचे है अधिकार असतो आणि जर ते जास्त छापले गेले तर त्याचा परिणाम अतिचलनवाढीत होऊ शकतो. • बाजारातील पुरवठा आणि मागणी संबंध अपरिवर्तनीय पैश्याचे मूल्य ठरवतात.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('विश्वासाश्रित पैसा') आणि पर्याय 2 ('अपरिवर्तनीय पैसा') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'अपरिवर्तनीय पैसा'. अर्थव्यवस्थेत Money and Bankingचा थेट संबंध 'अपरिवर्तनीय पैसा' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('वस्तुरूप पैसा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'अपरिवर्तनीय पैसा' हे ठरते. • पर्याय 3 ('विश्वासाश्रित पैसा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'अपरिवर्तनीय पैसा' हे ठरते. • पर्याय 4 ('व्यावसायिक बँक पैसा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'अपरिवर्तनीय पैसा' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('अपरिवर्तनीय पैसा') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 09

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]